CÀ PHÊ SÀI GÒN XƯA

Chuc nam moi 1

9-1 Ly Ca phe 1CÀ PHÊ CŨ

Tôi thích cà phê ngay từ khi chưa được uống một giọt cà phê nào. Ở nhà, “cụ giáo” của tôi rất nghiêm khắc không cho con cái đụng tới nó, hình như vì một bài viết trong tờ Sélection cho là cà phê có hại. Vì thế, cà phê không được tiến vào qua cái ngưỡng cửa nhà chúng tôi. Nhưng hồi học năm đầu của trung học, mỗi lần đi học về qua một cửa tiệm trên đường Nhân Vị, Chợ Lớn (bên kia là Cơ Thể Học Viện), tôi đều ngừng lại xem một ông già người Hoa rang cà phê trước cửa nhà ông để hít lấy cái mùi kỳ diệu của những hạt cà phê nâu đen trong cái chảo trên cái bếp than của ông.

Thế rồi chuyện phải đến (?) đã đến : tôi uống lén được ly cà phê đầu tiên cùng với một điếu Bastos xanh hôm đi tập thể dục với một người bạn học lớp đệ lục (năm thứ hai trung học đệ nhất cấp), bạn tôi người tài không đợi tuổi, đã mỗi ngày hút 2 điếu Mélia vàng.

Người Sài Gòn oai hơn người Hà Nội. Ở Hà Nội hồi trước di cư, phải sang lắm mới biết uống cà phê. Nhưng ở Sài Gòn, gần như ai ai cũng uống cà phê. Ông xích lô, ông lái taxi, ông thư ký, mấy ông già, đàn ông, đàn bà đủ mọi hạng tuổi đều uống cà phê. 9 Ca phe 1Có một cách uống cà phê mà chỉ ở Sài Gòn mới có, đó là uống ngồi kiểu nước lụt, tức là ngồi chồm hổm, cà phê được đổ ra cái đĩa và… húp xì xụp. Cảnh uống cà phê như thế trông không quí phái lắm nhưng cách uống đó rất có lý: buổi sáng trời lạnh, ngồi co ro như vậy cho ấm. Ly cà phê nóng đổ ra đĩa sẽ nguội đi, dễ uống hơn.

Mãi đến năm học thi Tú Tài 1 thì chuyện uống cà phê (lén) của tôi mới là chuyện thường xuyên. Mỗi ly cà phê bít tất hồi ấy có 2 đồng bạc. Gần như hôm nào tôi cũng đến một quán cà phê trên đường Hai Bà Trưng gần nhà thờ Tân Định để uống cà phê với Đinh Ngọc Mô (người phụ trách chương trình Đố Vui Để Học của Trung Tâm Học Liệu bộ Giáo Dục sau này) và cũng để ngắm cô hàng cà phê tên là Y. (ngó em hổng dám ngó lâu / ngó qua một chút đỡ rầu rồi thôi).

Cà phê trở thành một phần của đời sống của tôi từ đó. Sau trung học, tôi đi học xa khỏi Việt Nam và cà phê càng không rời tôi mặc dù cà phê ở ngoài Việt Nam không thể nào ngon bằng cà phê phin Việt Nam, thua xa những ly cà phê đầu đường xó chợ mà tôi uống ở Sài Gòn hồi học trung học.

Sau mấy năm, về lại Sài Gòn, tôi lại trở về với cà phê Sài Gòn nhưng chuyện cà phê của tôi có đổi khác. Không còn là học sinh… nghèo nữa. 9 Ca phe 2Chúng tôi thay đổi phần nào nơi uống cà phê. Chỗ chúng tôi hay ngồi là quán Cái Chùa, tên thật là La Pagode ở góc đường Tự Do và Lê Thánh Tôn. Đó là chỗ để ngồi đấu hót thì đúng hơn, để gặp bạn, đủ các thứ bạn, còn cà phê thì nói cho ngay, không đáng kể lắm nếu không nói là dở. Chúng tôi đến đó là vì những lý do khác. Cũng như thế, cà phê ở Givral, Brodard và Continental… đều không có gì đáng nói. Những nơi như thế chỉ để ngồi chứ không vì cà phê.

Chính những tiệm cà phê không tên tuổi, không bảng hiệu lại là những nơi có cà phê ngon nhất. Hai nơi chúng tôi hay tới đều ở trong hai con đường nhỏ, một ở khu Bàn Cờ và một ở Tân Định. Ở trong con hẻm từ đường Cao Thắng rẽ vào, là căn nhà nhỏ của gia đình cụ Phong mà chúng tôi vẫn gọi là cà phê Phong. Tiệm không có bàn, chỉ có mấy cái ghế thấp, khách khứa bao giờ cũng chỉ năm, sáu người. Cà phê phin của cụ rất ngon. Chủ tiệm bao giờ cũng ngồi trên chiếc ghế xích đu. Khi có khách gọi cà phê thì ông cụ gọi vọng vào nhà trong, và cũng chẳng buồn đứng dậy. Ông cụ ngồi xích đu nghe lỏm đủ các thứ chuyện của khách, thỉnh thoảng góp vài câu với khách thường bằng câu “Cậu không bằng tôi…” bất kể khách nói gì, làm gì. Thỉnh thoảng có một người khách rất đặc biệt ghé vào, trong cả những buổi tối mưa ướt lướt thướt, gọi một ly cà phê đen không đường,9 Ca phe 3 không sữa ngồi uống một mình, uống xong lại lặng lẽ ra về trong mưa, hệt như bài Déjeuner du Matin của Jacques Prévert:

…Il s’est levé

Il a mis

Son chapeau sur sa tête

Il a mis son manteau de pluie

Parce qu’il pleuvait

Et il est parti

Sous la pluie

Sans une parole

Sans me regarder… (1)

Đó là ông Đinh Hùng. Tôi chưa kịp làm quen để chào ông một câu thì ông qua đời. Năm ấy là năm 1967.

Tiệm cà phê kia nằm trên đường Lý Văn Phức từ đường Hiền Vương rẽ vào. Chủ nhà là một phụ nữ khoảng ngoài bốn mươi. Tiệm cũng không bàn ghế như những tiệm cà phê khác. Cũng chỉ vài cái ghế đẩu thấp. Chủ nhà rất tiết kiệm lời nói nhưng bù lại cà phê rất ngon. Chắc chắn còn nhiều người nhớ tên của bà: cà phê Thái Chi.

Trong khi có người uống cà phê với rất nhiều đường, thì cũng có người không uống với đường, vì vị ngọt (quá đáng) có thể làm mất đi mùi cà phê. Tôi uống đủ các thứ cà phê từ cà phê bít tất đến cà phê bột, cà phê dở và nhạt như nước mắt ma của 7-Eleven đến cà phê Ả Rập, cà phê espresso của Ý, của Pháp, cà phê Áo, cà phê kiểu Thổ Nhĩ Kỳ… và cà phê Starbucks…

Nhưng cho tới khi đọc một tùy bút của Võ Phiến tôi mới học được cách gọi cà phê ít sữa 9 Ca phe 4hay cà phê nhiều sữa một cách giản dị và dễ dàng, lại không thể lầm lẫn. Chú phổ ky ở cái tiệm mì nhỏ có cách gọi rất vắn tắt : “một cà phê sữa, một sữa cà phê” là có ngay hai ly cà phê đúng ý của hai ông khách khó tính từ Sài Gòn xuống miền Tây công tác.

Cạnh tiệm phở Tầu Bay trên đường Lý Thái Tổ có một ông cụ bán cà phê bên một gốc cây to. Cà phê đá của cụ rất ngon tôi thường ghé trong những sáng chủ nhật trước khi lên ngồi cà phê cái chùa.

Bây giờ những ngày không đi làm tôi pha cà phê lấy ở nhà bằng những cái ấm cà phê tôi góp nhặt suốt nhiều năm qua. Cái của Ý, cái của Đức, Áo… thỉnh thoảng thay đổi cho đỡ chán. Nhưng hệt như người ta không bao giờ quên hẳn mối tình đầu, những ly cà phê thời tuổi trẻ vẫn trở lại hoài hoài. Tôi vẫn yêu những ly cà phê uống với những người bạn trung học. Tưởng tượng làm sao có cách nào trở lại với những ly cà phê rẻ tiền mà ngon đến thế.

Nhưng giấc mơ trở lại với những ly cà phê ấy chắc không bao giờ làm được nữa. Tuần qua một bài báo ở Sài Gòn viết về cà phê ở trong nước hiện nay, theo đó cà phê mà người dân Sài Gòn uống hiện nay được làm bằng 30% cà phê, còn 70% là đậu đỏ, đậu xanh pha cùng với một hai thứ hóa chất có nhiều phần độc hại khác cho khách.

Nhớ những ly cà phê ở mấy cái quán bình dân thời ấy biết là bao nhiêu nhưng nay làm thế nào còn tìm thấy được. Có phải lúc ấy đời sống hiền lành và giản dị hơn bây giờ như một câu trong bài Memories của Barbra Streisand không ?

“…can it be that it was all so simple then…” (2)

Bui Bao Truc(1)-Người ấy đứng dậy

Người đặt

Chiếc mũ của người lên đầu

Người mặc vào chiếc áo mưa của người

Vì trời mưa

Và người ra đi

Dưới cơn mưa

Không một lời nói

Không nhìn đến tôi …

(2)- có thể nào hồi đó mọi cái lại đơn giản đến thế…. (theo Bùi Bảo Trúc)

Logo van de

9 Tien hoc le 1TIÊN HỌC L

Hôm nay tôi xin ghi lại vài “cảm nhận” sau khi lướt mạng đọc và biết chút ít chuyện đời đang xẩy ra hiện nay.

Chuyện kể một ông nội từ Hà Nội vào thăm cháu trai đích tôn ở Sàigòn. Đây hẳn là một danh gia vọng tộc bởi vì đứa cháu nội được học trường Quốc Tế, dĩ nhiên tốn kém bạc triệu là chuyện nhỏ. Chuyện kể rằng :

“Vào thăm gia đình con trai ở Sài Gòn, tôi thấy cháu mình xa lạ quá. Buổi chiều, thằng cháu đích tôn đi học về, thấy mẹ ra mở cổng, nó liến thoắng “hello mama”, nhảy lên hôn mẹ một cái rồi chạy thẳng vào phòng riêng, mặc kệ ông nội đứng chơ vơ ngay bậc tam cấp. Tôi buồn !

Cứ cho là nó không nhớ ông nội (vì mấy năm rồi không gặp) nhưng thấy người lạ, người lớn tuổi trong nhà thì phải chào hỏi chứ. Tre em 1Thêm một nỗi buồn nữa là cháu không thèm quan tâm tại sao tôi lại có mặt trong nhà. Tắm rửa xong, cháu đi thẳng ra phòng khách bật tivi xem phim hoạt hình, không thèm nhìn tôi lấy một cái.

Tôi lại gần, đem quà ông mua từ Hà Nội cho cháu. Nó nhìn tôi xa lạ rồi nói một câu nửa tiếng Anh, nửa tiếng Việt khiến tôi không hiểu, phải cầu cứu đến con dâu. Con dâu tôi giải thích là do thằng cháu học trường quốc tế nên hạn chế dùng tiếng Việt mà chỉ dùng tiếng Anh. Trường quốc tế dạy theo kiểu Tây để các cháu sau này hội nhập với thế giới nên cháu không biết chuyện thưa gửi… Thì ra thế !”

Câu chuyện kết có hậu vì với nhận xét hợp lý của bố chồng, người con dâu này đã xin chuyển trường cho con chỉ vì đi học trường quốc tế cháu bé sẽ quên hết lễ nghĩa. Chị tâm sự :

“Vợ chồng tôi đều đã có thời gian đi tu nghiệp ở châu Âu nên việc dạy con rất thoáng. Thoáng nên mới cho bé đi học ở trường quốc tế để cháu được giáo dục tính tự lập, sự sáng tạo và có cơ hội phát huy hết năng khiếu của mình. Không ngờ mới hết lớp 1, tôi thấy bé thay đổi hẳn, không biết “trên dưới” là gì. Bé nói chuyện với người lớn cứ như bạn đồng trang lứa, không “dạ – thưa” mà cũng không biết nhún nhường.

Trong mọi tình huống, mọi hoàn cảnh bé luôn thể hiện mình là trung tâm, mình hiểu biết hơn người khác. 9 Tien hoc le 3Đặc biệt, tôi phát hiện ở bé một tính xấu: cái gì cũng nghĩ đến mình trước tiên, sau đó mới đến người khác. Ví dụ: tôi gọt một quả xoài, bé sẽ giành ăn hai cái má xoài, còn hai bên hông mới chia cho em gái. Khi tôi phân công việc nhà, bé cũng giành làm việc nhẹ nhàng, còn việc nặng nhọc để phần em gái. Tôi đã góp ý với nhà trường về mục tiêu giáo dục, họ trả lời thẳng là họ dạy cho học sinh quốc tế, học sinh đa văn hóa chứ không phải học sinh Việt Nam”.

Hết phần lượm lặt trên mạng, hết phần nói xấu quê nhà Việt Nam. Bây giờ chúng ta hãy xem tình trạng giới trẻ ở hải ngoại như thế nào.

Tôi sẽ không chứng minh được bằng kiểm tra và thống kê (chuyện có thật hay không, nếu có thì bao nhiêu phần trăm) mà xin để quý vị tự kiểm nghiệm, tôi chỉ nêu lên một giả định, còn đúng hay sai xin miễn bàn. Nếu chúng ta thay cháu bé ở Việt Nam bằng những người lớn hải ngoại quãng 30 tuổi đi, họ có công ăn việc làm, có nhà có xe, có thể cũng đã có gia đình riêng… nhưng họ đối với cha mẹ, ông bà chắc cũng giống cháu bé trong truyện mà thôi.

Điểm tôi xin nhấn mạnh là họ không biết “trên dưới”, và luôn luôn nghĩ đến mình trước tiên. Khi phạm lỗi, may mắn là chúng vỗ vai, xoa lưng người trên (xem như bằng vai, đồng trang lứa) mà lí nhí “I’m sorry”. Đúng ra là chúng phải chắp tay, cung kính xá mà thưa gửi đàng hoàng : “Thưa ông nội, con xin lỗi đã vô lễ với ông”. Tất cả chỉ là vì chúng nó không được “tiên học lễ”, cái học đầu tiên là phải biết lễ phép cái đã, tóm lại chúng nó đã thành bọn “mất dạy” cả rồi ! Tre em 6

Tôi không chủ trương phải áp đặt 5 điều xa xưa gọi là ngũ thường, đó là:

Nhân: có lòng thương người khác, không phải chỉ biết nghĩ đến mình

Nghĩa: phải biết ơn những điều mình thụ hưởng được từ người khác, nhất là công nuôi dạy mình

Lễ: phải biết trên dưới, giữ phép tắc mà xã hội, tập tục đã đề ra

Trí: dĩ nhiên phải mở mang trí tuệ để mà biết sống với đời

Tín: Tạo được sự tin tưởng nơi người khác, trung thực, không dối trá

Bởi thế:

Người không có Nhân thì sẽ thành kẻ độc ác.

Người không có Lễ thì sẽ thành kẻ vô phép.

Người không có Trí thì sẽ thành kẻ ngu ngốc.

Người không có Tín thì sẽ thành kẻ giả dối.

Tr thay tro 6Tại sao lại lẩm cẩm chuyện này ? Tại vì tôi già rồi, sống nay chết mai, nếu tôi có làm cho thế gian này đẹp đẽ thêm chút nào thì cũng là chuyện nên làm.

Ý kiến độc giả : Từ thời Pháp thuộc cho đến tháng 4 năm 1975, rất nhiều gia đình ở miền Nam VN đã cho con đi học “trường Tây” từ thuở bé con, chúng hấp thụ văn hóa Pháp và nói tiếng Pháp ngon lành như tiếng Mẹ đẻ… ấy thế mà chúng vẫn là người Việt biết lễ độ và lịch sự, bao nhiêu quan chức thời bấy giờ dù nói rành tiếng Pháp và cư xử như Tây, nhưng sự lễ độ cổ truyền của văn hóa Việt nơi họ không hề phai lạt hay mất mát.

Vậy tại sao con cái của thời đại bây giờ, cho đi học “trường quốc tế” thì lại mất dạy và chẳng biết lễ độ đối với người lớn và có thói quen ích kỷ như vậy ? Phải chăng giáo dục của trường quốc tế khác với các “trường Tây” của thời trước năm 1975 ?

Không phải thế !! Ở trong các trường “Tây” và “trường quốc tế” người ta cũng không dạy lễ độ như chúng ta tưởng, họ không chú trọng đến châm ngôn “Tiên học lễ, hậu học văn” của văn hóa cổ truyền Việt. Muốn duy trì sự lễ độ cho con cái thì phải ý thức rằng : Tiên học lễ ở nhà, hậu học văn ở trường. Giáo dục lễ độ là phải do cha mẹ dạy cho con cái ở ngay trong gia đình để chúng có thói quen và nề nếp chứ không “bán cái” cho người ngoài.

Tre em 3Tục ngữ VN có câu “Dạy con từ thuở lên ba“. Sự mất dạy của con cái chính là cái sai sót lỗi lầm của bậc cha mẹ không chú ý dạy dổ chúng khi còn tấm bé. Thuở còn măng non, dù chúng nó ra đường học hư mà về nhà được cha mẹ răn dạy kỹ lưỡng thì chúng nó vẫn biết lễ độ và vâng lời. Chỉ khi nào xã hội đã tước đi quyền dạy dổ của cha mẹ lên con cái, (chẳng hạn ở Mỹ, cha mẹ đánh con khi chúng gan lì thì bị cảnh sát cảnh cáo và phạt…) thì khi đó cha mẹ mới nên than phiền mà thôi.

Biết bao nhiêu gia đình ở VN cũng như ở hải ngoại vẫn có con cái ngoan hiền và lễ độ… thì phải chăng công lao này là do giáo dục nhà trường hay là do sự tận tâm giáo hóa của bậc cha mẹ ?

Nói chung, chỉ vì cha mẹ quá bận rộn kế sinh nhai cho nên phó mặc con cái của mình cho giáo dục của xã hội (hoặc là quá ngu cứ tưởng cái gì của nước ngoài đều hoàn hảo), và hậu quả là họ đã rước sự “vô giáo dục” của xã hội vào gia đình của mình.

Kiều Văn tổng hợp chuyển tiếp

9 Ke ghet 2CƯ XỬ VỚI

NHỮNG KẺ GHÉT MÌNH 

Trong một ngôi chùa cũ nát, sau khi tiểu đệ tử cứ phàn nàn hoài không ngớt, vị lão hòa thượng hỏi một câu, đã giúp cậu bừng tỉnh : “Chăn bông sưởi ấm cho người hay là người sưởi ấm cho chăn bong ?”…

Trong một ngôi chùa cũ nát, tiểu hòa thượng chán nản, thất vọng nói với lão hòa thượng : “Trong cái chùa nhỏ bé này chỉ có hai hòa thượng chúng ta, lúc con đi xuống núi hóa duyên, mọi người đều nói những lời ác với chúng ta, còn thường xuyên gọi con là hòa thượng hoang. Họ cho chúng ta tiền hương khói càng ngày càng ít đến thê thảm”.

Tiểu hòa thượng nói tiếp : “Hôm nay con đi khất thực, trời lạnh như vậy mà không có một ai mở cửa cho con, đến cơm bố thí cũng được ít. Chùa Bồ Đề chúng ta muốn thành một ngôi chùa ngàn gian, tiếng chuông vang xa không ngớt như Sư phụ nói, con e là không thể”.

Lão hòa thượng khoác lên mình chiếc áo cà sa không nói lời nào, chỉ nhắm mắt lại 9 Ke ghet 1lẳng lặng nghe, tiểu hòa thượng cứ nói và cằn nhằn liên miên… Cuối cùng lão hòa thượng mở mắt to hỏi : “Bây giờ bên ngoài gió bấc thổi mạnh, lại có băng tuyết ngập trời, con có thấy lạnh không ?”.

Tiểu hòa thượng toàn thân run rẩy nói : “Con lạnh, hai chân con đều tê cóng cả rồi !”.

Lão hòa thượng nói : “Vậy chi bằng chúng ta đi ngủ sớm đi”. Lão hòa thượng và tiểu hòa thượng tắt đèn chui vào trong chăn ngủ.

Một giờ sau, lão hòa thượng hỏi : “Bây giờ con có thấy ấm không ?”.

Tiểu hòa thượng trả lời : “Đương nhiên là con thấy ấm rồi, giống như ngủ dưới ánh mặt trời vậy !”.

Lão hòa thượng nói : “Khi nãy, chăn bông để ở trên giường là lạnh, thế nhưng khi có người nằm vào lại trở nên ấm áp. Con thử nói xem, là chăn bông sưởi ấm cho người hay là người sưởi ấm cho chăn bông đây ?”.

Tiểu hòa thượng nghe xong liền nở một nụ cười nói : “Sư phụ, người thật là hồ đồ đó,9 Ke ghet 3 chăn bông làm sao có thể sưởi ấm cho người được, phải là do con người làm chăn bông ấm lên mới đúng chứ !”.

Lão hòa thượng hỏi : “Chăn bông đã không cho chúng ta sự ấm áp lại còn cần chúng ta đi sưởi ấm nó, như thế thì chúng ta còn đắp chăn bông làm gì ?”.

Tiểu hòa thượng nghĩ nghĩ một lát rồi nói : “Mặc dù chăn bông không sưởi ấm cho chúng ta, nhưng chăn bông dày lại có thể giữ hơi ấm cho chúng ta, khiến cho chúng ta ngủ được thoải mái”.

Trong bóng tối, lão hòa thượng hiểu ý cười cười : “Chúng ta là hòa thượng tụng kinh rung chuông, chẳng phải là giống người nằm dưới chăn bong ? Còn những chúng sinh kia chẳng phải họ là một cái chăn bông dày đó sao ? Chỉ cần chúng ta một lòng hướng thiện, thì chiếc chăn bông lạnh như băng kia cuối cùng cũng sẽ được chúng ta 9 Ke ghet 4sưởi ấm. Lúc đó “cái chăn bông” dày kia cũng sẽ biết giữ ấm cho chúng ta. Chúng ta ngủ trong “cái chăn bông” như vậy, chẳng phải rất ấm áp sao? Ngôi chùa ngàn gian, tiếng chuông chùa ngân vang không ngớt, còn có thể là trong mơ được sao ?”

Tiểu hòa thượng nghe xong liền bừng tỉnh mà hiểu ra hết.

Bắt đầu từ ngày hôm sau, tiểu hòa thượng đều dậy rất sớm đi xuống núi hóa duyên. Tiểu hòa thượng cũng vẫn gặp phải những lời ác như trước đây. Thế nhưng tiểu hòa thượng trước sau gì đều giữ vững thái độ nho nhã và lễ độ đối xử với mọi người.

Mười năm sau…

Kỳ thực trên thế giới này, chúng ta đều là đang nằm trong chăn bông, người khác chính là chăn bông của chúng ta. Khi chúng ta dụng tâm đi sưởi ấm chăn bông thì chăn bông cũng sẽ giữ ấm cho chúng ta. Ngủ… đắp… cả một đời, vậy mà hôm nay mới biết…

Hóa ra mối quan hệ giữa người và chăn bông là như vậy, thật là có đạo lý phải không ? (Hạ Ly sưu tầm theo Xây Dựng)

Phan Tất Đại chuyển tiếp

Logo thu gian

Thu gian– Album khúc nhạc ngày Xuân (1:27’)

https://youtu.be/aElS85-vIFw

– Tuyệt phẩm nhạc tr tình (1:36’)

https://youtu.be/_CffgsAlPmI

– Hài Kịch : Lầm

Hoài Linh, Chí Tài trong Paris By Night

https://youtu.be/_FQZLrIfmlg

– Hài Kịch : Nỗi Oan Thị Mầu

Hoài Linh, Chí Tài & Kiều Oanh

https://youtu.be/08yfa3B4guU

Quế Phượng chuyển tiếp

ĐỜI TÌNH ÁI NỮ HÀI KIỀU OANH

Logo Van nghe

9 Kieu Oanh 1Tình duyên trắc trở của nữ nghệ sĩ làng hài

KIỀU OANH

2 LẦN LÊN “XE HOA”

1 LẦN BỊ TỐ TỘI LỪA ĐẢO

Sở hữu một vẻ đẹp, một khả năng tấu hài, nên mỗi lần nghệ sĩ hài Kiều Oanh lên sân khấu là khiến khán giả thích thú. Vậy nhưng, con đường tình duyên của cô nàng này lại không hề êm ả, giống như câu nói “hồng nhan đa truân”.

Xem Kiều Oanh diễn hài, ít ai ngờ, khởi nghiệp của danh hài từng đoạt giải Cù nèo vàng năm 2009 này lại là từ sân khấu cải lương. Nhìn một Kiều Oanh say nghề trên sàn tập, chuyên đóng các vai hài sôi nổi trên sàn diễn, cách cô nàng này xông xáo, khéo léo tính toán đầu tư các chương trình, khó ai ngờ cuộc đời nữ nghệ sĩ lại truân chuyên đến vậy.

Xuất thân từ Châu Đốc – miền sông nước Nam bộ, cái nôi của vọng cổ, 18 tuổi, Kiều Oanh quyết tâm lên Sài Gòn thi vào khoa cải lương, trường Nghệ thuật sân khấu 2 (nay là Đại học Sân khấu – Điện ản). Thời sinh viên ở ký túc xá là giai đoạn khó quên. 9 Kieu Oanh 2Xa nhà, bữa đói bữa no mà vẫn kiên tâm nuôi dưỡng lòng đam mê nghề, dù chưa biết tương lai mình sau này sẽ ra sao ?

Năm 1998, vừa tốt nghiệp, đã đoạt được Huy chương Vàng và giải Diễn viên tài sắc với vai diễn trong vở “Có những tấm lòng” tại Liên hoan sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc. Nhưng rồi cuộc mưu sinh đẩy đưa Kiều Oanh bước vào nghiệp hài. Lần đầu tiên đứng trên sân khấu hài 135, KO run quá, không diễn được, nghĩ mình chẳng có duyên hài. Song, dần dà, cùng với nhóm hài Hữu Nghĩa, cô nàng này đã định hình được phong cách và gây dựng tên tuổi. Kiều Oanh được khán giả yêu thích trên sân khấu với diễn xuất đặc trưng Nam bộ qua các tiểu phẩm hóm hỉnh và nhiều ý nghĩa.

Cũng vì cơm áo gạo tiền, là con thứ 11, Kiều Oanh còn phải lo cho gia đình ở quê nên chạy sô như điên. Sau 9 lần ở nhà thuê, KO mới dành dụm mua được một căn nhà cho mình. Khi được mời đóng vai cô đào hát trong bộ phim truyền hình nhiều tập “Đất phương Nam”, 9 Kieu Oanh 3Kiều Oanh đã làm cho bao khán giả màn ảnh nhỏ ngẩn ngơ trước giọng ca cải lương ngọt ngào điêu luyện của chị.

Thế nhưng, đúng vào thời điểm tài năng đang độ chín thì đột ngột Kiều Oanh rời khỏi Việt Nam. Lý do đơn giản: theo chồng sang Mỹ và vắng bóng từ đó.

Nhớ lại những năm đầu sống trên đất Mỹ, nghệ sĩ hài Kiều Oanh kể: “Sang bên đó, tôi vẫn tiếp tục nghiệp diễn. Bà con Việt kiều đều biết đến tôi nên việc hòa nhập cuộc sống mới cũng dễ dàng. Nhưng về phần gia đình, tôi lại gặp nhiều trắc trở. Chồng tôi yêu tôi nhưng lại bị áp lực từ gia đình khi tôi nhận kết luận từ bác sỹ là bị bệnh, không thể có con được. Áp lực cứ đè nặng mãi lên vai tôi và cuối cùng tôi đành phải chọn giải pháp chia tay, dù rằng không mong muốn điều đó. 9 Kieu Oanh 4Và tôi lại lấy nghiệp diễn làm vui, dù rằng nhiều đêm diễn hài cho khán giả cười, trở về một mình tôi lại nằm khóc vì bơ vơ, vì thương cho thân phận của mình” – Kiều Oanh ứa nước mắt.

Biết bao ngày trăn trở, cố giấu những giọt nước mắt, Kiều Oanh quyết định chia tay với chồng, để anh có thể lập gia đình khác và sinh con, vì chồng chị là con một, rất cần người nối dõi. Chị còn nhớ, lúc ngồi nói chuyện với chồng, chị đã bình tĩnh đến không ngờ. Nhưng mấy ai biết sau đó, “khi ta chỉ còn ta”, chị bật khóc như đứa trẻ lên 3. Sao tình duyên của chị luôn phải gặp những trắc trở, khó khăn đến thế?

Cuộc đời Kiều Oanh đã sang trang mới, kể từ khi được sự yêu thương chân tình của Lê Huỳnh. 9 Kieu Oanh 5Từ những lần đi diễn khắp nước Mỹ, Kiều Oanh đã gặp ca sỹ Lê Huỳnh, cả hai cùng có những nỗi niềm và sự cô đơn nên họ đã đến với nhau và kết cục là một đám cưới. Niềm vui lớn hơn đến với Kiều Oanh khi bác sỹ thông báo chị đã có thai, ba tháng sau ngày cưới.

Kiều Oanh không dám đặt tên con có chữ “Kiều” như ba má đặt cho mìnhị, vì sợ trắc trở, đa đoan sẽ vận vào con gái như từng vận vào đời người mẹ. Những đổ vỡ trong tình cảm thật “quá sợ, quá đau” với người phụ nữ luôn cháy khát yêu thương. “Mình không dám mơ chồng giàu, cũng chẳng chọn chồng đẹp, chồng giỏi, chỉ mong tìm được người yêu thương và thông cảm cho hoàn cảnh của mình…”. Rồi Kiều Oanh sinh bé Whitney – Yến Khang (chữ “khang” trong “an khang”), kỳ diệu như món quà cuộc sống bù đắp… Dẫu đường đời có nhiều chuyện “cơm không lành, canh không ngọt”, chị bảo: “Vì con, mình có thể cố gắng hết mức làm mọi điều, chịu đựng mọi thứ!”.

Ở Mỹ không có người trông con, công việc buộc phải đi lưu diễn khắp các tiểu bang, 9 Kieu Oanh 6giao cho người giúp việc vừa không yên tâm, vừa lo con mất gốc, không rành tiếng Việt, hai vợ chồng đành gửi con về Việt Nam cho chị gái. “Tôi muốn con tôi học tiếng Việt, sống trong môi trường Việt Nam. Hơn nữa ở Mỹ tôi phải đi diễn suốt, cũng đâu có thời gian chăm con” – Kiều Oanh ngậm ngùi.

Nhưng bé may mắn là tình thương của mẹ luôn dạt dào, dù ở xa cả nửa vòng trái đất nhưng Kiều Oanh thường xuyên liên lạc với con và mỗi năm vài lần, chị lại bay về với con. Dù ở Mỹ, Kiều Oanh là một những những diễn viên đắt khách nhưng cô vẫn mong muốn được diễn ở Việt Nam vì “tôi muốn được sống với những vai lớn, những vở kịch dài hơi. Chỉ ở Việt Nam, tôi mới có thể làm điều đó”. May mắn cho Kiều Oanh là dù xa đất Việt một thời gian nhưng chị vẫn được khán giả nhớ đến.

Tưởng rằng Kiều Oanh sẽ càng viên mãn hạnh phúc bên Lê Huỳnh, khi gia đình nhỏ của cô đón thêm thành viên mới – bé Whitney Huỳnh. Thế nhưng vào năm 2013, người hâm mộ bất ngờ trước thông tin Kiều Oanh và chồng đã đường ai nấy đi. Lê Huỳnh còn từng khiến dư luận xôn xao khi bộc bạch về cuộc hôn nhân tan vỡ vào đầu năm 2013, để lại cho anh nhiều uất ức. Thậm chí, nam nghệ sĩ hải ngoại còn “tố” Kiều Oanh đã lừa và lấy đi của anh mấy trăm ngàn USD. 9 Kieu Oanh 7Bên cạnh đó còn tố cáo Kiều Oanh có người tình mới.

Trước những thông tin bất lợi từ chồng cũ, Kiều Oanh chỉ chọn cách im lặng. Sự việc lùm xùm giữa Kiều Oanh và chồng cũ diễn ra một thời gian khá dài, làm dấy lên dư luận những luồn thông tin khác nhau. Thế nhưng sự việc cũng dần bị lãng quên và giờ đây Kiều Oanh vẫn đang chăm chỉ làm việc và một mình nuôi con.

Trải qua bao chuyện buồn – vui trong đời, Kiều Oanh cho rằng, cái may mắn nhất là chị còn giữ được sự hâm mộ của khán giả và sự hiện diện của bé Whitney. Kiều Oanh tâm sự, giờ đây, cái “được” và “mất” đối không còn quan trọng nữa, mà điều cốt yếu là làm được những gì có ích cho xã hội khi mình còn sống; chứ không như ngày trước, từng hai lần tìm đến cái chết vì quá hụt hẫng và đau khổ. (Lily theo Gia đình & Xã hội)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

Logo su kien 2

9 Gai dam dang 1AGÁI DÂM ĐÃNG,

CHUNG CHẠ HÀNG CHỤC

QUAN THAM

Thời gian gần đây, trong kho từ vựng của tiếng Trung Quốc xuất hiện cụm từ mới “công cộng tình phụ” để chỉ việc một phụ nữ chung chạ với nhiều quan chức tham nhũng.

Việc một phụ nữ chung chạ với nhiều người đàn ông vốn bị xã hội coi khinh, ấy vậy mà vẫn có một số phụ nữ lợi dụng nhan sắc và vốn tự có, mồi chài để cùng lúc làm người tình cho hàng chục quan tham khác nhau, nhằm mưu cầu lợi ích cho cá nhân.

1/- Hứa Tiểu Uyển : Cao thủ “bịt mắt” người tình : Hôm 25/12 vừa qua, Tòa án thành phố Nam Ninh, Quảng Tây đã bắt đầu phiên tòa xét xử Vạn Khánh Lương, sinh năm 1964, nguyên Ủy viên Dự khuyết Trung ương khóa 18, Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Đông, Bí thư Thành ủy Quảng Châu, vì tội nhận hối lộ tới 111,25 triệu Nhân dân tệ (390 tỷ VND). Lương có bằng Tiến sĩ, từng được đánh giá là cán bộ trẻ đầy tiềm năng, nhưng không biết kiềm chế bản thân, sớm sa vào vũng lầy tội lỗi.

Trước đó, khi bị bắt hôm 27/6/2014, những thông tin về lối sống sa đọa, 9 Gai dam dang 1Btrụy lạc của Lương đã giăng đầy trên các mặt báo, khiến mọi người kinh ngạc. Trong đó, đáng chú ý hơn cả là chuyện Lương và Trần Hoằng Bình (Nguyên Bí thư, Chủ nhiệm Hội đồng Nhân dân thành phố Yết Dương) dùng chung cô người tình Hứa Tiểu Uyển.

Uyển đã sinh được hai đứa con trai, mỗi đứa một cha, nhưng Bình không biết, tưởng cả hai đều là con của mình. Qua việc này, Uyển được đánh giá là một cao thủ, có quan hệ gắn bó như keo cùng lúc với hai quan chức mà vẫn kín như bưng, chả ông nào biết ông nào.

Bình bị bắt giữ để điều tra vào tháng 12/2012. Trong quá trình điều tra Bình, khi các nhân viên điều tra hỏi cung cô người tình Hứa Tiểu Uyển, cô này đã khai, trước khi biết Bình, cô nàng đã có quan hệ tình ái với Vạn Khánh Lương từ hồi Lương là Bí thư Yết Dương và có con với Lương, nhưng ông ta không hay biết. Về sau, khi Uyển quan hệ với Bình, ông ta đã lầm tưởng cái thai là của mình mà không biết mình là kẻ “đổ vỏ” cho Lương.

Tổ điều tra đã báo cáo thông tin này lên Ủy ban Kiểm tra kỷ luật Trung ương và một cuộc điều tra bí mật đã được tiến hành. Dai giaTrước khi Vạn Khánh Lương bị bắt một năm rưỡi, Ủy ban Kiểm tra kỷ luật Trung ương đã nắm chắc chứng cứ về việc ông ta ngoại tình, nhưng vẫn án binh bất động, đợi sau khi điều tra thêm các chứng cứ vi phạm kỉ cương khác mới bất ngờ ra tay.

Hứa Tiểu Uyển còn có tên khác là Hứa Thu Lâm, sinh năm 1970, văn hóa cấp hai, kết hôn với Ngô Tiểu Quang vào năm 1983 và đã có 2 con. Cặp đôi này đã ly hôn năm 2005. Ngày 16/6/2015, Uyển đã bị tòa án Phật Sơn xét xử vì tội đưa hối lộ, nhưng không hiểu sao đến nay vẫn chưa thấy công bố kết quả phán quyết của tòa.

2/- Lý Vi : Mỹ nhân thao túng hàng chục quan bự : Lý Vi, sinh ngày 24/9/1963, cha là người Pháp, mẹ là người Việt Nam. Vi sinh ở Việt Nam, năm 1970 theo cha sang sống ở Côn Minh.

Bằng thân xác và mồm miệng khéo léo, Lý Vi đã tiếp cận các quan chức cao cấp, tạo được mạng lưới quan hệ liên quan đến các lĩnh vực dầu khí, địa ốc, thuốc lá… thành lập gần 20 công ty ở cả Trung Quốc và nước ngoài, tích lũy được tài sản khổng lồ gần 10 tỷ Nhân dân tệ. Lý Vi thực sự là “người tình công cộng” của các quan tham. Nhưng oái oăm thay, cô ả lại có thói quen ghi nhật ký.

9 Gai dam dang 2A

Từ cuốn nhật ký gối đầu giường này, các nhân viên điều tra của Ủy ban Kiểm tra kỷ luật Trung ương đã tìm được tên của mười mấy quan chức cấp tỉnh và bộ.

Trong danh sách những quan chức đã lên giường với Lý Vi bị ngã ngựa, bị xử lý kỷ luật hoặc ra tòa nhận án tù, có : Kim Nhân Khánh, nguyên Bộ trưởng 9 Gai dam dang 2BTài chính; Đỗ Thế Thành, nguyên Phó bí thư Tỉnh ủy Sơn Đông kiêm Bí thư Thành ủy Thanh Đảo; Lý Gia Đình, nguyên Tỉnh trưởng Vân Nam; Lưu Chí Hoa, nguyên Phó thị trưởng Bắc Kinh…

Trong khi hàng loạt quan chức gian díu với Lý Vi liên tiếp ngã ngựa thì cô ta vẫn bình an vô sự : Tháng 12/2008, Lý Vi bị quản thúc tại nơi cư trú, bị điều tra vì tình nghi phạm tội, chuyển hồ sơ sang cơ quan tư pháp… nhưng thật bất ngờ, tháng 2/2011, Lý Vi đã được phóng thích và biến mất không để lại dấu vết.

3/- Thang Sán : Người đẹp ma quái trong quân ngũ : Thang Sán sinh năm 1975, quê ở Chu Châu, Hồ Nam. 9 Gai dam dang 3ASán là ca sĩ, diễn viên cấp 1, cán bộ văn chức bậc 5, tương đương quân hàm Đại tá của Đoàn văn công Chiến hữu Quân khu Bắc Kinh. Từ nhỏ thích ca múa nên Thang Sán thi vào Học viện Âm nhạc Vũ Hán. Năm 1996, Sán vào làm ca sĩ của Đoàn ca múa Phương Đông. Từ năm 1999, cô ta nổi tiếng khắp Trung Quốc nhờ ca khúc “Chúc phúc tổ quốc”.

Tuy nhiên, cuộc đời Thang Sán chỉ chuyển sang bước ngoặt vào ngày 13/9/2010 khi Đoàn văn công Chiến hữu gọi cô ta nhập ngũ và phong ngay văn chức cấp 3, kỹ thuật bậc 5.

Từ đó, Thang Sán có nhiều cơ hội xuất hiện trên các phương tiện truyền thông, tham dự các nhạc hội vào các dịp lễ tết, được báo chí gọi là “Nữ hoàng dân ca”. Năm 2011, Thang Sán bắt đầu quay sang đóng phim, vào vai chính trong bộ phim truyền hình “Thiết huyết tráng sĩ”.

Tuy nhiên, trước khi phim được công chiếu thì Thang Sán đột nhiên mất tích, khiến nhà sản xuất phải dùng diễn viên Thẩm Ngạo Quân đóng thế, quay lại những cảnh lộ mặt Thang Sán.

Cuối năm 2011, một số báo điện tử đưa tin Thang Sán bị Ủy ban Kiểm tra kỷ luật Trung ương 9 Gai dam dang 3Bbắt để điều tra vì bị nghi tham nhũng và hối lộ tình dục. Từ đó đến nay cô ta biến mất, nhưng các thông tin về “người đẹp ma quái trong quân ngũ” lại liên tiếp xuất hiện, như cô ta có biệt thự và nhiều vàng bạc, đá quý, sống sa đọa, trụy lạc, có quan hệ tình ái phức tạp với nhiều quan chức cao cấp như Bạc Hy Lai, Chu Vĩnh Khang, Lý Đông Sinh, Cốc Tuấn Sơn, Từ Tài Hậu… Số phận của Thang Sán kết cục ra sao đến nay vẫn còn là điều bí ẩn.

4/- Lư Gia Lệ : Người tình quan tham nhan sắc “vạn người mê”: Lư Gia Lệ, sinh năm 1975, quê ở Trấn Giang, Giang Tô. Lệ là diễn viên, người mẫu, người tình chung của nhiều quan chức, được cộng đồng mạng gọi là “Người tình đẹp nhất lịch sử của các quan chức”. Lư Gia Lệ tổ chức một công ty quản lý người mẫu, nhưng các người mẫu của cô ta thường bị loại ngay từ vòng đầu các cuộc thi. Tuy nhiên, cô chủ lại rất giàu có nhờ lên giường với các quan chức…

Đầu tiên, Lư Gia Lệ quen và trở thành tình nhân của Dương Trung Vạn, Chủ nhiệm 9 Gai dam dang 4Văn phòng điện hạt nhân Thượng Hải, Tổng giám đốc Công ty điện hạt nhân Hoa Phát. Cô ta được người tình sắm cho biệt thự, xe hơi thể thao. Thế nhưng, Dương Trung Vạn tham ô hàng chục triệu Nhân dân tệ bị phát hiện, vội ôm tiền bỏ trốn sang Campuchia.

Cuối năm 2001, Lư Gia Lệ làm quen và hợp tác với Trương Vinh Khôn (Ủy viên Trung ương Hội nghị Chính Hiệp, Ủy viên Thường vụ Hội liên hiệp Thanh niên Trung Quốc, Phó Hội trưởng Công thương Thượng Hải).

Bằng sắc đẹp và mồm miệng khéo léo, Lư Gia Lệ nhanh chóng kéo được Trương lên giường và hai người bắt đầu hợp tác để kiếm tiền… Mục tiêu đầu tiên mà cặp đôi này nhằm tới để “săn” là Chúc Quân Nhất, Bí thư đảng ủy, Cục trưởng Bảo hiếm xã hội Thượng Hải. Chỉ sau một đêm Chúc Quân Nhất mây mưa với Lư Gia Lệ, Quỹ bảo hiểm xã hội Thượng Hải đã trở thành kho tiền riêng của Trương Vinh Khôn.

Đến năm 2005, tài sản cá nhân của Trương Vinh Khôn đã tăng vọt lên 2,6 tỷ Nhân dân tệ, trở thành người thứ 48 trong số 100 người giàu nhất Trung Quốc. Lư Gia Lệ cũng trở thành nữ đại gia có tài sản hàng chục triệu Nhân dân tệ. Sau đó, Trương Vinh Khôn bị điều tra, vụ án Quỹ bảo hiểm xã hội Thượng Hải bị lật tung trước sự kinh hoàng của mọi người.Khat tinh 9

Để mở rộng các mối quan hệ, Lư Gia Lệ lập một công ty người mẫu. Núp sau vỏ bọc này, Lệ cung cấp các diễn viên, người mẫu cho các dâm quan ở địa phương. Cô ta thuê lâu dài hẳn hai phòng loại đắt nhất ở một khách sạn để làm nơi cho các quan chức hưởng lạc. Dĩ nhiên, để đưa họ vào tròng, Lư Gia Lệ đã bố trí máy quay ghi hình tất cả quá trình truy hoan của từng vị.

Tháng 9/2006, Khưu Hiểu Hoa, Cục trưởng Thống kê quốc gia bị ngã ngựa chỉ 2 tháng sau khi nhận chức, do nhận hối lộ tình dục tại Thượng Hải. Ông ta đã trúng kế mỹ nhân, mây mưa cùng Lư Gia Lệ và đám người mẫu giả danh của cô ta. Trong khi các cơ quan pháp luật chưa kịp ra tay thì Lư Gia Lệ đã kịp ôm tiền chạy thoát, không để lại dấu vết. Ban chuyên án đã ra lệnh truy nã quốc tế đối với Lư Gia Lệ, vì theo phỏng đoán cô ta đã chạy ra nước ngoài.

5/- Vương Phi : Người tình của hơn 40 quan tham : Vương Phi vốn là một trợ lý văn nghệ ở Quân khu Thẩm Dương. Năm 2000, cô ta chuyển ngành, làm nữ sĩ quan Ban Tuyên huấn Cục Công an thành phố Sán Đầu, Quảng Đông. Xinh đẹp, hát hay, đa tài đa nghệ nên khi tham gia cuộc hội diễn thông tin tuyên truyền toàn ngành Công an tỉnh Quảng Đông.

Tháng 6/2002, cô nàng đã lọt vào mắt quan trên Trịnh Thiếu Đông – Người hùng dẹp xã hội đen, Phó Tổng đội trưởng cảnh sát hình sự, Phó giám đốc Công an tỉnh Quảng Đông.

Sau đó, Vương Phi được điều về Phòng tuyên truyền Công an tỉnh, nhưng rất ít khi 9 Gai dam dang 5các đồng nghiệp thấy cô ta đến cơ quan, không rõ làm những công việc gì. Đầu năm 2005, Trịnh Thiếu Đông được điều lên làm đảng ủy viên Đảng ủy Bộ Công an, Trợ lý Bộ trưởng.

Do đẹp người lại khéo chiều chuộng trên giường nên ít lâu sau, Vương Phi được Đông kéo lên Bắc Kinh để hưởng riêng. Về Bắc Kinh, Vương Phi được đề bạt làm cán bộ cấp phòng, được bố trí cặp cùng MC nổi tiếng của đài CCTV dẫn chương trình dạ hội của Bộ Công an, được gọi là “Hoa khôi cảnh sát Trung Quốc”.

Để mở rộng mối quan hệ, Vương Phi đã xin đi học cao học ở Thượng Hải, nhưng đến trường thì ít, chủ yếu thời gian dành cho việc “học” cùng các quan chức trong phòng khách sạn.

Ảnh hưởng của Vương Phi lớn dần từ Sán Đầu ra khắp Quảng Đông, từ Bắc Kinh lan xuống Thượng Hải và ra các tỉnh. Là người tình của quan tham cỡ bự, Vương Phi đóng vai trò trung gian để chắp mối các quan hệ giao dịch mua quan bán chức rồi Bo tay 1nhận hối lộ.

Cô ta còn mượn danh “cán bộ lãnh đạo Bộ Công an” để ra lệnh cho cơ quan cấp dưới thả người bị bắt rồi nhận tiền. Đầu 2010, Vương Phi bị cách chức. Khi bị điều tra, Vương Phi đã khai nhận việc là người tình dùng chung của hơn 40 quan chức cấp cao, trong đó có Trịnh Thiếu Đông.

Nhờ “tài năng trên giường” mà Vương Phi đã được bổ nhiệm cán bộ cấp phòng và có tài sản 40 triệu Nhân dân tệ (150 tỷ đồng). Về phần Trịnh Thiếu Đông, dâm quan này bị kết án tử hình hoãn thi hành vì phạm tội tham nhũng. (theo Ngô Tuyết)

Phan Tất Đại chuyển tiếp

TỬ VI TÂY PHƯƠNG THÁNG 2/2016

Logo Tvi TPhuong

GIEO QUẺ THÁNG 2/2016 CỦA BẠN

3- Am duong lich 2016-2

E1 Bao Binh1/- BẢO BÌNH (20/1 – 18/2)

Cuộc sống của Bảo Bình sẽ có những thay đổi với tốc độ đáng ngạc nhiên từ tháng 2 này, đặc biệt trong công việc, bởi trong tháng này Bảo Bình sẽ duy trì được phong độ của mình. Tuy nhiên, Bảo Bình nên tránh xa khỏi các hoạt động mạo hiểm và rủi ro. Hãy chú tâm và cân nhắc cơ hội việc làm mới cũng như kế hoạch phát triển sự nghiệp lâu dài.

Từ đầu tháng, Bảo Bình hãy quan tâm đúng mức đến sức khoẻ cũng như tinh thần, đặc biệt là trái tim. Sức khỏe sẽ cải thiện đáng kể sau ngày 23. Đừng đi đâu xa trong các ngày cuối tháng. Nếu Bảo Bình không thể trì hoãn việc di chuyển thì ít nhất hãy bảo vệ mình, hãy đảm bảo rằng bạn đã có bảo hiểm trong tay.

Trong mọi tình huống, Bảo Bình cần hành xử rõ ràng và cụ thể, chính xác và thực tế, đồng thời đừng làm rối các mối quan hệ. Đồng nghiệp có thể sẽ đưa ra những cao kiến cũng như “tối kiến”. Vì vậy Bảo Bình hãy tỉnh táo và nghe theo sự mách bảo của trái tim. Nếu Bảo Bình chưa có người yêu, các mối quan hệ đang chờ đợi bạn. Hãy chịu khó giao lưu tiệc tùng, kể cả những lúc bạn ít mong đợi nhất.

Ngày may mắn : 7, 8, 16, 17, 25, 26, 29

Ngày kém may mắn: 5, 6, 12, 13, 19, 20, 27, 28

Ngày thuận lợi cho tình yêu: 6, 12, 13, 14, 15, 21, 22, 25, 29

Ngày dành cho tài chính : 7, 8, 9, 16, 17, 18, 25, 26, 27, 28

Ngày cho công việc : 4, 5, 15, 16, 17, 27, 29

E2 Song Ngu2/- SONG NGƯ (19/2 – 20/3)

Mặc dù trong tháng này, sự tập trung của Song Ngư đều dành cho gia đình, nhưng bạn vẫn đạt được thành công trong công việc. Có vẻ như Song Ngư đang rất thích việc làm của mình và còn tham gia vào những hoạt động bên lề nữa. Điều này mang lại cho bạn sự thành công và có được những mối liên kết quan trọng.

Tham vọng trong con người Song Ngư có thể sẽ lớn hơn mức bình thường, và tính cách ấy đẩy bạn thăng tiến nhanh hơn. Nếu như từ trước tới nay tất cả mọi người đều sắp đặt mọi thứ cho Song Ngư thì đến từ nay, có thể điều ấy sẽ thay đổi, và Song Ngư nên biết thích nghi cũng như lắng nghe, tham khảo ý kiến của những người xung quanh. Đừng lo lắng vì điều này sẽ không làm hại bạn đâu. Sẽ đến lúc chúng ta phải dỡ bỏ những luật lệ và làm theo những gì mình mong muốn, đó mới là cuộc sống.

Tình hình tài chính trong tháng này của Song Ngư cũng sẽ vô cùng thuận lợi. Bạn nên dành một khoản tiền cho gia đình. Sau ngày 23, nhiệt huyết trong Song Ngư dần dần giảm bớt và bạn nên nghỉ ngơi để nạp lại năng lượng cho mình.

Trong vấn đề tình cảm, tháng 2 đầu năm này đang chờ đón Song Ngư với sự lãng mạn và ngọt ngào. Nếu còn đang độc thân, bạn hoàn toàn có quyền hy vọng vào một cuộc gặp gỡ. Hãy để ý xung quanh nhé !

Ngày may mắn : 1, 10, 11, 19, 27, 28, 29

Ngày kém may mắn: 7, 8, 14, 15, 21, 22, 25, 26

Ngày thuận lợi cho tình yêu: 1, 4, 14, 15, 16, 17, 21, 22, 25, 26, 29

Ngày dành cho tài chính : 7, 8, 10, 11, 16, 17, 18, 19, 25, 26, 27, 28, 29

Ngày cho công việc : 7, 8, 16, 17, 21, 22, 25, 26, 28, 29

E3 Bach Duong3/- BẠCH DƯƠNG (21/3 – 19/4)

Tình hình gia đình của Bạch Dượng tháng này sẽ không ổn định và có nhiều thay đổi. Điều quan trọng với bạn là phải mang lại sự an toàn cho gia đình của mình.

Những ngày trung tuần tháng này, các Bạch Dượng sẽ rất thành công trong vấn đề tài chính. Tiền “chảy” vào túi bạn chủ yếu từ thượng tuần. Gia đình và các cuộc gặp gỡ cũng sẽ góp phần vào sự phát đạt của bạn nên đừng từ chối họ.

Tháng 2, các nam Bạch Dượng sẽ trở nên thu hút hơn. Và các bạn nữ cũng sẽ có vẻ đẹp lộng lẫy khiến cho phái mạnh dính chặt như nam châm. Vào dịp cuối tháng Bạch Dượng hãy chú ý những lúc trên đường phố, khi đang lái xe hoặc là trong các tình huống nguy hiểm. bạn hãy tránh xa các cuộc tranh cãi xảy đến mình. Hoàn thành mọi nhiệm vụ và nâng cao ý chí mạnh mẽ mà Bạch Dượng có.

Trong tháng này và các tháng sau, Bạch Dượng sẽ có khả năng mê hoặc nhiều người. Thời gian không phải lúc nào cũng ủng hộ bạn. Bạch Dượng cần suy nghĩ sáng suốt và đưa ra các quyết định hợp lý. Và cuối cùng các Bạch Dượng hãy tham gia nhiệt tình vào những gì mình yêu thích.

Ngày may mắn: 2, 3, 12, 13, 21, 22, 27, 28, 29

Ngày kém may mắn: 10, 11, 16, 17, 23, 24, 23, 25, 26

Ngày thuận lợi cho tình yêu: 1, 12, 16, 17, 21, 22, 29

Ngày dành cho tài chính : 6, 7, 8, 12, 16, 17, 21, 22, 25, 26

Ngày cho công việc: 8, 9, 17, 18, 23, 24, 26, 27, 28

E4 Kim Nguu4/- KIM NGƯU (20/4 – 20/5)

Tháng 2 này, Kim Ngưu sẽ trải nghiệm những khoảnh khắc thú vị và điều đó sẽ làm tăng thêm gia vị cho cuộc sống của bạn. Kim Ngưu sẽ đem đến cho bạn bè rất nhiều ý tưởng và cảm xúc. Kim Ngưu sinh ra là để dẫn đầu và tận hưởng cuộc sống trọn vẹn. Bạn sẽ đạt được những gì mong muốn. Và dù bạn có mắc sai lầm, bạn cũng sẽ nhanh chóng tìm ra con đường đúng đắn ngay.

Từ trung tuần tháng 2, tình hình tài chính của Kim Ngưu sẽ khởi sắc. Công việc vẫn là phần quan trọng nhất và bạn sẽ đạt được thành công. Sao Thủy sẽ mang lại tín hiệu tốt, sẽ có thời gian Kim Ngưu nên tin vào những điều trực giác mách bảo. Giai đoạn này, Kim Ngưu sẽ nhận được nhiều hỗ trợ, nhưng chỉ trong 30 ngày đầu kể từ khi thực hiện công việc. Một số vấn đề nảy sinh làm bạn choáng váng. Bạn sẽ phải cố gắng nhiều để tiến bộ hơn.

Sức khỏe và năng lượng của Kim Ngưu rất tuyệt vời. Sự tự tin đủ để bạn đạt được những mục tiêu mong muốn. Tuy nhiên, Kim Ngưu cũng nên tập trung vào gia đình và cuộc sống tình cảm của bản thân. Đừng để một giai đoạn hay sự kiện nào làm ảnh hưởng đến sự ổn định của sức khỏe và hạnh phúc của bạn nhé.

Ngày may mắn : 5, 6, 14, 15, 23, 24, 28,

Ngày kém may mắn : 4, 12, 13, 19, 25, 26, 27, 29

Ngày thuận lợi cho tình yêu : 1, 5, 12, 14, 21, 22, 23, 29

Ngày dành cho tài chính : 4, 5, 7, 8, 15, 16, 17, 25, 26, 27, 29

Ngày cho công việc : 2, 12, 20, 21, 25, 26, 29

E5 Song Nam5/- SONG NAM (21/5 – 21/6)

Các Song Nam thường biểu hiện theo hướng một chiều. Bạn cô đơn và im lặng, giữ tất cả mọi thứ cho bản thân mình. Tóm lại, Song Nam rất đơn giản và sống nội tâm. Tình hình tài chính tháng này sẽ cải thiện và ổn định. Bất kỳ quyết định nào Song Nam thực hiện cũng sẽ thuận lợi cho bạn. Hãy tin tưởng vào trực giác và kinh nghiệm của bạn. Hơn nữa, đối tác của Song Nam sẽ hỗ trợ bạn hết mình. Vào cuối tháng, một số rắc rối sẽ phát sinh nhưng điều đó sẽ chỉ là tạm thời.

Song Nam nên tham gia vào các hoạt động từ thiện, những tổ chức khác nhau, để mở rộng kiến thức của bạn. Hơn nữa, Song Nam nên suy nghĩ về những gì bạn đạt được, những gì bạn mong đợi từ tương lai, những sai lầm bạn đã thực hiện và làm thế nào để sửa chữa chúng.

Về sức khỏe, Song Nam đã không được khỏe lắm trong một thời gian dài. Tháng 2, sức khỏe của Song Nam sẽ được cải thiện. Tận hưởng một kỳ nghỉ Tết khiến Song Nam hài lòng và thư giãn, đồng thời quan tâm những người xung quanh bạn hơn.

Ngày may mắn : 7, 8, 16, 17, 25, 26, 28, 29

Ngày kém may mắn : 1, 6, 9, 14, 15, 20, 21, 22, 27

Ngày thuận lợi cho tình yêu :7, 8, 12, 16, 17, 21, 22, 25, 26, 28

Ngày dành cho tài chính : 5, 6, 7, 8, 10, 11, 14, 15, 16, 17, 25, 26, 28

Ngày cho công việc : 9, 10, 11, 15, 18, 22, 23, 27, 28, 29

E6 Bac Giai6/- BẮC GIẢI (22/6 – 22/7)

Khoảng thời gian sắp tới Bắc Giải nên được hiểu như là quá trình chuẩn bị cho tài chính phát triển mạnh mẽ về sau. Bắc Giải thường thành công trong đầu tư trong rủi có may. Tuy nhiên, hiện tại Bắc Giải nên tránh xu hướng đầu tư ấy. Nó có thể không sinh lợi nhuận cho bạn nữa. Đến cuối tháng, Bắc Giải sẽ xung đột với các đối tác về vấn đề tiền bạc.

Tháng 2 cho thấy Bắc Giải đi du lịch hoặc ít nhất là có điều kiện tối ưu cho việc du lịch. Hạ tuần tháng này sẽ mang đến khoảng thời gian tuyệt vời và thành công cho sự phát triển nghề nghiệp. Bắc Giải có thể sửa đổi ý tưởng của mình sau khi lắng nghe góp ý từ người khác.

Bắc Giải cố gắng tránh đừng để bản thân quá mệt mỏi này trong tháng này, điều này làm giảm năng lượng của bạn và khiến bạn bị cảm lạnh hoặc cúm. Bạn bè tháng này có thể giới thiệu Bắc Giải với một người khác phái, bạn có thể sẽ liêu xiêu vì người này đấy.

Ngày may mắn : 6, 7, 10, 11, 19, 27, 28

Ngày kém may mắn : 2, 3, 16, 17, 23, 24, 25, 26, 29

Ngày thuận lợi cho tình yêu : 8, 9, 12, 17, 18, 21, 22, 23, 24, 26, 29

Ngày dành cho tài chính : 5, 6, 7, 8, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 25, 26, 29

Ngày cho công việc 1, 2, 10, 11, 18, 19, 27, 28, 29

E7 Hai Su7/- HẢI SƯ (23/7 – 22/8)

Trong công việc, những cơ hội lớn đang đến. Hải Sư có thể thay đổi hoàn toàn công việc hay được bổ nhiệm vị trí mới. Tuy nhiên, tất cả những thay đổi này đều mang tính tích cực. Mặc dù đây có thể là điều tồi tệ xảy đến với Hải Sư, sau này bạn sẽ nhận thấy điều ngược lại. Đừng thất vọng. Mọi việc sẽ tốt hơn.

Tháng này mang đến những cơ hội tài chính thú vị. Xét theo khía cạnh nào đó nó có liên quan đến những nhà đầu tư nước ngoài. Cơ hội công tác xa cũng sẽ đến. Sự nghiệp của Hải Sư liên quan đến sếp và những cá nhân xung quanh bạn trong các ngày tới. Đây là một khía cạnh tích cực.

Hải Sư cần chú ý đến sức khỏe cho đến giữa tháng 2 này. Thời điểm này Hải Sư sẽ ở đỉnh cao trong xã hội và họ cũng sẽ thành công trong lĩnh vực tình cảm. Tuy nhiên cần cẩn thận với các vấn đề về tình yêu. Hải Sư có thể muốn giải thích những điều bạn nghĩ và những điều bạn cần với cộng sự hay những người gần gũi. Hải Sư cũng muốn người khác chú ý đến những ý tưởng hay nhu cầu của bạn. Đây là lý do cho những giải thích trong các cuộc tranh luận.

Ngày may mắn : 2, 3, 12, 13, 21, 22, 28, 29

Ngày kém may mắn: 5, 6, 19, 14, 17,, 20, 23, 25, 26, 27,

Ngày thuận lợi cho tình yêu : 1, 2, 20, 21, 22, 25, 26, 28, 29

Ngày dành cho tài chính : 4, 5, 7, 8, 14, 15, 16, 17, 25, 26, 29

Ngày cho công việc: 1, 5, 6, 12, 21, 22, 28, 29

F8 Xu Nu8/- XỬ NỮ (23/8 – 22/9)

Tháng này, nhiều chuyển biến tích cực sẽ đến với Xử Nữ. Những ai sinh ra dưới chòm sao này vô cùng hoạt bát vì Xử Nữ sẽ theo đuổi mục tiêu và có thể đạt được những gì bạn muốn.

Trong công việc, Xử Nữ cần biết điều gì là tốt nhất, bỏ qua hay lao thẳng vào nó. Một điều quan trọng nữa là làm thế nào để duy trì mức năng lượng ổn định, làm thế nào để nhìn nhận ra bạn là ai. Trong nhiều tình huống Xử Nữ cần phải thỏa hiệp, bởi được cái này thì mất cái kia, đó chính là quy luật của cuộc sống.

Sức khỏe của Xử Nữ rất tốt cho đến này hạ tuần tháng 2. Sau ngày này, bạn nên nghỉ ngơi và giữ sức. Vào giữa tháng vấn đề gia đình rất có khả năng làm hao tổn năng lượng của Xử Nữ. Vì vậy Xử Nữ nên giải quyết mọi việc càng nhanh càng tốt.

Từ trước đến giờ, chuyện tình cảm của Xử Nữ chưa được ổn định, nhưng mọi việc sẽ khả quan hơn trong tháng này. Nhiều cuộc phiêu lưu tình ái đang đón chờ những Xử Nữ chưa có người yêu. Có thể chúng không phải là những mối quan hệ lâu dài, mà thật ra thì Xử Nữ cũng chưa cần đến điều đó. Hãy cứ thư giãn và tận hượng niềm vui đến từ các mối quan hệ không ràng buộc.

Ngày may mắn : 5, 6, 14, 15, 23, 24, 26, 28

Ngày kém may mắn : 7, 8, 20, 21, 22, 25, 27, 29

Ngày thuận lợi cho tình yêu : 9, 12, 18, 21, 22, 27, 28, 29

Ngày dành cho tài chính : 1, 7, 12, 16, 17, 21, 22, 25, 26, 28

Ngày cho công việc : 4, 5, 7, 8, 15, 16, 17, 25, 26, 27.

E9 Thien Xung9/- THIÊN XỨNG (23/9 – 22/10)

Tháng 2, cuộc sống của Thiên Xứng sẽ vô cùng dễ chịu, tràn ngập sự vui vẻ. Thậm chí, sự sáng tạo và quan tâm của bạn sẽ hướng tới một số vấn đề ít khi để tâm tới. Thiên Xứng hãy để bản thân thỏa mãn những nhu cầu, khả năng sáng tạo trong các hoạt động mà bạn thấy hào hứng.

Từ trung tuần trở đi, sự quan tâm này hướng vào những vấn đề cụ thể hơn như sức khỏe và công việc. Sức khỏe của Thiên Xứng cũng tiếp tục được cải thiện. Từ những ngày giữa tháng 2, mối quan tâm chính sẽ tập trung cho gia đình. Do đó, đây là thời điểm lý tưởng để Thiên Xứng nhìn lại gia đình và nhà cửa đấy. Đồng thời, Thiên Xứng sẽ là người mang lại sự hòa hợp trong không khí gia đình.

Những vấn đề về tài chính được giải quyết nhanh hơn Thiên Xứng tưởng. Những quyết định về tài chính đều đáng được ủng hộ. Tuy nhiên, có một chút bất đồng có thể xảy ra giữa Thiên Xứng và người bạn yêu quý. Đừng làm mọi việc trở nên xấu đi vì những ý nghĩ ngốc nghếch của bạn nhé vì cuối tháng này, có thể có một vài điều không hay quanh bạn.

Thiên Xứng sẽ thấy mình có nhiều ý tưởng không chỉ cho sự ổn định trong cuộc sống mà còn cho những thay đổi sắp tới.

Ngày may mắn: 7, 8, 16, 17, 25, 26, 28, 29

Ngày kém may mắn: 2, 3, 10, 11, 22, 23, 24, 27

Ngày thuận lợi cho tình yêu : 10, 11, 12, 18, 19, 21, 27, 28, 29

Ngày dành cho tài chính : 5, 7, 8, 14, 16, 17, 18, 19, 23, 25, 26

Ngày cho công việc : 5, 6, 10, 11, 14, 15, 25, 26

E10 Ho Cap10/- HỔ CÁP (23/10 – 21/11)

Tháng này các Hổ Cáp có thể gặp đôi chút khó khăn trong việc lấy lại nhịp độ của mình. Vì vậy Hổ Cáp tránh đưa ra những quyết định quan trọng thời gian này. Những sự kiện trong quá khứ có thể sẽ tạo nên ảnh hưởng lớn đối với bạn. Hổ Cáp có xu hướng bàn bạc, thảo luận, trong khi những cá nhân khác lại có giữ im lặng.

Vấn đề tài chính của Hổ Cáp nhìn chung khá lạc quan. Bạn sẽ có cơ hội tận hưởng niềm vui khi dành khoản tiền ấy cho việc vui chơi, giải trí để thư giãn bản thân. Sự cộng tác trước đây có thể sẽ mang lại một khởi đầu thuận lợi cho Hổ Cáp trong tháng này. Tuy nhiên, điều Hổ Cáp muốn làm chỉ là luôn tiến về phía trước, phớt lờ mọi cản trở. Đây cũng chính là cốt lõi cho mọi vấn đề. Bởi Hổ Cáp hoàn toàn có thể thất bại nếu như không giữ được sự cảnh giác. Vì vậy, hãy tỉnh táo đề phòng mọi tình huống có thể xảy ra.

Sức khỏe của Hổ Cáp tháng này nhìn chung không tồi, tuy nhiên, bạn vẫn nên tiếp tục dành nhiều thời gian cho thư giãn và nghỉ ngơi. Bên cạnh đó, các bài tập thể dục, mát xa hay những loại vitamin cũng sẽ giúp Hổ Cáp cải thiện tình hình sức khỏe và năng lượng sống.

Ngày may mắn : 1, 5, 10, 11, 19, 27, 28

Ngày kém may mắn : 5, 6, 12, 13, 15, 18, 25, 26

Ngày thuận lợi cho tình yêu: 1, 5, 6, 12, 21, 22, 28, 29

Ngày dành cho tài chính : 7, 8, 16, 17, 21, 22, 25, 26, 29

Ngày cho công việc : 5, 6, 12, 13, 14, 15, 25, 27

E11 Nhan Ma11/- NHÂN MÃ (22/11 – 21/12)

Tháng này, Nhân Mã nên bắt đầu tận hưởng sự cân bằng cảm xúc và thoải mái. Bạn phải làm những điều bạn thấy cần thiết ngay lúc này. Đừng trì hoãn những điều đó bởi tháng này là thời điểm thích hợp cho bất cứ sự thay đổi hay cải thiện nào.

Đây là khoảng thời gian tích cực cho công việc của Nhân Mã. Nhân Mã có thể sẽ rất bận rộn với công việc nhưng hãy cố xử lý gọn chúng. Thêm vào đó, quan hệ của Nhân Mã với cấp trên cũng sẽ trở nên hoàn hảo. Bạn có đủ thời gian để xác định thứ bạn cần giành được trong công việc, nên hãy lập tức thực hiện những kế hoạch của bản thân.

Vào những ngày cuối tháng, Nhân Mã nên quan tâm và khoan dung hơn với nửa kia, để bạn và người ấy tránh khỏi những tình huống rắc rối cho quan hệ của hai người.

Và trong tháng 2, Nhân Mã nên tham gia những buổi họp về công việc hay đầu tư. Lập kế hoạch và tham dự ngay bởi không có nguy cơ gì chờ đợi cả. Hãy nạp năng lượng cho những ngày tới, Nhân Mã sẽ khám phá ra những thế mạnh mới. Nếu như bạn có một vài thứ chưa hoàn thành trước đó, thì chúng sẽ ảnh hưởng đến lợi ích của bạn.

Ngày may mắn: 2, 3, 12, 13, 21, 22, 29

Ngày kém may mắn: 1, 7, 8, 14, 15, 27, 28

Ngày thuận lợi cho tình yêu: 5, 7, 8, 12, 15, 16, 17, 21, 22, 25, 26, 29

Ngày dành cho tài chính : 7, 8, 9, 16, 17, 18, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29

Ngày cho công việc: 4, 5, 14, 15, 16, 17, 25, 26, 27

E12 Nam Duong12/- NAM DƯƠNG (22/12 – 19/1)

Tháng này, Nam Dương chuẩn bị tinh thần cho những việc bạn muốn thay đổi trong cuộc sống của mình. Nam Dương không nên xao lãng bản thân hay những kế hoạch đã đặt ra.

Tháng này đầy ắp những điều lãng mạn cũng như những cuộc gặp gỡ bạn bè. Tuy nhiên, tiền bạc có thể sẽ không xông xênh trong tháng. Nam Dương phải làm việc chăm chỉ để kiếm một khoản tiền nào đó. Vào ngày giữa tháng, thu nhập sẽ tăng. Hãy kiên nhẫn. Sự an toàn về tiền bạc cũng như các nguồn tài chính là những gì Nam Dương muốn lúc này. Sự ổn định trong cuộc sống rồi sẽ đến sớm.

Phong cách sống của Nam Dương không tuân theo những hành động nông nổi. Việc lên kế hoạch cho kỳ nghỉ sẽ được cân nhắc. Sẽ có rất nhiều chi tiết trong kế hoạch.

Ngày may mắn: 5, 6, 14, 15, 23, 24, 26, 27, 29

Ngày kém may mắn : 2, 3, 10, 11, 16, 17, 28

Ngày thuận lợi cho tình yêu : 6, 10, 11, 12, 14, 15, 21, 22, 25, 28

Ngày dành cho tài chính : 2, 7, 8, 12, 16, 17, 20, 21, 25, 26, 29

Ngày cho công việc 1, 12, 16, 17, 21, 22, 29

Quế Phượng (theo Horoscope)

Logo Xem tu vi

A- KÍNH BÁO CÙNG BẠN ĐỌC

NGHỀ LÀM BÁO TRƯỚC 1975 (1)

Logo Van nghe

Ng Viet 1HỒI KÝ NGHỀ LÀM BÁO

TRƯỚC 1975 (1)

– Nguyễn Việt

Khi bước chân vào nghề báo, người yêu nghề phải biết lựa chọn 1 trong 2 cách để tiến thân :

– Thứ nhất : kinh qua các trường lớp chuyên nghiệp để được đào tạo chính quy; nhưng thông thường các trường đại học, trung học chuyên nghiệp chỉ giảng dạy bằng những lý thuyết từ chương, đến khi vào nghề giữa lý thuyết và thực hành lại rất xa rời thực tế. Lý do : vì điều kiện tờ báo, vì mục đích tôn chỉ tờ báo khi xin phép xuất bản, và còn do đồng vốn; cuối cùng là do nhiệm vụ được ban biên tập giao trách nhiệm.

Và nếu bạn là một sinh viên mới ra trường, bạn sẽ không có quyền chọn lựa giữa năng khiếu và sự trưởng thành trong đào tạo; mà nhất định phải chịu sự điều phối từ ban biên tập.

Đây là mấu chốt trong nghề làm báo hay viết báo, khi bạn mới chân ướt chân ráo vào nghề.

– Thứ nhì : nói như thế, trước khi chọn lựa đi vào nghề này bạn phải có người đỡ đầu, hoặc người hướng dẫn trong nghề nghiệp, và phải đi từng bước vào nghề, đừng vội đi hia bẩy dặm. 9 Nghe bao 1Những người đỡ đầu ấy, hoặc đứng tuổi hoặc có thâm niên trong nghề, thì thật quý.

Kinh nghiệm của người viết khi vào nghề báo, đã phải đứng trước hai sự lựa chọn :

– 1- làm phóng viên (viết báo)

– 2 – làm biên tập viên (làm báo).

Và người viết đã chọn nghề làm biên tập.

– Nghề làm báo có 2 loại, loại chuyên nghiệp và loại không chuyên. Loại chuyên nghiệp có thể làm đủ mọi thể loại sách báo, có thể thay đổi mọi hình thức của tờ báo, thay đổi cả quan điểm lập trường của tờ báo, theo bất cứ yêu cầu nào của chủ báo.

Còn không chuyên nghiệp hay bán chuyên nghiệp, là chỉ thực hiện theo mẩu mã đã định sẵn (từ nội dung đến hình thức), sẽ không thích nghi theo yêu cầu thị trường, dể gây nhàm chán trong xử lý tin tức.

– Thứ nhất người làm báo và viết báo, phải nắm được tính thời sự của tin tức, biết khai thác đúng lúc không quá sớm hay quá muộn.

– Thứ hai biết nhận xét và phân tích sự việc như một điều tra viên, sau đó mới có phương hướng đi tìm tài liệu.

– Khi điều tra phải hiểu rõ trạng thái tâm lý người mình muốn khai thác, phải có bản lĩnh hỏi đáp với đối tượng và luôn luôn phải chứng tỏ mình là người đang nắm rõ vấn đề.

– Thứ ba khi viết bài, phải viết cô đọng, viết báo không như làm luận văn phải có mở đầu, thân bài và kết luận, hãy vào đề ngay với sự kiện chính trong tin tức, sau đó mới đi vào chi tiết. Như thế bài viết sẽ dẫn dắt người đọc, tạo cảm giác cho người đọc không phải đọc thừa, để tránh gây nhàm chán và choán chỗ trên trang báo (vốn dĩ rất cần nhiều tin tức, mà số trang chỉ có giới hạn)

9 Nghe bao 2– Người làm báo biết hướng dẫn phóng viên đi đến nơi đâu để khai thác đề tài. Khi người phóng viên viết xong, phải sửa bài cho đúng đường lối nội dung tôn chỉ của tờ báo (gồm nhiều yếu tố chủ quan và khách quan), cắt tỉa hay thêm thắt cho bài viết ấy thêm sinh động (action) hơn.

Từ nội dung vụ việc, người làm báo sẽ ấn định, bài được đăng với tít (titre) mấy cột báo (báo ngày trước có 8 cột, mỗi cột chiếm 4,5 cm – nay là 5cm

Thông thường những tin chủ lực trong ngày đều cho lên tít 8 cột từ 1 đến 2 dòng, xuống từ 4 đến 2 cột tùy theo cách trình bày tờ báo. Những tin tức bài vỡ thuộc dạng cần gây chú ý hàng nhì, cho lên tít từ 6 đến 4 cột và nằm nơi phần trên của nửa tờ báo, sau đó là những tít phụ và những tít nhỏ (sous titre) diễn giải nội dung.

Những hàng tít này phải sử dụng câu chữ dễ gây chú ý. (bởi báo chí, không kể đến tạp chí tuần san, có quá nhiều trên sạp báo, muốn cạnh tranh và có đọc giả, người biên tập phải biết cách thu hút người đọc vào từng tin tức bài vỡ một).

Trong làng báo lúc đó (trước 30/4/1975), có nhiều tờ báo có cách trình bày trang báo (xem hình vẽ dẫn giải) :

– Trình bày theo lối Bắc, là những hàng tít chủ lực không bao giờ đi quá 4 cột, tít chữ cỡ 2cm cao, chữ không chân, không có nhiều tít phụ, và không có phi-lê (filet) bỏ dọc phân theo từng bài viết. Những loạt bài khác tít chữ cũng chỉ cao khoảng 1,2 đến 1,5cm.

Chủ yếu những tờ báo trình bày theo lối Bắc, xuất phát từ lớp người làm báo từ Bắc vào Nam năm 1954, 9 Bao 1như nhóm báo Chính Luận, Ngôn Luận, Tự Do, sau có nhóm báo Sống, Con Ong… Trong nghề gọi là trình bày theo lối Mỹ.

– Trình bày theo lối Nam, lại trái hẳn với lối Bắc, thường trên báo có hàng tít chạy dài 8 cột, loại chữ có chân cao cỡ 4 đến 6 cm, và những tít phụ cũng cao đến 2 cm, kiểu chữ không đồng bộ với tít lớn, có phi-lê gạch dưới cả hai và có từ 1 đến 2 hàng tít nhỏ (sous titre), có phi-lê bổ dọc phân ra từng bài vỡ.

Đây là cung cách làm báo cổ điển được du nhập từ thời Pháp, điển hình như những tờ Thần Chung, Sàigòn Mới, Tiếng Chuông, Lẽ Sống; sau này có Đuốc Nhà Nam, Trắng Đen, Tia Sáng, Thách Đố… Tuy có cải tiến cách trình bày trông đỡ rườm rà, do bỏ bớt những phi-lê gạch dưới hàng tít, nhìn trang báo thấy sáng sủa hơn, hoặc phóng túng đi những hàng tít có hoặc không có chân. Đây là cách trình bày báo theo Pháp khi xưa.

Trong nghề làm báo tối kỵ những cách trình bày (ngày xưa gọi là “mi” nay là “dàn trang”) như :

– Lên xuống thang. – Chữ T. – Suôn đuột.

Là những cách trình bày dễ làm người đọc thấy tờ báo không có thẩm mỹ, và như có một cái gì trái khoáy không hợp với nhãn quan.

Phải nói tờ TĐ trước 1975, là tờ báo được in offset đầu tiên tại miền Nam bấy giờ, vào năm 1971 (kể cả tuần báo, tuần san và tạp chí đang phải in typo với bản chì – mỗi bản chì nếu có nhiều antimoine cũng chỉ in khoảng 5.000 bản, là chữ đã mòn nhoè không đọc được nữa, còn mỗi bản kẽm in trên máy offset có số lượng không dưới 20.000 bản, hình ảnh chữ nghĩa rất rõ ràng dễ đọc). Lúc đó anh em họa sĩ vẽ tranh cho thiếu nhi bằng mực tàu, vẽ trên giấy bóng mờ, chụp lên bản kẽm rất đẹp, còn với loại chữ nhỏ – có co chữ 7 đến 8 points – trên báo lúc đó chưa ai dám in thử nghiệm.

Do đang giữ vai trò biên tập kiêm kỹ thuật, người viết đã mạnh dạn cho “vỗ bài” từng nữa trang báo, trên máy in Tasming, hay trên máy in typo khổ 65×100, thay cho giấy in là giấy bóng mờ, 9 Bao 2vẫn sử dụng mực in nhưng trên trang in đó được phủ lên một lớp bột nhũ màu đen (hoặc bột nhũ vàng), trước là cho mực in không bị nhoè, sau là cho dàn đèn huỳnh quang trong kỹ thuật chụp bản kẽm không lọt ánh sáng.

Thời gian này chưa ai nhập máy in offset rotative (máy in offset tự động), nên in một tờ báo có số lượng ấn hành hàng ngày trên 100.000 bản, phải sử dụng ít nhất là 10 máy in Offset bán tự động (bình quân mỗi giờ chỉ in được từ 4.000 đến 6.000 bản/mặt), và do thời gian in không được kéo dài quá 3 tiếng trước lúc báo phát hành.

Thời gian trước 1975, các báo phát hành vào buổi chiều, các trang trong và trang quảng cáo được in vào buổi sáng, còn trang ngoài thợ sắp chữ làm từ 5 giờ sáng đến 10 giờ 30 phải kết thúc, đến 11 giờ đưa montage, rồi chụp bản kẽm, khoảng 12 giờ báo bắt đầu in để đem nạp bản, 1 giờ trưa báo mới được phép phát hành.

Nhưng việc in ấn phát hành sẽ không quá 3 giờ chiều phải hoàn tất, vì các đơn vị phát hành sẽ không đến nhận báo giao đi nữa. Giờ giấc bị hạn chế và ràng buộc, nên số lượng in càng nhiều càng phải có nhiều máy in ra cho đúng lịch nói trên,

Khu nhà in ngày trước thường tập trung tại đường Phạm Ngũ Lão, Lê Lai và Võ Tánh (trước 1975 gọi là quận 2, nay là Q.1), đa số là máy in typo hoặc được trang bị thêm máy offset đặt tay in bìa tập san, tuần san, (sau này ngành in offset chiếm hẳn thị phần, nên các khu vực trên chỉ cho thuê làm tòa soạn báo). Nhà in lớn và hiện đại lúc đó chỉ có Indeo (Nhà máy in Trần Phú ở đường Thi Sách) và Nguyễn Bá Tòng (Liksin đường Bùi Thị Xuân, Tôn Thất Tùng), còn lại chỉ thuộc loại vừa và nhỏ đều do tư nhân kinh doanh, còn khu vực in nhà nước không nhận in gia công cho tư nhân.

Khi ngành in offset được tuyệt đại đa số báo chí ra ngày, tuần hay tháng đặt in, bấy giờ các chủ nhà in lại thi nhau nhập máy, như nhà in Nguyễn Tấn Đời (một nghiệp chủ ngân hàng trước khi ngồi tù vì vỡ nợ, cũng ra làm báo – tờ Việt Nam – và lập nhà in), mua về máy in offset rotative in 4 màu 8 trang đặt tại cao ốc Trần Hưng Đạo (gần khu Chợ Quán, Trần Bình Trọng), nhưng máy khai thác không hết công suất, vì tờ Việt Nam in ra không bán được. Đến một nghiệp chủ ngân hàng khác – ông Phạm Sanh – mua máy rotative về in báo mướn, đặt tại đường Hồng Thập Tự (nay là đường Nguyễn Thị Minh Khai, sau này Phạm Sanh cũng đỗ nợ, vì buôn gạo cho Tổng Cục Tiếp Tế, nhà in bị trưng thu), nên khi nói về ngành in, thì từ năm 1972 trở đi miền Nam mới có những thiết bị tiên tiến hiện đại…

Làm báo xưa và nay

Ngày trước bạn có một số vốn, dù không có tay nghề vẫn có thể là một chủ báo (xin nhấn mạnh ở dây, chủ báo không đồng nghĩa với chủ nhiệm báo, vì chủ nhiệm báo là pháp nhân được nhà nước cấp giấy phép cho xuất bản báo, còn chủ báo chỉ có trong thực tế do có tiền bỏ ra làm báo, không có tư cách pháp nhân, thông thường nắm vai trò Giám đốc trị sự hoặc kiêm chức hàm chủ bút ).

Thời kỳ đó, nhiều chủ nhiệm báo cho thuê manchette (tức tên báo) để người khác kinh doanh, hay hợp tác kinh doanh, trước hết giữ được sự tồn tại của tờ báo, sau là chủ nhiệm có tiền lương hàng tháng, mà không phải suy nghĩ đến việc lời lỏ .

Làm một tờ báo, dù là báo ngày hay báo tuần, đều phải có điều kiện :

– Vốn (Ban trị sự)

– Ban biên tập (biên tập viên và phóng viên, ký giả)

9 Nghe bao 3– Địa điểm tòa soạn và nơi in

Khi hội đủ các yếu tố trên, xem như tờ báo đã đi được nữa chặng đường hình thành.

Tiền vốn : Trong tiền vốn bỏ ra, ngoài những khoản tiền ban đầu, như nơi đặt tòa soạn và nhà in, còn phải :

– Tìm ê kíp sắp chữ, mua chữ chì theo số trang được phép xuất bản (nếu tòa soạn và nhà in không ở cùng địa điểm, bắt buộc phải mua chữ chì về đây, do ê-kíp sắp chữ luôn luôn phải ở cùng địa điểm với ban biên tập). Hiện nay báo chí không còn sắp chữ chì như ngày trước, vì bài vỡ được đánh máy và dàn trang ngay trên máy vi tính (PC).

– Ban trị sự có nhiệm vụ thu chi tài chính : Chi trả lương, tiền các bản tin và hình ảnh, trả tiền gia công in, mua giấy in. Còn thu, qua các phần nhận quảng cáo và bán báo. (Trong bán báo có phần tiền thu ngay – thường do nhóm bán báo cổ động thanh toán ngay sau khi phát hành – và thu có gối đầu, do các nhà phát hành ấn định, thông thường báo ra hàng ngày bị gối đầu khoảng nữa tháng, báo tuần từ 4 đến 5 số định kỳ).

Vì vậy khi ra 1 tờ báo phải có số vốn lưu động rất lớn, nếu không tờ báo sẽ không thể hoạt động và cạnh tranh, (nếu tờ báo bán chạy, người chủ báo sẽ bớt lo, vì khoản tiền do tư nhân bán báo sẽ thanh toán rất nhanh, còn ngược lại tờ báo sẽ không đủ vốn chịu đựng được vài tháng khi bắt đầu có độc giả thường xuyên).

Ban biên tập :

– Chủ nhiệm, chủ bút (người đưa ra chủ trương đường lối chiến lược của tờ báo) – Nay thông thường do một cơ quan chủ quản nhà nước nào đó chịu trách nhiệm.

– Tổng thu ký – Thư ký tòa soạn : trình bày báo, xem xét nội dung bài vỡ tin tức, chỉ đạo đặc phái viên, phóng viên (gọi tắt là ký giả), đi thu thập tài liệu. Tổng thư ký phần lớn có nhiệm vụ coi tin quốc tế và đường lối chính trị của tờ báo, còn thư ký tòa soạn là trợ lý cho tổng thư ký, xem phần tin quốc nội và xã hội kiêm phụ trách trang trong (là 9 Trang Den 1các trang chuyên đề).

– Phụ trách chuyên đề : Thông thường tờ báo ngày có những trang chuyên đề, như Văn hóa nghệ thuật (bao gồm những trang chính : Điện ảnh – Sân khấu – Tân nhạc – Thoại kịch – Cải lương), Phụ nữ Gia đình (bao gồm những nội dung tình yêu, hôn nhân, gia đình và xã hội), Văn nghệ (gồm những mục thơ, truyện ngắn, thiếu niên nhi đồng). Và những tiểu thuyết đăng nhiều kỳ (feuilleton) của các nhà văn.

– Phụ trách kỹ thuật : là người theo dõi bộ phận sắp chữ (nay là bộ phận vi tính), thực hiện cách trình bày dàn trang các chuyên đề đã định, cùng tư duy người phụ trách, làm sao cho tờ báo có những hình thức lôi cuốn người đọc (sắp xếp thêm hình ảnh, tranh vẽ vào bài vỡ v.v…).. Bộ phận kỹ thuật còn theo dõi lúc in ấn, có thẩm quyền cho in hay không, những bản kẽm vừa lên máy, hoặc khi in xảy ra những sự cố kỹ thuật trong ấn loát.

– Ký giả : bao gồm từ 2 đến 3 thành phần chính trong một tờ báo : Đặc phái viên, phóng viên và thông tín viên.

– Đặc phái viên : cũng là ký giả, nhưng được đặc phái trực tiếp điều tra, thu lượm tin tức, có sự giới thiệu từ ban biên tập, hoặc đặc phái tiếp xúc với một nhân vật VIP nào đó, là người có thể đại diện để giải quyết mà không cần xin ý kiến trước từ ban biên tập. Đặc phái viên có lúc được chỉ định đứng đầu 1 tổ điều tra.

– Phóng viên : là ký giả chỉ thực hiện những nhiệm vụ được phân công trước (như phụ trách mảng tin kinh tế, xã hội, thanh niên, phụ nữ, thể thao, văn hóa v.v…), không đủ thẩm quyền đại diện cho tờ báo để tiếp xúc với các cơ quan ban ngành xin truy cứu hồ sơ (nếu không có sự giới thiệu từ ban biên tập).

– Thông tín viên hay cộng tác viên : là những người không ăn lương tháng, chỉ ăn lương theo bài vở, tin tức được đăng (hưởng nhuận bút), không phải là người viết chính thức trong tờ báo. Thường những thông tín viên, cộng tác viên họ thường trú tại các tỉnh, thành trong nước và nước ngoài, thu nhận tin tức và quảng cáo – nếu có vụ án lớn, sẽ đề nghị báo cử phóng viên hay đặc phái viên đến cùng thực hiện.

Một loại thông tín viên khác, là những người đứng ra thành lập bản tin riêng, (những bản tin xe cán, đánh ghen, trộm cướp v.v…, 9 May inin ronéo hay pho to bán cho nhiều tờ báo, nay bán qua mạng Internet – ngày xưa có nhóm Văn Đô, Thanh Huy, Đức Hiền …)

Các báo mua các bản tin này trả tiền tháng, nhưng giá khá rẻ so với lương ký giả. Thông tín viên về hình ảnh khi được báo chọn đăng mới được tính tiền.

– Bộ phận phiên dịch : dịch các bản tin hoặc sách báo Anh, Pháp, Hoa Ngữ cho ban biên tập sử dụng hàng ngày, hoặc những tài liệu đăng trang chuyên đề.

Sự hình thành một ban biên tập gồm những bộ phận nói trên.

Cũng có nhiều tờ báo ít vốn, họ giảm biên chế tối thiểu, trong ban biên tập chỉ có tổng thư ký và thư ký tòa soạn, một vài ký giả đi săn tin, còn lại mua bài hay đặt hàng từ những người dịch, hoặc ký giả báo khác. Vì lượng tin tức từ các bản tin của Thông tấn xã, AP, UPI, Reuteur … và các thông tín viên, cộng tác viên gởi về có khối lượng thông tin khá nhiều, đủ để khai thác trong ngày… Tuy nhiên những tờ báo này không thể có sắc thái riêng biệt, không nhạy bén trước các tin tức, lý do không đủ người đi nhận tin từ các hiện trường đưa về.

Ngày trước làm một tờ báo hàng ngày, người ta cạnh tranh nhau từng tin tức, từng bài viết, chỉ cần hơn đồng nghiệp một vài chi tiết, là có thể tờ báo có số bán vượt hẳn lên.

QUẢNG CÁO

Trong nghề, để báo được sống thọ cùng đọc giả, người làm báo chuyên nghiệp phải có những cách kiếm tiền.

Như đã trình bày ở những phần trên, đi tìm những tin tức giật gân (scandal), nếu không có phải làm tít tựa thật giật gân để bán báo. Và còn một cách kiếm tiền khác là nhận quảng cáo. Tr Blogger 1Bạn đừng nghĩ đơn thuần, tờ báo chỉ nhận đăng quảng cáo từ bạn đọc, hay các cty quảng cáo đem đến. Quảng cáo trên báo có nhiều hình thức :

1- Từ bạn đọc (đa số nhờ đăng rao vặt, chúc mừng, cáo phó, cảm tạ)

2- Từ các nhóm tiếp thị, công ty quảng cáo, đưa đăng quảng cáo từ các cửa hàng, công ty, nhà máy, xí nghiệp, các sản phẩm…

3- Những quảng cáo thuộc dạng tin tức, giá đăng báo thường rất cao so với trang chuyên mục, vì nó nằm ngoài quy hoạch.

4- Và những bài cậy đăng (thông thường những bài cậy đăng là thanh minh, đính chính hoặc công bố một vụ việc gì đó).

Nói như thế để người làm báo có những kinh nghiệm về việc, làm thế nào cho tờ báo sống được.

ĐỘC QUYỀN

Cái hay của người làm báo là sự “độc quyền” được cho phép. Ngày trước báo ngày hay báo tuần, đều đăng tiểu thuyết nhiều kỳ, còn gọi là feuilleton (có khi kéo dài cả năm mới chấm dứt). Một tờ báo xuất bản trong ngày có 8 trang bài vở và 4 trang quảng cáo. Trong 8 trang bài, đã có đến 2 trang tiểu thuyết.

Một tờ báo ngày xưa thường có nhiều tiểu thuyết đăng nhiều kỳ, chia ra các thể loại (bài của những tác giả tiêu biểu) : xã hội (bấy giờ có các nhà văn như Bà Tùng Long, Dương Hà, Phương Lan), mang tính gợi dục (Lê Xuyên, Trần Đức Lai, Vũ Bình Thư), tình cảm tuổi đôi mươi (Lệ Hằng), thời đại (Duyên Anh, Nguyễn Thụy Long), võ hiệp, kiếm hiệp kỳ tình (sáng tác hoặc phóng tác, dịch thuật : 9 Nha vanTừ Khánh Phụng, Hàn Giang Nhạn, Từ Khánh Vân, Thanh Lan) v.v…

Nhiều tờ báo ngày trước thường “mua độc quyền” tên nhà văn, như tờ TĐ với nhà văn Trần Đức Lai (tức Tô Văn) nổi tiếng với tiểu thuyết “Cậu Chó”, tờ Tia Sáng với Vũ Bình Thư qua “Lệnh Xé Xác” v.v… Không báo nào có tên những nhà văn nói trên viết những feuilleton mới….

Nhưng ăn khách nhất là tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung, tiểu thuyết tình cảm của Quỳnh Giao, hai nhà văn Trung Hoa một sống tại Hong Kong và một sống tại Đài Loan, được dịch hàng ngày từ báo in tiếng Hoa xuất bản tại Chợ Lớn.

Cho nên người làm báo mang tính chuyên nghiệp phải nhạy bén, biết nắm bắt yếu tố ăn khách đó. Là được đăng độc quyền.

Một chủ nhiệm báo bấy giờ không ngại bỏ tiền sang tận Hong Kong, Đài Loan mua độc quyền tiểu thuyết đang ăn khách để đăng (cụ thể tiểu thuyết võ hiệp Lộc Đỉnh Ký).

Độc quyền chỉ dài hơn các báo Hoa ngữ phát hành trong Chợ Lớn hay Việt Ngữ ngoài Sài Gòn, chừng một gang tấc hàng ngày trên báo. Tức thì người đọc đang “ghiền” tiểu thuyết Kim Dung đã đổ xô mua đọc.

Theo người viết được biết, tờ báo đi mua “độc quyền” này thỏa thuận với tác giả Kim Dung và tờ Minh Báo xuất bản tại Hong Kong (đang đăng tiểu thuyết Lộc Đỉnh Ký), hàng ngày gửi theo máy bay qua Sài Gòn, một đoạn trước khi tờ Minh Báo ấn hành trong ngày. Tuy nhiên để phá “độc quyền”, các báo “chậm chân” đã ra “chiêu” phá bĩnh, bằng cách cho người dịch viết vuốt đuôi chừng đôi ba dòng khác với tờ báo có đoạn “độc quyền”, khác hẳn khi dịch nguyên bản. Làm người đọc phân vân, không còn biết báo nào là “độc quyền” nữa. Đó là mưu mẹo của người làm báo chuyên nghiệp.

9-bokassa-2Ngoài những thủ thuật trên, có những tờ báo còn “độc quyền” khai thác những vụ án lớn :

– Như vụ “Công chúa Ba Xi – Martine – Bokassa”.

Khi tờ báo phát hiện ra vụ án mang tầm cỡ thu hút được số đông đọc giả, những người trong ban biên tập đã có quyết định “giữ đầu mối”, tức đưa “công chúa Martine” và gia đình về nơi nhà riêng ở, không cho một phóng viên báo nào khác tiếp cận, khai thác.

Trên đây là những “điển hình” về việc giữ “độc quyền”. Trong đó nói về độc quyền tác phẩm, tác giả thuộc dạng “hàng nằm” lôi kéo người đọc dài hạn, còn độc quyền tin tức thuộc dạng “hàng nóng” chỉ giữ người đọc trong một thời gian nhất định.

Còn 1 kỳ nữa – xem tiếp kỳ 2

Nguyễn Việt

NGHỀ LÀM BÁO TRƯỚC 1975 (2)

Logo Van nghe

Ng Viet 1HỒI KÝ NGHỀ LÀM BÁO

TRƯỚC 1975 (2)

– Nguyễn Việt – (trích hồi ký “Nghề làm báo”)

– Tiếp theo kỳ 1 & hết

PHỐI KIỂM BÀI VỞ

Ngày trước cũng như bây giờ, ký giả thường gặp nhiều tai tiếng, vì mọi người đánh giá họ qua câu “nhà báo nói láo ăn tiền” hay “ký giả cà phê” nhằm miệt thị những người làm báo và viết báo không chân chính.

Chính vì thế vai trò của người Tổng biên tập hay thư ký tòa soạn rất nặng nề, phải nhạy bén tìm ra những bài viết không đúng sự thật, làm thay đen đổi trắng, hoặc dựa vào bản tin viết thành bài quảng cáo có lợi cho “đối tác” v.v…

Việc phối kiểm bài vở thường diễn ra trong một buổi, hay trong ngày, nhất là những vụ án về kinh tế, những phát biểu, hay trả lời phỏng vấn những sự kiện quan trọng, có thể dẫn đến kiện thưa tại tòa án. Người Tổng biên tập chỉ cần nhấc điện thoại gọi đến hiện trường, đến cơ quan thẩm quyền hay chính đương sự để hỏi thêm chi tiết 9 Nghe bao 3(nếu là phát biểu quan trọng còn phải có băng ghi âm).

Nhưng còn những bài vở tin tức không quan trọng, như những mẫu tin lượm lặt khỏa lấp cho đầy trang. Đây là “môi trường” các ký giả cà phê len lõi để kiếm cơm.

Như bản tin sau đây :

Nhà máy dệt XYZ ra mắt mặt hàng mới

(XXX) Ngày ……. nhà máy dệt XYZ vừa tung ra thị trường loại vải mới mang tên Teljin, dệt bằng sợi pha Polyester, vải này mịm đẹp dành cho nam giới may quần tây. Về chất lượng, có số đông khách hàng khen ngọi vải không thua kém hàng của Thái Lan, Canada và cả Pháp hiện đang tràn ngập thị trường may mặc, giá lại chỉ bằng một nửa so với vải các nước trên.

Nên trong mấy ngày đầu, nhà máy dệt XYZ tung ra dò dẫm thị trường, được mọi người tìm mua, không đủ số lượng bán buôn tại các chợ đầu mối như Bến Thành, Bình Tây, An Đông, Bà Chiểu. Nhà máy dệt XYZ phải buộc công nhân tăng ca, nhằm đáp ứng số cung cầu cho thị trường đang đòi hỏi.

Bản tin chỉ đăng 1 cột và dài khoảng 5 hay 6 phân báo, nhưng giá trị tinh thần rất lớn, tạo ra lợi nhuận cho nhà máy XYZ rất nhiều, nếu đăng theo hình thức quảng cáo nó sẽ không tạo ra sự “cung cầu” giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng. Nhưng phóng viên viết nó lại không mang ích lợi tài chánh nào cho tờ báo,(qua tiền quảng cáo, hay bài cậy đăng), hoặc giả thu hút được người đọc.

Nhiều anh chị em phóng viên mới vào nghề không rõ vì vô tình hay cố ý, viết những mẫu tin đại loại như trên, và cuối ngày không thấy tin của mình được đăng, hỏi ra mới biết bài này nếu đăng phải trả tiền, còn bằng không sẽ phải viết lại bản tin như sau :

9 Giai kim khanh 1Một mặt hàng vải ăn khách không thua vải ngoại

(XXX) Theo một số bạn hàng buôn bán vải ở các chợ đầu mối cho biết, gần đây có một loại vải quần tây do 1 nhà máy dệt trong nước sản xuất đã đủ sức cạnh tranh với hàng nhập khẩu, giá rẻ, bền, đẹp được dân chúng tìm mua, nên rất khan hiếm trên thị trường. Đây là một tín hiệu đáng mừng cho hàng hóa do người Việt Nam sản xuất.

Bạn thử so sánh 2 bản tin trên, 1 tin mang đặc chất quảng cáo, còn 1 tin chỉ mang tính thời sự.

Nên người làm báo chuyên nghiệp sẽ dễ dàng nhận ra một bản tin có giá trị về quảng cáo và 1 bản tin mang tính thời sự như thế nào, các anh chị em viết báo nhiều khi quá nhiệt tình (khách quan và chủ quan) không hiểu rõ tính chất bài mình viết, thường gây hiểu lầm với ban biên tập.

Đôi khi bên biên tập được sự thỏa thuận từ khách hàng, cử phóng viên đi nhận tin tức, phóng viên lại viết quá khách quan không đúng với giao ước, buộc lòng bên biên tập phải bổ sung lại nội dung, đến khi báo ra người phóng viên không còn nhận ra đó là bài viết của mình nữa.

Tuy nhiên có loại tin tức, báo cần chua thêm một dòng “bài cậy đăng”, như đính chính một tin tức, thanh minh một vụ việc.

Đại loại như bài dưới đây :

Hãng Giày XYZ nhờ thừa phát lại niêm phong lô hàng giả.

Trong. năm qua, thương hiệu Giày XYZ được mọi tầng lớp dân chúng ưa chuộng, vì kiểu dáng đẹp, bền và giá cả phải chăng. So với những loại Giày của Italy, Pháp, giày mang nhản hiệu XYZ có số lượng tiêu thụ rất mạnh, chính vì thế hãng Giày XYZ đã mang nhản hiệu ra tòa cầu chứng độc quyền, nên hiện nay trên thị trường có những cơ sở sản xuất giày mang giả nhản hiệu XYZ.

Ngày …. hãng Giày XYZ đã nhờ thừa phát lại (*) đến tiệm X. niêm phong 200 đôi giày 9 Nghe bao 2các loại giả nhản hiệu, và đang nhờ thừa phát lại lập hồ sơ đưa tiệm X. ra tòa.

Bài cậy đăng trên cũng thuộc dạng tin tức, quảng cáo, nhưng sở dĩ phải sử dụng câu từ “Bài cậy đăng” là có lý do :

– Bên hãng XYZ không cho sửa chữa bài viết đưa đến đăng báo, phải đăng nguyên văn.

– Việc niêm phong một số giày của tiệm…. dù là có thật. Nhưng báo vẫn vi phạm vào tội vu khống, do hai bên nguyên và bị đơn chưa được tòa án phân xử tình lý rõ ràng. Đồng thời thừa phát lại có thừa hành việc niêm phong giày tại tiệm X, cũng chỉ mang tư cách độc lập khi được bên nguyên yêu cầu, không phải do cơ quan bên hành pháp đến xử lý.

Vì vậy câu “Bài cậy đăng”, về tính pháp lý, bên nguyên đơn là hãng giày XYZ hoàn toàn chịu trách nhiệm trước bài viết của mình. Việc phối kiểm tin tức chỉ là nhiệm vụ thứ yếu của ban biên tập, nhưng không vì thế mà không xem lại các bài vở tin tức do các ký giả mang về đăng tải.

LÀM BÁO NÓI LÁO

Có lẽ trong nghề báo chưa ai dám vỗ ngực xưng mình chưa hề nói biết láo, tức người đó không phải là dân làm báo chuyên nghiệp !

Trong nghề làm báo dù muốn hay không, cũng đôi lần phải nói láo, dù bản thân vẫn muốn giữ vững ngòi bút không bị bẻ cong, và luôn luôn tôn trọng sự thật. Nhưng những ảnh hưởng từ khách quan đưa đến, đôi khi phải chấp nhận để tồn tại !

9 Trang Den 2Lúc tôi làm báo, nhiều lúc báo mất dần đọc giả, ban trị sự lo lắng cho sự sinh tồn của tờ báo, họ lên tiếng báo động tìm những giải pháp cứu gở tình thế sắp bi đát đó. Ngày xưa các báo đối lập có những bài vở chỉ trích chính quyền, trong đó họ cũng đưa ra nhiều hình ảnh không thực tiễn, “mị người đọc” để hợp lòng dân mà bán báo. Còn người làm báo độc lập, nếu không thân chính quyền, họ cũng không dám chống đối chính quyền.

Khi báo “bán ế” bên phát hành cổ động đã nắm được, họ thúc hối ban biên tập, nào cải tiến tờ báo bằng hình thức hay nội dung, tìm kiếm những đề tài hấp dẫn nhằm lôi cuốn đọc giả.

Muốn cải tiến tờ báo bằng hình thức thật dễ, chỉ cần thay đổi cách trình bày, in thêm màu, tăng cường một hai tiểu thuyết là được, nhưng không vì thế trong ngày một ngày hai đã tăng đọc giả; muốn tăng thêm đọc giả ngay tức khắc là việc làm rất khó, đâu phải lúc nào cũng có những vụ nóng như Công chúa lọ lem Mar-tine Bokassa (năm 1972, đây là một đề tài xã hội rất sôi nổi trong dân chúng miền Nam bấy giờ).

Những chiêu thức làm sao có lại đọc giả đã được đem ra mổ xẻ :

– Tình hình chính trị, quân sự, kinh tế, xã hội đang bế tắc về tin tức, càng không thể trở thành báo đối lập “ăn nói huyên thuyên” như các các chủ báo đang khoát áo Dân biểu, Thượng Nghị Sĩ.

Muốn vậy chỉ còn một cách tạo ra “sì-căn-đan” (scandal).

– Và tạo “sì-căn-đan” vào giới ca nghệ sĩ là mau có đọc giả, lại an toàn mọi mặt. Nhưng phải biết ai trong giới ca nhạc sĩ đang được quần chúng mến mộ, có như thế mới có đọc giả. Vậy ai sẽ được chọn làm vật “tế thần” đây ?!

Mai le huyenThời gian đó nhiều ca nghệ sĩ đang được mến mộ , như giới cải lương có “Cải lương chi bảo” Bạch Tuyết, rồi những Thanh Nga, Mỹ Châu, Lệ Thủy, Hùng Cường, Thành Được, Dũng Thanh Lâm, bên thoại kịch có La Thoại Tân, Kim Cương, Thẩm Thúy Hằng, còn điện ảnh có Trần Quang, Huỳnh Thanh Trà, ca nhạc có “Tiếng hát liêu trai” Thanh Thúy, “Giọng hát khói sương” Khánh Ly hay Thanh Lan, Lệ Thu, Mai Lệ Huyền, quái kiệt với những Thanh Việt, Phi Thoàn, có đông đảo người ái mộ từ Bến Hải cho đến Cà Mau.

Việc gây “sì-căn-đan láo” trong giới ca nghệ sĩ để bán báo, được ban biên tập chọn phương án này, được bàn thật kỹ trước khi thực hiện, nếu viết chỉ có Bạch Tuyết, Thanh Nga , Kim Cương, Thẩm Thúy Hằng là tạo ra “cơn chấn động” mạnh, nhưng có nhiều yếu tố không thể “đụng đến” những người này.

Chỉ có MLH mới thật là nhân vật cần tìm ! Thứ nhất đôi song ca MLH và HC chuyên hát nhạc sến, từ trẻ em đến người lớn, từ giới bình dân cho đến trí thức, đều biết đến ca sĩ “nhạc sến” MLH. Thứ nhì, cô ca sĩ này cũng hay đổi chồng mấy bận, cả nước đều biết. Thứ ba, MLH không có ô dù nào đỡ đầu, đơn thuần là ca sĩ độc lập, MLH sẽ không dám đụng giới báo chí.

Đúng là nhân vật tờ báo đang cần, về mặt chiến lược đều thuận lợi. Còn chiến thuật tạo ra “sì-căn-đan”, làm sao để tránh bị thưa kiện, vì thế tôi tìm đến người thân cận (trông coi báo chí cho MLH) để bàn bạc trước những bài báo sẽ được in ra, và mong giữ “im lặng” trước cô ca sĩ về tin tức giật gân nói về cô ta.

Được người này chấp thuận, tôi lên phương án cho loạt bài như sau :

– Ngày đầu tiên : Tung tin “sì-căn-đan” ca sĩ MLH giựt chồng người, vợ một đại úy không quân kêu cứu với báo chí.

– Ngày thứ nhì, thứ ba : Viết về những mảnh đời tình ái “sôi nổi” của cô ca sĩ vừa “chảnh” vừa “hot” đó, khi lấy nhạc sĩ Trần Trịnh như thế nào, ai lăng xê cô ta thành “nữ hoàng nhạc sến”, tại sao MLH bỏ Trần Trịnh đi lấy đạo diễn Việt. làm ở đài truyền hình v.v…

– Bước qua ngày thứ ba, thứ tư : dự đoán có thể MLH đến tòa soạn kêu oan, lúc này phải chuẩn bị chụp hình, phỏng vấn để có những tấm ảnh “nóng sốt” đăng báo.

Tr Blogger 2– Ngày thứ năm : Đăng tiếng kêu oan của MLH, cùng các hình ảnh chụp được tại tòa soạn.

– Kết thúc : vợ viên đại úy không quân lên tiếng đính chánh nguồn tin MLH giựt chồng bà ta…

Ghi chú cho kế hoạch : Tìm một tấm ảnh của MLH, phía sau cho ghi mấy chữ “Tặng kỷ niệm”, soạn một bức thư mang danh nghĩa vợ của một đại uý không quân nào đó gửi bằng đường bưu điện cho báo, với lời lẽ khuyên can cô ca sĩ đừng đeo đuổi chồng bà ta, (phải lấy binh chủng không quân cho anh chàng, vì thời kỳ đó đang có phong trào nữ sinh yêu lính không quân), và một bức thư đính chánh chuyện hiểu lầm cô ca sĩ MLH giựt chồng, với lý do : vì chị ta đã mở từ trong bóp chồng mình thấy tấm ảnh MLH ghi mấy câu “Tặng kỷ niệm”, nên chị không có những suy nghĩ chính chắn đã nổi cơn ghen, viết thư nhờ báo chí kêu cứu, đến khi số báo ra mắt và đọc được bài MLH minh oan, lúc đó chồng chị vừa ở đơn vị về giải thích, anh ta vì mê tiếng hát của MLH nên đến CLB Huỳnh Hữu Bạc (dành cho giới không quân làm việc trong sân bay quân sự Tân Sơn Nhất đến giải trí) nơi MLH đến hát hàng đêm, anh ta có xin một tấm ảnh làm kỷ niệm, ngoài ra chẳng ai gặp nhau bao giờ.

Đó là toàn bộ kế hoạch, và đúng như dự liệu, tin giật gân về “nữ ca sĩ MLH giựt chồng” đăng độc quyền trên báo, báo đã bán rất chạy, hàng ngày số in cứ tăng dần. 9 Nghe bao 4Trong giai đoạn có thêm đọc giả, chúng tôi cho cải tiến các trang trong, ngoài, thêm nhiều mục mới lạ nhằm giữ khách.

Chỉ tội cho cô ca sĩ bị bêu riếu bất ngờ, đã bị “sốc” và khóc hết nước mắt, đến tòa soạn báo kêu oan. Đọc giả là người bị bịp nhiều nhất, đâu nghi ngờ tờ báo viết láo tạo ra “sì-căn-đan” để bán báo.

Nghề làm báo chuyên nghiệp là như thế, nên đừng trách các tờ báo lá cải bên phương tây tại sao hay dựng đứng các mẫu chuyện của giới VIP, giới minh tinh màn bạc, làm “Sì-căn-đan”, thuê cả trực thăng chỉ để bay lên trời chụp xuống nơi “cung cấm”, để săn những tấm ảnh quý giá từ các bậc phu nhân !

Nghề làm báo là, luôn luôn có mặt thật và mặt trái của vấn đề.

Nguyễn Việt (trích hồi ký “Nghề làm báo”)

Logo bay gio ke

7-martine12 CÔ BÉ LỌ LEM SÀI GÒN

Chuyện về hai cô gái Sài Gòn trở thành công chúa nước Trung Phi

Đây là một bài mới đây được đăng nhiều kỳ trên báo Lao Động, người viết lấy từ tư liệu của báo Trắng Đen xuất bản vào năm 1972 tại Sài Gòn, do chính Cao Bồi Già là người trực tiếp tiếp xúc đầu tiên với gia đình bà Nguyễn Thị Huệ mẹ của Martine Bokassa.

Mời các bạn đọc bài đăng 2 kỳ vào ngày 11/1/2013 trên trang nhà (trước đó được post trên Văn Nghệ người Sài Gòn vào tháng 6/2009 và Một thời Sài Gòn tháng 8/2010), xin bấm vào đường dẫn :

ĐI TÌM CON GÁI TT BOKASSA (1/2)

ĐI TÌM CON GÁI TT BOKASSA (2/2)

Nguyễn Việt

Vào năm 1972, Tổng thống nước Cộng hòa Trung Phi (sau là Vương quốc Trung Phi) thông báo tìm đứa con rơi thời ông đi lính lê dương ở Sài Gòn. Một cô gái lai ở Sài Gòn tên là Baxi được đưa sang Trung Phi.

4 Bokassa 1Một thời gian sau, một người con gái lai khác tên là Nguyễn Thị Martine được xác định mới đúng là “cô công chúa” mà ngài Tổng thống Trung Phi cần tìm. Và, cả 2 cô gái Sài Gòn đều được nhận làm công chúa.

Tổng thống tìm con

Vào năm 1972, Tổng thống nước Cộng hòa Trung Phi Jean Bedel Bokassa nhờ Bộ Ngoại giao Pháp tìm kiếm giùm ông đứa con rơi đang thất lạc tại Sài Gòn, kết quả của mối tình giữa ông thời đi lính lê dương với một cô gái Sài Gòn. Những người có trách nhiệm của chính quyền Sài Gòn thời ấy đã cất công đi tìm, cuối cùng đưa được một cô gái lai tên Baxi, con của bà Ba Thân ở Xóm Gà, Cây Quéo – Gia Định, giao cho Bộ Ngoại giao Pháp đem về Trung Phi. Tổng thống Bokassa đã tổ chức tiệc ăn mừng rất lớn để đón đứa con lưu lạc gần 20 năm.

Thông tin về việc Tổng thống Bokassa tìm được đứa con rơi ở Sài Gòn đã được báo chí ở đây đưa tin trang trọng. Ngay tức thì, có một người khách tới tòa soạn báo Trắng Đen xin gặp ông chủ nhiệm Việt Định Phương. 9 Bokassa 2Người khách tự xưng là cậu ruột của cô gái lai tên Nguyễn Thị Martine – đứa con đích thực của ngài Tổng thống Trung Phi. Bằng sự nhạy bén nghề nghiệp, chủ nhiệm tờ báo đã phân công một dàn phóng viên hùng hậu vào cuộc. Câu chuyện tình yêu của anh lính lê dương Bokassa và cô thôn nữ Nguyễn Thị Huệ đã được các phóng viên thể hiện thành bài điều tra nhiều kỳ trên báo. Số lượng phát hành của báo Trắng Đen tăng vùn vụt sau từng số báo, trở thành tờ báo có số lượng phát hành cao nhất Sài Gòn.

Chuyện tình anh lính lê dương

Jean Bokassa đi lính cho Pháp từ năm 18 tuổi, lúc nước Trung Phi còn là thuộc địa của Pháp. Bokassa theo đội quân lê dương có mặt tại nhiều nước trước khi đến Việt Nam vào năm 1953. Bokassa mang lon trung sĩ nhất đóng tại Chánh Hưng, Sài Gòn (quận 8 bây giờ). Có thời gian Bokassa được tăng cường về Biên Hòa làm nhiệm vụ gác cầu ở Cù Lao Phố (cầu Gành). Hồi đó, những làng mạc xa xôi hẻo lánh, người dân rất sợ đoàn quân “Tây đen mặt gạch”, phụ nữ không may gặp họ trên đường hành quân thì coi như hết đời.  Nhưng ngay giữa thành phố hay những nơi thị tứ đông người thì người dân không sợ đám lính đánh thuê này. Mấy người lính Tây đen có nhiệm vụ canh giữ cầu Gành trên mảnh đất Cù Lao Phố không dám giở thói côn đồ, họ có vẻ hiền từ. Bokassa là người hiền nhất trong đám lính gác cầu Gành. Hồi đó, ở gần cầu Gành có một cái phôngtên nước công cộng để người dân trong vùng đến hứng gánh về dùng.

Trong xóm đầu cầu ngày đó có người con gái tên là Nguyễn Thị Huệ chuyên gánh nước mướn. Sau giờ “gác cầu”, 9 Bokassa 7Bokassa lê la đến bên vòi nước phôngtên công cộng để “tán gái” theo bản năng. Phụ nữ Việt Nam thời ấy rất sợ lính “Tây đen”, nên khi thấy Bokassa lởn vởn ngoài phôngtên là các cô trốn biệt, không dám gánh nước. Ban đầu cô Huệ cũng trốn biệt khi thấy “Tây đen” ngoài chỗ lấy nước, nhưng rồi vì chén cơm manh áo, người mướn cứ thúc giục, nên cô Huệ “đâm liều” đến chân cầu Gành lấy nước. Bokassa tập tành nói tiếng Việt với cách phát âm lơ lớ, làm cô Huệ phải phì cười. Chàng lính lê dương cười theo, nhe hàm răng trắng phau.  Dần dà, những cử chỉ ngô nghê, vụng về của anh lính da đen làm cho cô Huệ thấy có cảm tình hơn là sợ sệt. Rồi cô dạy cho Bokassa nói tiếng Việt. Cô không còn cảm thấy ngượng ngùng mỗi khi đối diện với anh lính da đen này nữa mà trái lại – mỗi khi quảy đôi thùng ra phôngtên gánh nước, cô có ý trông chờ gặp mặt anh lính Châu  Phi.

Bokassa cũng biết cách “galăng”,  khi thì mua tặng cho cô Huệ cái khăn, khi thì chai dầu thơm, lúc thì khúc vải để may quần áo… Cũng có khi anh tặng cho cô tiền mà cô phải gánh nước hàng tuần mới có được. Việc gì đến phải đến, một ngày cuối tuần Bokassa đón cô Huệ về Sài Gòn… Kết quả của cuộc tình Phi -Việt này làm cho cô Huệ mang thai. Cha cô Huệ không chịu nổi chuyện ấy, bỏ nhà ra đi. Chỉ tội nghiệp mẹ cô Huệ, nước mắt rơi từng hạt, bà chết lặng không nói được câu nào.

Cô Huệ không có một lời nào để thanh minh, cô bật khóc và ôm chầm lấy người yêu, Bokassa lặng lẽ lấy khăn tay lau nước mắt cho người tình.  Họ rời khỏi nhà cha mẹ cô Huệ như một cuộc trốn chạy… tủi hổ, vội vàng. 9 Bokassa 9Sau đó hai người về xã Tân Thuận Đông, quận Nhà Bè, một xã vùng ven Sài Gòn thời đó, nơi đơn vị của Bokassa đóng quân. Họ mướn nhà ở đây và sống với nhau như hai vợ chồng. Tình nghĩa vợ chồng đang hương lửa mặn nồng bỗng chốc biệt ly, mỗi người một ngả – Bokassa chia tay với người vợ trẻ đang mang thai để trở về cố quốc bởi quân đội Pháp đã hoàn toàn thảm bại tại chiến trường Việt Nam.

Công chúa bốc vác

Sau cuộc chia tay đẫm nước mắt với chồng, cô Huệ một mình lủi thủi trong căn nhà vắng lặng ở Tân Thuận Đông mặc cho xung quanh bao lời gièm pha, chê trách. Gần tới ngày sinh nở, tinh thần cô Huệ càng suy sụp hơn, cô quyết định quay về với mẹ. Đó là một ngày tháng 10/1954, cô Huệ trở về nhà cha mẹ với một hình hài ốm xanh, bụng căng to, sắp đến ngày sinh nở. Mới có mấy tháng mà cha cô vì nhớ thương cô nên già khọm đi trông thấy, ông ôm đứa con gái vào lòng, nước mắt của người cha già chảy dài xuống mái tóc của cô. Mẹ cô thì vui mừng khôn xiết, đã bao ngày bà tưởng cô không bao giờ trở về căn nhà này nữa, bởi bà nghe nói: Pháp thua trận, Tây trắng, Tây đen đem vợ con xuống tàu chạy trốn hết rồi. Rồi đứa bé gái chào đời, mình mẩy đen nhẻm, mái tóc xoăn tít, đôi môi dày… giống hệt Bokassa.

Cô Huệ cho con mang họ mẹ, nhưng nhớ lời người chồng dặn dò trước lúc chia ly, cô đặt tên cho con là Nguyễn Thị Martine. Sau khi sinh nở, hoàn cảnh của hai mẹ con cô Huệ càng lúc càng túng quẫn hơn. Số tiền của Bokassa để lại cho cô theo ngày tháng cứ cạn dần rồi hết hẳn. Cha mẹ của cô rất thương cháu ngoại, nhưng sức già lực yếu, hai ông bà chỉ có tình thương và… nước mắt.  Thời gian này hoàn cảnh hai mẹ con cô Huệ thật bi đát, cô phải  thức khuya dậy sớm, làm đủ mọi công việc để có tiền nuôi con. Nơi ăn chốn ở cho bé Martine hoàn toàn không ổn định, cô đi làm ở đâu thì tha con bé đi theo đó – khi thì về Gia Định, lúc xuống Thủ Đức, có lần cô bồng Martine về nhà bà con ở tận Sa Đéc để làm ruộng.9 Bokassa 15

Mặc cảm vì màu da và những đường nét trên gương mặt càng làm cho Martine ít nói. Vì sinh kế gia đình, Martine theo mẹ đến sinh sống tại chợ Nhỏ, Thủ Đức.  Cô làm đủ thứ nghề để phụ giúp mẹ – từ bán báo, đậu phộng, bánh mì, trà đá…, dù vất vả khổ cực đến đâu Martine cũng cố gắng vượt qua. Cô từng nghe mẹ nói: “Ngày lên tàu để rời khỏi Việt Nam, ba và má khóc hết nước mắt, ba của con vét hết túi tiền đưa cho má để dành chờ ngày sinh con. Ba con hứa sẽ trở lại Việt Nam để đón mẹ con mình”.

Đầu năm 1972, Martine 18 tuổi, cô làm bốc vác cùng đám đàn ông ở nhà máy ximăng Hà Tiên, một công việc mà đàn ông sức vóc đôi khi còn ngán ngẩm. Một ngày cuối năm 1972, khi đang bốc vác, Martine nghe người cậu kêu : “Đi về thay đồ, chuẩn bị đi gặp ba mày là tổng thống…”.

TT Bokassa

Năm 1966, Bokassa mang quân hàm trung tá, cầm đầu một binh đoàn lật đổ Tổng thống D.Dacô. Ông tự phong cho mình làm Chủ tịch Hội đồng Cách mạng, Tổng Tư lệnh Quân đội, xóa bỏ hiến pháp để quân đội hoàn toàn nắm quyền hành cai trị đất nước. 9 Bokassa 12Năm 1968, dưới áp lực quốc tế, Bokassa tổ chức bầu cử tổng thống, ông trở thành vị tổng thống thứ hai của nước Cộng hòa Trung Phi. Cuối năm 1976, Bokassa tuyên bố giải tán chế độ cộng hòa để lập nên Vương quốc Trung Phi, tự xưng mình là Hoàng đế Bokassa đệ nhất. Năm 1979, Hoàng đế Bokassa bị chính con rể (phò mã, đại úy Fidel Obrou – chồng của Baxi) hạ bệ, ông ta phải ra nước ngoài lánh nạn. Ông mất năm 1996, để lại 13 người vợ và 54 người con.

Năm 1966, Bokassa mang quân hàm trung tá, cầm đầu một binh đoàn lật đổ Tổng thống D.Dacô. Ông tự phong cho mình làm Chủ tịch Hội đồng Cách mạng, Tr bang hoangTổng Tư lệnh Quân đội, xóa bỏ hiến pháp để quân đội hoàn toàn nắm quyền hành cai trị đất nước. Năm 1968, dưới áp lực quốc tế, Bokassa tổ chức bầu cử tổng thống, ông trở thành vị tổng thống thứ hai của nước Cộng hòa Trung Phi. Cuối năm 1976, Bokassa tuyên bố giải tán chế độ cộng hòa để lập nên Vương quốc Trung Phi, tự xưng mình là Hoàng đế Bokassa đệ nhất. Năm 1979, Hoàng đế Bokassa bị chính con rể (phò mã, đại úy Fidel Obrou – chồng của Baxi) hạ bệ, ông ta phải ra nước ngoài lánh nạn. Ông mất năm 1996, để lại 13 người vợ và 54 người con. (theo Hoàng Tưbáo Lao Động)

Xuân Mai chuyển tiếp

CHUYỆN SÀI GÒN THẾ KỶ 19

Logo bay gio ke

9 Giang ho 2GÃ GIANG HỒ CÓ

‘KIM BÀI MIỄN TỬ’

ĐƯỢC THỜ Ở SÀI GÒN

Công tử Hai Miêng, giang hồ ngang tàng nhất Sài Gòn hơn 120 năm trước, được dân chúng xem như anh hùng và là hình tượng trượng nghĩa đất Nam Kỳ xưa.

Rộng hơn 1.500 m2, đình Nhơn Hòa trên đường Cô Giang, phường Cầu Ông Lãnh, quận 1 (đối diện chợ Cầu Muối) là nơi thờ Thành Hoàng, các vị Tiền Hiền, Hậu Vãng…

\Ngoài việc thờ tự những người có công khai lập vùng đất, đình cũng hương khói cho bài vị sơn son thiếp vàng, chạm trổ rồng phượng của Huỳnh Công Miêng (1862-1899). Tương truyền, ông là gã giang hồ ngang tàng, giỏi võ và là hình tượng anh hùng xứ Nam Bộ cách nay hơn 120 năm. Người dân thường gọi ông với cái tên thân mật: cậu Hai Miêng.

Huỳnh Công Miêng là con lãnh binh Huỳnh Công Tấn – tay sai đắc lực của thực dân Pháp trong việc đàn áp các nghĩa quân. Dân xứ Nam Kỳ thời đó coi lãnh binh Tấn như cái gai trong mắt. Gia đình có thế lực, nhiều tiền của, năm Hai Miêng 17 tuổi được cha đưa sang Pháp học trường La Seyne gần Toulouse. Học 4 năm, không đỗ bằng cấp gì nhưng nói trôi chảy tiếng Pháp nên cậu Hai về nước được làm thông ngôn, sau làm tri huyện – quan đứng đầu trong huyện.

Tiếp đó, Pháp cho cậu phục vụ dưới trướng Tổng đốc Trần Bá Lộc với mong muốn Huỳnh Công Miêng giống cha đàn áp những người Việt chống đối sự cai trị. Khi Bá Lộc đem quân ra Khánh Hòa dẹp khởi nghĩa Mai Xuân Thưởng, Hai Miêng cũng đi theo.

Vốn hay bênh vực kẻ yếu, ghét cường hào ác bá nên khi chứng kiến tổng đốc bắt mẹ Mai Xuân Thưởng để người này ra hàng, Hai trả chức cho Pháp, chọn cuộc sống giang hồ ngồi ghe chu du khắp Nam Kỳ lục tỉnh. Thừa hưởng gia tài đồ sộ của cha để lại, Hai Miêng phá phách, 9 Giang ho 1coi tiền như rác. Hằng ngày cậu đi đá gà, uống rượu, hối me (một hình thức cờ bạc)…

Công tử Hai Miêng được giang hồ gọi là “miễn tử lưu linh” bởi cậu được miễn sưu thuế, đi đâu mặc tình không ai được phép “hỏi giấy”… Vang danh khắp nơi, từ dân thường đến quan lại đều tỏ ra e ngại công tử chịu chơi này.

Cậu Hai như bao gã giang hồ khác thích võ nghệ, luyện côn quyền, múa kiếm và rất thông thạo các món ấy. Lúc đi đánh bạc ở Đồng Tháp ngang qua vườn xoài, cậu hỏi mua. Chủ nhà nói chờ để lấy cây sào tới hái, công tử chỉ cười rồi nhún mình phóng lên cây vặt liền mấy quả chín.

Cuối thế kỷ 19, người Nam Kỳ trong các hội hè thường kể nhiều giai thoại về cậu Hai Miêng, trong đó có chuyện Pháp cho đào ao giữa trường đua ngựa bắt dân phu tỉnh Gò Công phục dịch. Một lần Hai Miêng đi ngang qua đã nổi nóng khi thấy dân phu làm việc nặng nhọc còn bị đánh. Cậu xông vào nắm đầu tên cai mã tà đấm đá, những tên còn lại đều bị bạt tai. Nhóm này bị công tử giang hồ bắt đội đất thay dân chạy lên chạy xuống. Sẵn roi, cậu thẳng tay quất, dân phu Gò Công được dịp hả hê.

9 Giang ho 3Từ đó họ bớt bị hà hiếp. Ở Bạc Liêu thời ấy dân chúng rất ngán hai địa chủ tên Thời và Vận. Trong đó, ông Thời có con gái tên Hai Sáng rất hung ác, xem dân như cỏ rác nên không ai dám nói đụng đến tên cô. Các từ “buổi sáng”, “hồi sáng mai” đều phải đổi sang “buổi sớm”, “sớm mơi”… Hay chuyện, một lần đi thuyền ngang nhà địa chủ Thời, cậu Hai Miêng tức khí bắt cô Hai Sáng trói trên cột buồm.

Nghe danh cậu Hai, ông Thời phải lần mò xuống thuyền xin tha và chuộc con gái bằng cả bao tiền. Từ đó, cả ông này và chủ Vận đều bớt hống hách với dân làng. Ngay cả với người Pháp, Hai Miêng cũng ương ngạnh, không khuất phục. Những lúc túng tiền cậu ghé dinh tham biện, chủ tỉnh “mượn đỡ” để xài. Nể tình cha cậu, các quan Tây cũng giúp đỡ ít nhiều, có người thành quen nên khi thấy mặt cậu Hai, bảo : “Tiền dưới kho cậu xuống mà lấy”.

Khác với cha, cậu Hai Miêng ăn ở rất rộng rãi với mọi người, hay chia sẻ tiền của với anh em, bè bạn và những kẻ dưới tay. Vì điều này, du côn khắp xứ đều kiêng nể, kính phục, cậu tới đâu cũng được dân ủng hộ, thương mến.

Tại Gò Công và vùng Sài Gòn Chợ Lớn, nhiều thơ và bài vè về Hai Miêng xuất hiện và lưu truyền khá phổ biến. Dân gian coi gã giang hồ ngang dọc đầy khí khái 9 Giang ho 5là hình tượng tự do tự tại mà người dân hướng đến giữa thời buổi nhiễu nhương.

“Nam Kỳ có cậu Hai Miêng,

con quan lớn Tấn ở miền Gò Công. 

Cậu Hai là bực anh hùng,

ăn chơi đúng bực anh hùng liệt oanh ! 

Nam Kỳ lục tỉnh nổi danh…”

Cuộc đời lừng lẫy giang hồ, lấy bài bạc làm tiêu khiển nhưng cuộc đời Hai Miêng cũng kết thúc vì nó. Năm 1899, cậu Hai đánh bài với giang hồ Kèo Vàng (người Hoa) ở bến Bình Đông. Bị thua khá nhiều, cậu Hai cay cú đập bàn đòi lại tiền. Một cuộc “tả lùi thùi” (đả lôi đài) không công bằng xảy ra sau đó khiến công tử giỏi võ và có “kim bài miễn tử” bị chục người đánh tơi tả. Bị ném ra đường, Hai Miêng “dính” thêm trận phục kích của 40 tay đâm thuê chém mướn do “cô Hai Sáng” từ Bạc Liêu thuê để trả thù.9 Giang ho 4 Chúng sẵn dao xắt chuối tập kích khiến cậu Hai Miêng phải bỏ mạng – chấm dứt cuộc đời khảng khái, đầy giai thoại ở tuổi 38.

Dân khu vực quanh vùng Cầu Muối vì tôn kính gã giang hồ trượng nghĩa đã đưa bài vị cậu vào thờ cúng ngay trong ngôi đình của làng. Hình tượng Hai Miêng cũng là khởi đầu cho tính cách người Sài Gòn hào hiệp, sẵn lòng giúp đỡ người khốn khó. (theo VnExpress)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

6 Bay Vien 2BẢY VIỄN

TỪ TƯỚNG CƯỚP TRỞ THÀNH

NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU SÀI GÒN XƯA

Chuyên cướp ngân hàng, tiệm vàng, Bảy Viễn 3 lần vượt ngục Côn Đảo trước khi quy hàng Pháp để leo đến chức Tổng trấn Sài Gòn và là em kết nghĩa của vua Bảo Đại.

Trong giới giang hồ Sài Gòn xưa, cậu Hai Miêng, Đại Cathay, Huỳnh Tỳ… được nhiều người nhắc đến nhưng người thành công nhất về địa vị, sự giàu có là Bảy Viễn. Dần thoát khỏi việc cướp bóc, đâm chém, Bảy Viễn vươn lên thành người nắm quyền lực một vùng rộng lớn, dùng tiền kiếm được để “buôn vua”, thăng tiến trong sự nghiệp.

Bảy Viễn tên thật là Lê Văn Viễn, sinh năm 1904 tại khu vực quận 8 ngày nay trong một gia đình gốc Hoa. Ngày Bảy Viễn ra đời, Nam bộ hứng trận bão lớn nhất lịch sử làm chết cả nghìn người. Học hết lớp trường làng, Viễn đi bụi, học võ, xăm kín người. 17 tuổi, nam thanh niên cướp xe đạp (tài sản giá trị rất lớn bấy giờ) và bị án 20 ngày tù.

Trong cuốn Người Bình Xuyên của Nguyên Hùng, khi trưởng thành, Bảy Viễn là tướng cướp nổi đình nổi đám khiến giới doanh nhân, 6 Bay Vien 3tiệm vàng không chỉ ở Sài Gòn mà cả Nam Bộ khiếp sợ. Năm 1936, Viễn cướp tiệm vàng ở Giồng Ông Tố, lấy được 6.000 đồng (tương đương với 600 tấn gạo). Sau đó bị bắt và kết án 12 năm ở Côn Đảo.

Ngục Côn Đảo nổi tiếng canh gác nghiêm ngặt, lại cách đất liền 120 hải lý nên việc vượt ngục khó như lên trời. Nhờ võ nghệ cao, Bảy Viễn thường xuyên ra mặt bảo vệ tù nhân khi bị đánh đập nên rất được nể phục.

Thời đó, chúa ngục có cô vợ rất xinh, Bảy Viễn nhờ chất giang hồ ngang tàng đã tán đổ cô này, nhờ chuẩn bị phương tiện đóng bè vượt ngục. Được bạn tù giúp đỡ, đợi mùa gió về đất liền, ông và 5 bạn tù nữa thả bè hướng vào bờ. Ròng rã nhiều ngày, hết lương thực họ uống cả nước tiểu, ăn cá sống để cầm hơi.

Về đất liền, Bảy Viễn cướp nhiều tiệm vàng, đột nhập các xưởng gỗ trộm tiền lại phải quay ra Côn Đảo thêm 2 lần nữa nhưng đều trốn. Lịch sử trăm năm của trại tù có hơn 10 cuộc vượt ngục thành công thì Bảy Viễn đã chiếm 3 cuộc.

Năm 1945, tướng cướp lừng danh đất Sài Gòn đưa chiến hữu, đàn em gia nhập lực lượng Bình Xuyên của Dương Văn Dương (Ba Dương) – theo cách mạng chống Pháp. Giai đoạn này cũng ghi nhận việc Bảy Viễn lấy vợ theo kiểu rất ngang tàng. Biết ông Hội đồng Đống có cô con gái xinh đẹp, 9 Bay vien 5Viễn bỏ khẩu súng Colt rất quý thời đó vào hộp tặng rồi bắn tin muốn làm rể. Biết tiếng tăm tướng cướp lừng lẫy, ông Đống bấm bụng gả con.

Sau khi Ba Dương hy sinh trong trận chống càn ở Bến Tre, Bảy Viễn muốn giành chức Tư lệnh Bình Xuyên nhưng một số chỉ huy không tán thành. Xung đột xảy ra, Viễn mang khoảng 200 đàn em đầu hàng Pháp và được gắn lon đại tá. Được giao nhiệm vụ mở tuyến đường Sài Gòn đi Vũng Tàu, Viễn hoàn thành sau 3 năm và được nâng lon lên thiếu tướng.

Muốn leo cao trên con đường chính trị, Bảy Viễn thiết lập quan hệ thân thiết với Bảo Đại, nạp cho ông vua này hàng triệu đồng tiền Đông Dương và nửa triệu đôla. Năm 1952, Bảo Đại bổ nhiệm Bảy Viễn vào chức Đô trưởng Cảnh sát Sài Gòn. Sau đó, ông ta được giao chức Tổng trấn Sài Gòn – Gia Định nắm mọi quyền hành ở Sài Gòn xưa.

9 Bay Vien 1Thời đó, Sài Gòn có hai sòng bài lớn nhất Đông Nam Á là Đại Thế Giới và Kim Chung. Hai điểm này do một hoa kiều có thế lực ở Ma Cao điều hành, thu nhập rất lớn. Bảy Viễn cho người ném lựu đạn vào casino làm chết, bị thương hàng chục người, cho đàn em bắt cóc, khủng bố những khách sộp rồi giành quyền làm chủ.

Bảy Viễn còn bảo kê cho mại dâm hoạt động công khai ở khu vực Bình Khang (quận 10) hay Ngã Năm Chuồng Chó (Gò Vấp)… Tiền kiếm được, mỗi tháng ông ta trợ cấp cho Bảo Đại 250.000 đồng tiền Đông Dương. Ông vua vốn tiêu xài hoang phí, ít ngân sách đã nhận Bảy Viễn làm em nuôi.

Sau năm 1954 Pháp thất thế, người Mỹ dần bước vào thay thế và nắm chính trường miền Nam. Họ đưa Ngô Đình Diệm lên làm Thủ tướng trong chính phủ của Bảo Đại. Dưới sự giúp đỡ của người Mỹ, Diệm nhanh chóng thâu tóm quyền lực, lôi kéo nhiều tướng lĩnh quân đội về phía mình.

Trong cuốn sách tiếng Pháp BayVien, Le Maître de Cholon (Bảy Viễn, ông trùm Chợ Lớn), phóng viên Pierre Darcourt viết rằng, sự phát triển của Ngô Đình Diệm là mối đe dọa với Bảy Viễn. Sau khi thảo luận với anh nuôi Bảo Đại, Viễn sẽ sử dụng quân đội lật đổ Diệm rồi lên làm Thủ tướng. 9 Bay vien 6Tuy nhiên, kế hoạch này thất bại, Viễn sau đó thua xiểng liểng phải chạy vào Rừng Sát.

Cuối năm 1955, lực lượng của Bảy Viễn gần như tan nát, trốn khắp nơi. Sau khi ra Vũng Tàu, ông lên máy bay sang Pháp sống lưu vong. 3 người vợ của Bảy Viễn cũng được đưa sang đoàn tụ với chồng.

Những câu chuyện về Bảy Viễn trở thành giai thoại, nhất là về kho vàng ông chôn cất trước khi trốn chạy. Sau này, nhiều người đã săn tìm kho vàng nhưng kết cục vẫn chưa rõ. Năm 1971, ông qua đời tại Pháp.

Cuộc đời Bảy Viễn và đội quân Bình Xuyên từng được đạo diễn Phương Nam tái hiện bằng bộ phim 60 tập Dưới cờ đại nghĩa. Trong đó, diễn viên thủ vai Bảy Viễn đã để lại cho người xem về một nhân vật có diễn biến tâm lý phức tạp; thiện, ác khó xác định.  (theo Sơn Hòa)

Xem thêm : Bảy Viễn : cuộc đời ngang dọc trên trang Một thời Sài gòn ngày 15/3/2012

9 Huyen si 1MỘT PHÚ HỘ SÀI GÒN

GIÀU HƠN VUA BẢO ĐẠI

Ngoài việc dành 1/7 tài sản xây nhà thờ, gia đình Huyện Sỹ còn cho cháu ngoại Nam Phương hoàng hậu của hồi môn 20.000 lượng vàng khi về làm vợ vua Bảo Đại.

Tại góc đường Tôn Thất Tùng – Nguyễn Trãi, quận 1, nhà thờ giáo xứ họ Chợ Đũi mỗi ngày đón hàng trăm người đi lễ, tham quan. Trải qua hơn trăm năm, người Sài Gòn vẫn quen gọi đây là Nhà thờ Huyện Sỹ như để tưởng nhớ người đã bỏ 1/7 gia sản ra xây dựng. Huyện Sỹ cũng là người đứng đầu nhóm tứ đại phú hộ Sài Gòn xưa với câu ví von “nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Hỏa”.

Huyện Sỹ tên thật là Lê Nhứt Sỹ (1841 – 1900), sinh tại Cầu Kho (Sài Gòn) nhưng gốc ở Tân An (Long An) trong một gia đình theo đạo Công giáo. Ngay lúc nhỏ, ông được các tu sĩ người Pháp đưa đi du học ở Malaysia. Tại đây, Huyện Sỹ được học ngôn ngữ Latinh Pháp, Hán và chữ quốc ngữ. Thời gian này, ông đổi tên thành Lê Phát Đạt, do tên cũ trùng với tên người thầy dạy.

Sau chuyến du học về nước, ông được chính phủ Pháp bổ nhiệm làm thông ngôn. Từ năm 1880, ông làm Ủy viên Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ, sau phong hàm lên cấp Huyện. 9 Huyen si 2Do người dân vẫn gọi ông bằng tên cúng cơm, vì vậy mà cái tên Huyện Sỹ xuất hiện từ lúc này.

Về con đường giàu có của Lê Phát Đạt, học giả Vương Hồng Sển trong cuốn Sài Gòn năm xưa cho rằng, sự “lên hương” của ông chẳng qua vì ăn may. “Tương truyền buổi đầu, Tây mới qua, dân cư tản mác. Pháp phát mại ruộng đất vô thừa nhận, giá bán rẻ mạt mà vẫn không có người đấu giá”.

“Hồi Tây qua, nghe nói lại, những chủ cũ đều đồng hè bỏ đất, không nhìn nhận, vì nhận sợ triều đình Huế khép tội theo Pháp. Vả lại, cũng ước ao một ngày kia Tây bại trận rút lui. Chừng đó ai về chỗ nấy, hấp tấp làm chi cho mang tội”, học giả Vương Hồng Sến giải thích thêm.

Người Pháp khi đó nài ép, Huyện Sỹ bất đắc dĩ phải chạy vạy mượn tiền khắp nơi mua đất. Nào ngờ vận đỏ, ruộng trúng mùa liên tiếp mấy năm liền, ông trở nên giàu có, tiền vàng không biết để đâu cho hết.

Ở miền Tây, ruộng đất của Lê Phát Đạt được ví như “cò bay mỏi cánh không hết”. Những vùng đất trù phú ở Gò Công, Long An, Tiền Giang kéo dài đến tận biên giới Campuchia đều do ông nắm giữ. Tại miệt sông nước, phú hộ Đạt cũng xây ngôi biệt thự ven sông như cung điện án ngữ một vùng. Tương truyền, biệt thự này nằm trên thế đất hình rồng nên càng khiến cơ nghiệp của ông phát triển.

9 Huyen si 3

Tại Sài Gòn, gia đình Huyện Sỹ cũng sở hữu nhiều mảnh đất đắc địa ở trung tâm. Mảnh đất rộng hơn hecta dành xây nhà thờ Chợ Đũi là một trong số đó. Ngoài ra, ông có rất nhiều đất ở khu Gò Vấp, nơi con trai ông sau này dùng một phần xây nhà thờ Hạnh Thông Tây.

Bỗng chốc phất thành đại gia hạng nhất đất Việt đương thời nhưng vợ chồng Huyện Sỹ không tiêu xài hoang phí, gia đình có cuộc sống đơn giản. Toàn bộ gia sản được tập trung phát triển nông nghiệp và truyền bá đạo Công giáo. Để nhắc nhở gia đình, trong nhà ông treo câu đối : “Cần dữ kiệm, trị gia thượng sách. Nhẫn nhi hòa, xử thế lương đồ”.

Con cháu Huyện Sỹ đều được giáo dục và học hành thành tài, không ăn chơi, tiêu xài như con cái những gia đình đại gia khác. Họ chuyên tâm học hành rồi phụ vợ chồng ông cai quản đất đai. Sau này, con Huyện Sỹ đều là đại điền chủ có rất nhiều đất đai ở Tân An, Đức Hòa, Đức Huệ và vùng Đồng Tháp Mười (nay thuộc vùng Long An).

9 Huyen si 4Trong đó, trưởng nam của Huyện Sỹ là Lê Phát An được vua Bảo Đại phong tước An Định Vương. Thời Nhà Nguyễn, Vương là tước vị cao nhất trong 20 bậc tôn tước phong cho hoàng tộc và chỉ dành cho người có công trạng, bình thường kể cả các Hoàng tử đều chỉ phong Công tước. Ông Lê Phát An là người duy nhất trong lịch sử Nam Kỳ không “hoàng thân quốc thích” nhưng được lên ngôi vị cao quý nhất của triều đình.

Trong số con cháu của Huyện Sỹ, người nổi tiếng nhất phải kể đến Nguyễn Hữu Thị Lan (1914 – 1963), tức Nam Phương hoàng hậu – vợ vua Bảo Đại, vị vua cuối cùng của triều đại phong kiến Việt Nam. Tương truyền, khi gả cho vua, gia đình Huyện Sỹ đã hồi môn cho cháu ngoại hơn 20.000 lượng vàng. Vua Bảo Đại ngày trước cũng nổi tiếng tiêu xài hoang phí, ngân sách cạn đáy nên nhiều phen phải nhờ vả gia đình bên vợ.

Năm 1900, trong quá trình chuẩn bị xây dựng nhà thờ giáo họ Chợ Đũi, phú hộ Huyện Sỹ qua đời. Trong di chúc, ông dành 1/7 tài sản của mình để xây nhà thờ. Sau đó, các con tiếp tục di nguyện, nhà thờ được khởi công năm 1902 theo thiết kế của linh mục Bouttier. Ba năm sau, nhà thờ được khánh thành.

Nhà thờ dài 40 m, chia làm 4 gian, rộng 18 m. Thiết kế ban đầu của nhà thờ Huyện Sỹ gồm 5 gian, tức khoảng 50 m. Nhưng thời gian đó, nhà thờ tạm Chí Hòa bị hư hại trầm trọng nên giới chức đã xin cắt bớt một gian, 9 Huyen si 6dùng số tiền đó để xây nhà thờ Chí Hòa. Vì vậy, trước đây ở gần nhà thờ Chí Hòa (phường 7, quận Tân Bình) có một con đường mang tên Lê Phát Đạt. Khoảng năm 2000, con đường này đổi tên thành đường Đăng Lộ.

Nhà thờ Huyện Sỹ dùng đá granite Biên Hòa để ốp mặt tiền và các cột chính điện, theo phong cách kiến trúc Gothic (kiến trúc kiểu vòm nhọn). Năm 1920, vợ ông là bà Huỳnh Thị Tài mất, con cháu đưa hai ông bà chôn ở gian chái sau cung thánh của nhà thờ Huyện sỹ.

Trên mộ là tượng toàn thân ông Huyện Sỹ kê đầu trên hai chiếc gối bằng đá cẩm thạch được điêu khắc tinh xảo, đầu chít khăn đóng quay về cung thánh nhà thờ, mình mặc áo dài gấm hoa văn tinh xảo, hai tay đan vào nhau trước ngực, chân đi giày.

Ngoài nhà thờ Chợ Đũi, Chí Hòa, sau này kỹ sư Lê Phát Thanh (con Huyện Sỹ) cũng xây nhà thờ Hạnh Thông Tây nổi tiếng ở quận Gò Vấp hiện nay. (theo Sơn Hòa)

9 Tong doc 1QUAN TỔNG ĐỐC TRỞ THÀNH

ĐỆ NHỊ PHÚ HỘ SÀI GÒN XƯA

Độ giàu có của vợ chồng Tổng đốc Phương được lưu lại rằng, họ có riêng một đội đếm tiền được sắp xếp bí mật trong căn phòng phía sau nhà.

Trong tứ đại phú hộ Sài Gòn xưa, Đỗ Hữu Phương (1841-1914) chỉ xếp hàng thứ 2 sau Huyện Sỹ – Lê Phát Đạt. Nhưng về danh tiếng, lời đồn đoán và cả vai vế trong xã hội, khắp Nam Kỳ lục tỉnh không ai sánh bằng ông.

Từ một quan nhỏ dần tiến thân lên Tổng đốc, người này sử dụng khéo léo “quyền lực” trong tay đứng ra móc nối giới thương gia Hoa kiều và quan chức Pháp làm ăn, thu cả “núi tiền” cho bản thân.

Đỗ Hữu Phương xuất thân trong gia đình có cha là bá hộ Khiêm. Trước khi Pháp chiếm đóng Nam kỳ, gia đình ông cai quản một vùng rộng lớn phía Bắc Sài Gòn mà nhiều nhất là khu vực Bà Điểm ngày nay. Đất trồng lúa, vườn cây ăn trái ngút ngàn. Tại khu vực quận 5 bây giờ, gia đình sở hữu hàng trăm căn nhà mặt tiền để cho thuê kinh doanh, sinh sống.

Đương thời, Phương là một thanh niên có tầm hiểu biết, giỏi ngoại ngữ có kiến thức văn hóa. Tuy con bá hộ “giàu nứt đổ vách” nhưng không như các công tử khác chỉ biết tiêu tiền, đe nẹt người khác, Phương nhờ người giới thiệu và được giới cầm quyền Pháp giao cho chức quan nhỏ rồi tiến chức từ đó.9 Tong doc 2Theo từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, Đỗ Hữu Phương được Pháp thưởng Tam đẳng bội tinh, triều đình Huế phong hàm Tổng đốc.

Ông nhiều lần sang Pháp rồi nằm trong nhóm đại diện người Đông Dương tham gia hội chợ. Tiếp xúc nhiều với người Pháp, Tổng đốc Phương có cách sống, suy nghĩ và mau chóng coi văn hóa Pháp như nét riêng của mình. Ông lúc nào cũng mặt đồ tây, gọn gàng, lịch thiệp, tiếp khách, trò chuyện tại các tụ điểm sang trọng. Điều này khác so với những phú hộ vốn khăn đóng, áo dài thời bấy giờ. Người Pháp và bạn bè nhận xét ông “Tây hơn cả người Tây”.

Khôn khéo tột độ, kiếm tiền giỏi nhưng người giúp Tổng đốc Phương vươn lên vị thế giàu nhất nhì Sài Gòn là nhờ vào vợ. Bà này họ Trần, con một quan lại lớn trong triều đình nhà Nguyễn. Bố vợ trước làm quan xứ Quảng Nam nhưng sau này đã chuyển vào Nam Kỳ làm Tri phủ. Sau khi cưới, vợ chồng ông Phương sinh sống trong một căn nhà lớn nhất nhì Sài Gòn khi đó.

Vợ Tổng đốc sống trong nhung lụa, giàu sang nhưng không vì thế mà đàn đúm như những quý bà trong giới thượng lưu. Chồng lo ngoại giao, thu vén bên ngoài, mọi chuyện còn lại người vợ cáng đáng hết. Bà nổi tiếng đảm đang, tháo vát ở đất Sài Gòn 9 Tong doc 3xưa.

Gia đình có hơn 2.200 hecta đất, đến mùa vụ, người đàn bà họ Trần lo tất tần tật mọi việc từ tính toán thu chi rồi sắp xếp nhân công. Với hệ thống mua bán kinh doanh lên đến hàng nghìn cơ sở, bà lo việc kết nối các tiểu thương, xây dựng hệ thống buôn bán riêng biệt. Thời đó, gia đình ông Phương còn chi phối được một phần giao dịch thông thương tại các bến cảng Sài Gòn.

Ruộng đất nhiều làm không xuể, bà vợ cho các tá điền thuê lại. Đến mùa thu hoạch, phu nhân Tổng đốc phải đốc thúc việc nộp tô, thuế. Việc này cũng mang lại nguồn thu cực lớn. Thóc lúa trong nhà ông Phương chất thành núi để la liệt ở các nơi, quản lý không xuể. Giải quyết chuyện này, người vợ đã khéo bán sang tay với giá hời để vừa thu tiền, vừa tránh được thất thoát không đáng có.

Học giả Vương Hồng Sển khi viết về Đỗ Hữu Phương trong cuốn Sài Gòn năm xưa đa phần chê bai việc theo Pháp đánh nghĩa quân nhưng đối với người đàn bà họ Trần này ông hạ bút ra chiều cung kính. “Sự nghiệp của ông Phương trở nên đồ sộ nhất nhì trong xứ, phần lớn do tay phu nhân Trần thị gây dựng. Bà giỏi tài đảm đang nội trợ, một tay quán xuyến trong ngoài làm của đẻ thêm ra mãi, lại được trường thọ, mất sau chồng…”.9 Tong doc 4

Về độ giàu có của vợ chồng phú hộ Phương, điển tích kể rằng họ có riêng một đội đếm tiền được sắp xếp bí mật trong căn phòng phía sau nhà. Khi đến mùa vụ hoặc dịp thu tiền của thương lái, tiểu thương, những người này ăn ngủ tại chỗ để đếm tiền. Số tiền được họ bó buộc chặt rồi cất vào căn phòng kín kiên cố và khóa nhiều lớp. Chùm chìa khóa của căn phòng chỉ có vợ ông Phương được giữ và nó gần như là vật bất ly thân đối với bà, thậm chí lúc đi ngủ cũng nắm chặt trong tay…

Chính bà vợ của Tổng đốc Phương đã bỏ tiền ra xây trường Collège de Jeunes files Indigènes, tức trường Áo tím (Gia Long) mà bây giờ mang tên trường Nguyễn Thị Minh Khai (đường Điện Biên Phủ, quận 3).

Năm 1914, Đỗ Hữu Phương mất, học giả Vương Hồng Sển viết rằng đám tang của vị Tổng đốc được tổ chức rất trọng thể. “Thi hài của Đỗ Hữu Phương được tại thế nửa tháng mới chôn. Hàng ngày có hàng trăm khách viếng. Tang gia cho mổ trâu, bò, heo liên miên cúng và đãi khách”, sách Sài Gòn năm xưa nêu. Trước năm 1975, Sài Gòn có đường Tổng đốc Phương ở quận 5, sau này đổi thành đường Châu Văn Liêm.

Vợ chồng ông Phương có 6 người con nhưng nổi tiếng nhất là 2 con trai phục vụ trong binh đoàn lính Lê dương của Pháp. Trong đó, Đỗ Hữu Vị nổi tiếng hơn cả khi có nhiều tài liệu cho rằng ông này là phi công đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á. Đỗ Hữu Vị khi phục vụ quân đội Pháp mang quân hàm đại úy, tham gia thế chiến thứ nhất và tử trận tại Bắc Phi năm 1916 (hai năm sau ngày Phương Tổng đốc mất).

9 Tong doc 5Sau này, một con đường gần nơi Đỗ Hữu Vị tử trận mang tên ông, người này cũng được chính quyền thuộc địa Pháp cho in trong con tem lưu hành ở Đông Dương. Đỗ Hữu Vị từng có câu nói nổi tiếng “Tôi mang hai quốc tịch Pháp và Việt nên mọi nỗ lực của tôi đều gấp đôi người khác”.

Anh trai Vị là Đỗ Hữu Chấn cũng phục vụ trong quân đội Pháp, lên đến hàm đại tá. Tuy nhiên, người anh này thường giấu mình, ít thông tin hơn ông em. Ông Chấn cũng là người mang hài cốt Đỗ Hữu Vị từ Bắc Phi về Việt Nam chôn cất. (theo Sơn Hòa)

Lan Hương chuyển tiếp

TẢN ĐÀ TỚI LONG XUYÊN

Logo bay gio ke

9 Khong minh 1BẬT MÍ TÀI TIÊN ĐOÁN

CỦA GIA CÁT LƯỢNG

Với người Trung Quốc, quân sư Khổng Minh là một nhà tiên tri vĩ đại. Tài tiên đoán, liệu sự như thần của ông khiến hậu thế phải nghiêng mình thán phục. Trí tuệ tinh thông, tài năng lỗi lạc lẫn lòng trung hiếu sắt son của Khổng Minh luôn được hậu thế tôn vinh, trân trọng. Sử sách ghi nhận ông là một nhà chính trị, quân sự, chiến lược, ngoại giao tài ba, kiệt xuất thời Tam quốc.

1/. Thân thế của Gia Cát Lượng : Theo Bách khoa toàn thư mở, Gia Cát Lượng (181 – 234), tự là Khổng Minh, hiệu Ngọa Long tiên sinh. Ông là quân sư xuất chúng của Lưu Bị nước Thục, thời hậu Hán. Gia Cát Lượng quê tại Dương Đô (nay thuộc huyện Nghi Nam, tỉnh Sơn Đông).

Không chỉ kiệt xuất trong lĩnh vực quân sự, chính trị, Khổng Minh còn là một học giả và nhà phát minh kỹ thuật đại tài. Ông đã sáng tạo ra các chiến thuật quân sự nổi tiếng như : Bát trận đồ (Hình vẽ tám trận), Liên nỏ (Nỏ Liên Châu, tên bắn ra liên tục), Mộc ngưu lưu mã (trâu gỗ ngựa máy).

Tương truyền, chính vị quân sư này là nhà phát minh ra đèn trời (Khổng Minh đăng – một dạng khinh khí cầu cỡ nhỏ) và món màn thầu nổi tiếng của Trung Quốc.

Tài năng của Khổng Minh không chỉ dừng ở những lĩnh vực ấy. Với người Trung Quốc, Gia Cát Lượng còn là nhà tiên tri vô cùng vĩ đại. 9 Khong minh 5Ông được mệnh danh là người “trên thông thiên văn, dưới tường địa lý”, có tài tiên đoán mọi việc cực chuẩn xác.

2/. Những lời tiên tri chính xác của Gia Cát Lượng : Nói về kỳ tài “liệu sự như thần” của Khổng Minh, dân gian Trung Quốc hãy còn lưu truyền một câu chuyện khá thú vị. Tương truyền, trước lúc lâm chung, Gia Cát Lượng dặn dò con cháu : “Sau khi ta chết, trong số các con sẽ gặp phải đại họa chết người. Tới lúc ấy, hãy dỡ nhà, lấy từ trong tường ra một bọc giấy, trong đó có cách cứu mạng”.

Sau khi ông qua đời, Tư Mã Viêm lên ngôi hoàng đế. Nghe tin trong số quan quân triều đình có viên tướng quân là hậu thế của Gia Cát Lượng, Viêm bèn nghĩ cách trừng trị người này.

Một hôm, Tư Mã Viêm tìm cớ định tội chết cho viên tướng nhà Gia Cát. Trên Kim điện, Viêm cất lời hỏi : “Trước khi chết, tổ phụ nhà ngươi đã nói những gì ?”. Kẻ “tội đồ” bèn thật thà truyền đạt tới vua lời dặn dò của Gia Cát Lượng. Nghe thấy vậy, Tư Mã Viêm bèn ra lệnh cho quân lính dỡ nhà, lấy bọc giấy ra xem. Bên trong chỉ có một phong thư kín, phía trên viết rằng: “Ngộ hoàng nhi khai” 9 Khong minh 6(nghĩa là đúng hoàng thượng mới mở ra xem).

Đám binh sĩ bèn dâng thư lên vua. Trong thư có mấy chữ : “Xin lùi ba bước”. Tư Mã Viêm lập tức làm theo. Vừa đứng vững đã nghe thấy một tiếng “rầm”, chiếc xà rơi thẳng xuống chỗ vua ngồi, khiến bàn ghế tan tành. Viêm trông thấy vậy mà sợ hãi lạnh người, rồi lại xem tiếp những dòng ở cuối thư : “Ta cứu mạng ngươi, ngươi hãy giữ lại mạng sống của con cháu ta”.

Xem xong thư, Tư Mã Viêm thầm thán phục tài tiên đoán như thần của Gia Cát Khổng Minh rồi ra lệnh phục nguyên chức cho vị tướng quân này. Còn theo Bách Khoa toàn thư mở, Khổng Minh bỗng lâm bệnh nặng khi ra Kỳ Sơn lần thứ 6.

Biết mệnh sắp tàn, ông cho gọi tướng tài Khương Duy vào truyền thụ 24 thiên binh thư của mình. Gia Cát Lượng còn cẩn thận dặn dò các tướng quân phải nêu cao cảnh giác, đề phòng mối nguy quân Ngụy tấn công, Ngụy Diên trở mặt làm phản rồi bày cho diệu kế đối phó.

Quả nhiên, mọi lo lắng, tiên liệu của ông trước khi qua đời đều thành hiện thực. Ngụy Diên tráo trở làm phản, nhưng vì nghe lời căn dặn của quân sư, Mã Đại đã chém chết Diên. Lại nói, khi Tư Mã Ý hô quân tới đánh, bên Thục bèn đẩy xe có tượng gỗ của Khổng Minh ra trận, khiến Ý hoang mang lo sợ rồi tháo chạy. Nhờ đó, quân Thục bình an vô sự rút về Thành Đô.

Thêm lần nữa, tài tiên liệu hơn người của Gia Cát Lượng đã bảo toàn mạng sống cho quân binh và cứu vãn thế sự cho cả vương triều. Để tưởng nhớ công lao to lớn của ông, dân gian lưu truyền câu nói : “Gia Cát chết vẫn đuổi được Trọng Đạt sống”.

3/. Tiên tri của Gia Cát Lượng về vận mệnh Trung Quốc : “Mã Tiền Khóa” được cho là một tác phẩm 9 Khong minh 3kiệt xuất của Gia Cát Lượng. Tương truyền, nhà quân sư trong lúc nhàn nhã việc quân đã hoàn thành “Mã Tiền Khóa” với những tiên đoán như thần về việc đại sự trong thiên hạ. Nếu giải nghĩa về mặt câu chữ, “Mã Tiền Khóa” ý chỉ việc gieo quẻ bói trước ngựa.

Theo những chiêm nghiệm của hậu thế, lời tiên đoán trong các khóa của Gia Cát Lượng vô cùng linh ứng và chính xác. Ví như khóa thứ nhất

“Vô lực hồi thiên

Cúc cung tận tụy

Âm cư dương phất

Bát thiên nữ quỷ”

Nhiều quan điểm cho rằng, khóa này chính là lời dự ngôn về bản thân Gia Cát Lượng và thế sự thời Tam Quốc. Sớm biết vận mệnh nhà Hán đã tới hồi tận, mọi nỗ lực chỉ là “vô lực hồi thiên”, nhưng ông vẫn tận tâm tận sức phò tá Thục Hán, không phụ nghĩa bạc tình với chủ nhân Lưu Bị.

Tổng cộng, Khổng Minh đã 5 lần Bắc phạt Tào Ngụy để khôi phục trung nguyên, tái hưng giang sơn Đại Hán. Trong “Xuất Sư Biểu”, ông cũng bày tỏ nỗ lực tâm huyết tái hưng Hán thất của mình: “Cúc cung tận tụy, tử nhi hậu dĩ” (ý chỉ: Cúc cung tận tụy tới chết mới thôi).

Vậy nên, hai câu trước : “Vô lực hồi thiên, Cúc cung tận tụy” là viết cho chính mình. Trong hai câu sau : “Âm cư dương phất, Bát thiên nữ quỷ”, câu “Bát thiên nữ quỷ” được xem như một câu chơi chữ. Chữ “bát” (八) thêm chữ “thiên” (千) rồi thêm chữ “nữ” (女) và chữ “quỷ” (鬼) hợp lại thành chữ “Ngụy” (魏). Điều ấy có nghĩa, nhà Thục Hán cuối cùng sẽ bị Ngụy Quốc tiêu diệt.

9 Khong minh 8Còn ở khóa thứ hai:

“Hỏa thượng hữu hỏa

Quang chúc trung thổ

Xưng danh bất chính

Giang Đông hữu hổ”

là những dự ngôn của Khổng Minh về Tấn triều. Thực tế lịch sử cho thấy, gia tộc Tư Mã nắm đại quyền trong triều đình nhà Ngụy thời Tam Quốc, trong đó, Tư Mã Chiêu trở thành kẻ thống trị thực quyền. Tới năm 265, Chiêu qua đời, con là Tư Mã Viêm lập tức bắt Hoàng đế cuối cùng của Tào Ngụy là Tào Hoán thoái vị, giao lại triều đình cho mình. Viêm tức vị hoàng đế, lập ra triều Tây Tấn trong lịch sử phong kiến Trung Quốc. Tới khóa 10:

9 Khong minh 4“Thỉ hậu ngưu tiền

Thiên nhân nhất khẩu

Ngũ nhị đảo trí

Bằng lai vô cữu”

là những dự ngôn của Gia Cát Lượng về sự ra đời của Trung Hoa Dân quốc. Ngày 13/2/1912, hoàng đế nhà Thanh chính thức thoái vị, vương triều Đại Thanh hoàn toàn sụp đổ. Câu : “Thỉ hậu ngưu tiền” (tức: Lợn sau trâu trước) chính là chỉ sự kiện này. Năm 1911 là năm Tân Hợi, tức năm lợn. Còn năm 1913 là năm con trâu. Trong khi đó, sự thống trị của vương triều nhà Thanh kết thúc vào năm 1912, chính là năm ở giữa: “Thỉ hậu ngưu tiền” (Lợn sau trâu trước).

“Ngũ nhị đảo trí” (tức năm và hai đảo ngược vị trí) ý chỉ chế độ và quốc thể của Trung Hoa Dân Quốc: mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân. Nguyên thủ quốc gia được gọi là Tổng thống và chức vụ này cũng là do dân bầu. Trước kia có câu: “Cửu ngũ chí tôn”, “ngũ” ở đây ý chỉ ngôi vua. Vì vậy, câu “Ngũ nhị đảo trí” là chỉ chế độ nhà nước do dân làm chủ, dân nắm quyền.

4/. Tiên đoán trước được cái chết của chính mình : Cũng như các nhà tiên tri nổi tiếng khác, Gia Cát Lượng tính được mệnh của mình. Theo ghi chép, trước khi chết, nói về việc lo hậu sự của mình, Gia Cát Lượng nói với các tướng sỹ rằng, sau khi mình chết thì đem bỏ xác vào quan tài, lấy dây thừng buộc lại rồi cho quân sỹ khiêng 9 Khong minh 7theo đoàn quân rút về Hán Trung. Dây thừng đứt ở đâu thì lấy nơi đó làm mộ.

Truyền thuyết kể rằng, quân sỹ theo lời dặn của Gia Cát Lượng, buộc dây thừng vào quan tài rồi khiêng theo đoàn quân rút lui về phía Hán Trung. Cứ khiêng đi như vậy một thời gian rất lâu nhưng dây vẫn không đứt.

Tuy nhiên, khi tới núi Định Quân thì đột nhiên sợi dây thừng rất chắc chắn bỗng dưng đứt bật ra, quan tài rơi xuống đất. Quân sỹ vội đặt quan tài xuống rồi tìm xẻng để đào huyệt hạ quan tài xuống. Nhưng khi binh lính vừa tản ra đất tại nơi đặt quan tại bỗng sụp xuống, vừa khít lấp trọn quan tài của Gia Cát Lượng.

Thời kỳ Tam Quốc là thời kỳ “mộ tặc” cực kỳ lộng hành. Vì vậy, ngoài việc chọn phong thủy cho ngôi mộ, việc đầu tiên cần nghiên cứu đối với các nhà phong thủy chính là làm cách nào để chống lại bọn mộ tặc này. Tào Tháo vốn là một chuyên gia trộm mộ, vì vậy cũng trở thành một người cực kỳ tài năng trong việc chống lại mộ tặc.

9 Khong minh 2Nghi án về 72 ngôi mộ của Tào Tháo cho tới tận ngày nay vẫn chưa có lời giải và người ta vẫn chưa thể nào tìm thấy ngôi mộ thật của nhà chính trị lừng danh thời Tam Quốc này.

Về mặt phong thủy, Gia Cát Lượng có lẽ không thua gì Tào Tháo, vì vậy, việc chống mộ tặc của Gia Cát Lượng cũng đặc sắc không kém. Gia Cát Lượng khi chọn mộ cũng đã nghĩ đến việc sẽ bị Tư Mã Ý hoặc những người đời sau đào và cướp mộ vì vậy đã yêu cầu tướng lĩnh dưới quyền không chôn theo các vật tùy táng, mộ huyệt cũng không cần đào lớn, chỉ vừa đủ để đặt quan tài là được. Khu vực đặt mộ cũng không cần xây kín, cũng không trồng cây đánh dấu hay làm bất cứ thứ gì có thể bị phát hiện. (theo Giadinhonline)

Lan Hương chuyển tiếp

9 Tan Da 1TẢN ĐÀ TỚI LONG XUYÊN

Ai trong chúng ta lại chẳng từng được thưởng thức những áng thơ tuyệt tác của Tản Đà. Ông được xem là nhà thơ Việt Nam lớn nhất thế kỷ 20.

Năm Đinh Mão (1927), tờ An Nam Tạp Chí của thi sĩ Tản Đà bị thất bại, phải tạm đình bản. Đây cũng là dịp tốt để nhà thơ thực hiện chuyến thăm miền Nam theo lời mời trước đó của nhiều bạn bè thân hữu. Tản Đà đi đến đâu được trọng vọng đến đó :

Phong lưu chẳng thiếu đâu đâu,

nước non đưa đón khắp hầu gần xa.

Trong chuyến Nam du lần này, đáng nhớ nhất có lẽ chính là chuyến thăm Long Xuyên mà sau này nhà thơ có ghi lại trong bài: “Thú ăn chơi”: Long Xuyên chén mắm, Nghệ An chén cà.

oOo

Chiếc xe thổ mộ bon bon lăn bánh trên con đường đất hai bên xanh mát những hàng sao. Đường bằng phẳng lại thêm ngựa khỏe và cổ xe còn mới nên xe chạy khá êm. Gió mát buổi sớm khiến khách trên xe thấy lòng thơ thới. Một đàn cò trắng bay dịu dàng trên nền trời không một gợn mây. Hồn quê nhịp theo tiếng vó ngựa lóc cóc.

9 Tan Da 2Không kể ông già đánh xe, thảy có bốn người, ba phụ nữ và một người đàn ông. Tuổi gần bốn mươi, dáng hơi đẫy, ông ta có gương mặt hồng hào, đôi mắt sáng và mái tóc hơi điểm bạc. Đó chính là Tản Đà, nhà thơ nổi tiếng từ Bắc chí Nam.

Ngồi đối diện với thi sĩ là một thiếu nữ tuổi gần đôi mươi, nước da trắng trẻo, vóc người thanh tú, mặc bộ bà ba bằng lụa mềm mại.

– Sắp tới làng Kiến Hòa chưa cô ? Tản Đà hỏi người bạn đồng hành.

– Dạ, sắp tới rồi thầy Hai. – Thiếu nữ lễ phép đáp – Thầy Hai tới đó chắc có chuyện chi ?

– Đúng vậy. – Tản Đà mỉm cười – Tôi tới đấy thăm người bạn là ông Cai Tổng. Cô em chắc người vùng này ?

– Thưa phải. khi nào xe tới nhà ông Cai Tổng, em sẽ nói thấy Hai biết.

Thiếu nữ như muốn nói gì thêm nhưng lại thôi, chỉ tủm tỉm cười để lộ hai má lúm đồng tiền trông duyên dáng đáo để, khiến trái tim đa tình của thi sĩ đập liên hồi.

oOo

– Cho xuống, bác Ba ơi !

Thiếu nữ nói lớn. Cỗ xe từ từ dừng lại trước cổng một ngôi nhà to ngói đỏ tường vàng tọa lạc trong một khu vườn rộng trồng nhiều cây ăn trái.

– Tới nhà ông Cai Tổng rồi thầy Hai.

Cô gái nói với Tản Đà. Cả hai cùng xuống xe. Cô ta tự nhiên mở cổng với vẻ rất quen thuộc.

– Tía ơi, có khách.

Cô nàng nói với người đàn ông mặc bộ pyjama đang lúi húi bên mấy chậu hoa trước nhà. Đó là một người tuổi trạc năm mươi, có vóc dáng tao nhã và gương mặt hiền hậu dễ gần. Gai NamNghe tiếng thiếu nữ, ông ta ngẩng nhìn ra phía cổng. Tản Đà nhận ra ngay chính là ông Cai Tổng năm ngoái trong dịp ra Hà Nội đã ghé thăm nhà thơ và hết lời mời mọc vào chơi Long Xuyên khi có dịp.

– Hóa ra cô em là con gái ông Cai Tổng. Tản Đà ngạc nhiên. Sao khi nãy trên xe không cho tôi biết.

Cô gái không đáp, chỉ mỉm cười, ông Cai Tổng thấy khách quý thì rất đỗi sung sướng, vội bước tới tay bắt mặt mừng.

– Thật vinh hạnh cho tôi được thi sĩ Tản Đà viếng thăm.

– Ủa, té ra Thầy Hai là Tản Đà thi sĩ. Đến lượt thiếu nữ ngạc nhiên, tròn xoe đôi mắt. Sao khi nãy trên xe không cho em hay.

– Tiên sinh đi đường xa hẳn là mệt nhọc. Mời tiên sinh vào nhà để vợ chồng tôi được hầu chuyện.

Ông Cai Tổng ân cần nắm tay nhà thơ đoạn quay sang con gái :

– Con đi pha ấm trà ngon và gọi má ra yết kiến tiên sinh.

Phòng khách của ngôi nhà gợi cho Tản Đà một cảm giác thân quen. Thật ra nó không khác mấy so với những nhà khá giả khác: phía cuối là tủ thờ gia tiên, giữa nhà là bộ bàn ghế bằng gụ hoặc cẩm lai, bên phải là bộ ván ngựa bằng gỗ mun…nhưng điểm thú vị ở đây khiến nhà thơ cảm thấy gần gủi chính là kệ sách lớn nằm sát tường bên trái với hàng trăm cuốn sách, thảy được đóng bìa cứng cẩn thận. Sách chữ Tây có, 9 Tan Da 4chữ Hán có nhưng đa phần là chữ quốc ngữ mà hầu hết là về văn chương. Đặc biệt trong đó có nhiều sách do chính Tản Đà sáng tác hoặc dịch thuật như Khối tình, Thề non nước, Đại Học, Kinh thi… chứng tỏ chủ nhân là người có học, biết trọng thơ văn.

Chủ và khách ngồi được một chốc thì cô gon gái và bà mẹ cùng bước ra. Cô bưng bộ trà rất đẹp, có khi làm ở bên Tàu hay Nhật Bổn. Bà mẹ tuổi ngoài bốn mươi, dáng vẻ hiền lành với gương mặt thật phúc hậu. Bà cúi đầu chào quý khách, rót trà mời khách và giới thiệu con:

– Thưa tiên sinh, vợ chồng tôi có cả thảy bốn đứa, ba gái, một trai. Hai đứa lớn đi lấy chồng xa. Con Tư này học song Pri-me thì nghỉ, còn thằng út đang học trên tỉnh, sắp lấy Thành chung.

– Ông bà thật may mắn có cô Tư xinh đẹp quá – Tản Đà cười, liếc nhìn thiếu nữ. Chắc khối cậu chết mê.

– Ôi chao, nó kén lắm, tiên sinh ơi. Bà mẹ lắc đầu. Con trai ông quan tỉnh hỏi, nó chưa chịu lấy. Chỉ cần nó gật đầu, người ta tới rước nó ngay. Vậy mà…

– Thôi, bà và con Tư chuẩn bị cơm nước mời tiên sinh. Ông Cai Tổng khoát tay. Để tôi hầu chuyện tiên sinh.

oOo

Bên ấm trà ngon, chủ khách say sưa đàm đạo với nhau về đủ mọi chuyện trên đời: Chuyện quốc sự, chuyện mưa nắng, chuyện văn thơ, đặc biệt là tình hình sáng tác của chính Tản Đà thi sĩ. Chẳng mấy chốc đã sắp đến giờ ngọ. Bữa tiệc đãi khách bắt đầu được cô Tư và mẹ dọn ra.

– Ôi chao, tôi sắp được một bữa đại yến đây !

Tản Đà xuýt xoa nhìn những món ngon được đặt lên tấm ván ngựa. Gồm hai mâm. Một con gà quay vàng ươm, một chú vịt luộc tròn trịa. Cả hai nằm chung một mâm với chai rượu ngâm thuốc Bắc. Mâm kia để đầy khế chua, rau sống, gừng lát, chuối chát, ớt nguyên trái,9 Tan Da 5 thịt ba rọi luộc chín xắt ra từng miếng, bánh tráng, một chén nước mắm… Nhưng trung tâm của mâm này chính là một dĩa to đựng món mắm nổi tiếng của vùng Long Xuyên – Châu Đốc mà Tản Đà sẽ không bao giờ quên.

Thức ăn đã dọn xong, ông bà Cai Tổng mời nhà thơ cùng ngồi lên ván, bắt đầu bữa tiệc. Cô Tư không ăn chung, ngồi ghế chờ sai bảo.

– Đây là món gì ? Tản Đà chỉ tay vào dĩa mắm, mùi thơm của mắm khiến nhà thơ ứa nước miếng.

– Thưa tiên sinh, đây là món mắm do chính con Tư nhà tôi làm.

Bà chủ mau mắn đáp. Bà ta vừa nói vừa lấy bánh tráng cuốn mắm, khế chua,… Xong cho vào một dĩa không.

– Bánh tráng cuốn này chấm với nước mắm ăn rất ngon. Mời tiên sinh dùng thử – Bà Cai Tổng hai tay cầm dĩa bánh tráng cuốn đưa cho Tản Đà. – Tiên sinh dậm thêm trái ớt hoặc tép tỏi lại càng đậm đà hơn.

Thi sĩ cứ y như lời, dùng ngay, không khách sáo. Ăn tới đâu, đã mồm tới đó. Càng ăn, càng đã. Chẳng mấy chốc mâm có mắm gần cạn. Nhà thơ tuyệt nhiên không động đũa tới món gà, vịt. Những thứ đó không còn lạ gì. Ông bà Cai Tổng thấy nhà thơ ăn uống ngon miệng lấy làm sướng dạ lắm.

–  Xin hỏi cô Tư làm món mắm này như thế nào ?

Cuối tiệc, Tản Đà quay sang hỏi cô con gái cưng của gia chủ.

– Dạ thưa, cũng đơn giản thôi. Cô Tư lễ phép đáp. Chỉ việc lấy cá lóc hoặc cá bông, lựa con to đánh vẩy, cạo vây, rửa sạch ngâm muối trong khạp chừng nữa tháng…

9 Tan Da 3– Rồi sao nữa ? Tản Đà lại hỏi. Giọng nói dễ thương cũng như sự duyên dáng của cô Tư khiến nhà thơ chăm chú lắng nghe.

– Dạ thưa, để mười lăm ngày cho thấm, vớt cá ra chặt bỏ đầu, lột da, lóc xương, lấy thịt thái nhỏ rồi ướp đường, bột ngọt…

– Rồi sao nữa ? Tản Đà lại hỏi, mắt cứ nhìn cô Tư chằm chằm, không biết vì muốn tìm hiểu nghệ thuật làm mắm hay vì cô Tư dễ thương quá.

– Dạ thưa, sau đó lấy đu đu sắt nhuyễn từng sợi, vắt mủ phơi một ngày, cho đu đủ dẻo, xong cho mắm vào khạp, lấy gạo lức rang xay nhuyễn làm thính rãi đều, đậy khạp thật khít. Mắm cho vô khạp độ tuần lễ là ăn được.

– À, cả một nghệ thuật. Thế mới biết nghề ăn cũng lắm công phu. Cô Tư giỏi quá, đủ cả công dung ngôn hạnh.

Tản Đà tấm tắc khen làm cô Tư hai má ửng hồng, cười bẽn lẽn. Rồi ra chiều hả hê, nhà thơ lim dim hai mắt, ngâm nga mấy vần thơ:

Còn trời, còn nước, còn non

Tiền trình vạn lý, anh còn chơi xa”

oOoTản Đà ở chơi Long Xuyên mấy ngày thì về Hà Nội, kết thúc chuyến Nam du.

Về đến nhà, lòng nhà thơ bừng lên nỗi nhớ miền Nam. Nhớ da diết. Từng khuôn mặt thân quen của bạn bè trong đấy lần lượt trở về trong tâm trí. Nhưng người nhà thơ nhớ nhất chính là cô con gái cưng của ông bà Cai Tổng ở làng Kiến Hòa. Nhớ hai má lúm đồng tiền mỗi khi cô cười, nhớ dáng đi mềm mại, nhớ hàm răng trắng đều, nhớ giọng nói ngọt ngào …

Nhớ nhiều lăm. Nhiều lúc nhà thơ muốn vào ngay Long Xuyên để được thấy lại khuôn mặt người con gái đáng yêu. Không ai cấm nhớ. Nhưng nhớ thì làm được gì. RoseGiá chưa từng gặp còn hơn ! Biết vậy, nhưng nhà thơ vẫn cứ nhớ :

Bốn phương mây nước, người đôi ngã

Hai chữ tương tư, một gánh sầu.

Cứ thế, ôm mối tương tư, nhà thơ trở nên lẫn thẩn suốt cả tháng liền, người cứ rạc cả đi. Ai có hỏi dạo này sao có vẻ đăm chiêu, ít nói, Tản Đà tiên sinh chỉ cười gượng gạo :

– Nhớ mắm Long Xuyên. (tác giả: Trần Thế Kỷ)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 168 other followers