HOÀI NIỆM XE ĐÒ MIỀN NAM

Logo bay gio ke

7 Tr xe busXe không chạy trên sông

sao gọi xe đò ?

HOÀI NIỆM XE ĐÒ

Có lần tôi hỏi nhà văn Sơn Nam khi gặp ông ở quán cà phê vỉa hè trước Nhà Văn hóa quận Gò Vấp cách nay hai mươi năm. Trong chiếc áo sơ mi cụt tay, khuôn mặt ốm nhăn nheo màu bánh ít, mắt đăm chiêu sau cặp kiếng dày, ông thủng thỉnh trả lời theo kiến giải của mình.

Đồng bằng Nam bộ sông nước chằng chịt, ngày xưa phương tiện đi lại chủ yếu bằng đò ghe, cho đến thập niên ba mươi, người Pháp thành lập vài hãng xe chở khách đi miền Tây. Thời ấy đường bộ chưa phát triển, xe đến bến khách phải chuyển tiếp bằng đò ghe nên người ta gọi là xe đò cho tiện.

Nghe vậy thôi, sau này tôi tìm hiểu thêm chút ít, biết rằng người Bắc gọi xe đò là xe khách hoặc xe ca, còn người Trung lại gọi xe đò giống như người Nam. Một số người giải thích vì hầu hết các chủ nhà xe đi miền Trung là người Sài Gòn nên “xe đò” trở thành phương ngữ chung cho tiện. Son Nam 1Và rồi câu chuyện sôi nổi hơn khi nhà văn nhắc tới kỷ niệm thời học sinh trung học từng đi xe đò từ Rạch Giá về Cần Thơ mà ông có nhắc lại trong tập “Hồi ký Sơn Nam” :

“…Tiền xe từ Rạch Giá đến Cần Thơ là một đồng hai (120km) nhưng nhỏ tuổi như tôi chỉ tốn có 6 cắc. Tôi lên xe ngồi để người phụ xế sắp đặt chỗ ngồi cho gọn, khép nép, chung quanh xe là nhiều người rao hàng để hành khách ăn buổi sáng vì buổi trưa mới đến bến Cần Thơ. Tôi còn nhỏ, ba tôi cho riêng tôi 2 cắc, rất tủi thân vì trong khi ấy gia đình khá giả dám trả 1 đồng hai (hai chỗ dành cho trẻ con rộng rãi hơn) lại dành cho con một cái bánh bao to để ăn dọc đường. Xe khách bóp kèn inh ỏi, chạy vòng quanh để tìm kiếm khách…”.

Nhưng điều thú vị nhất là ông kể hồi thời kỳ đầu xe đò do người Pháp làm chủ toàn là loại xe nhỏ chở khách chừng hơn hai mươi người. Nhưng chỉ một thập niên sau, người Việt mình giàu có tham gia mở công ty lập hãng, nhập cảng máy, 9 Xe do 1khung gầm từ châu Âu châu Mỹ, đóng thùng thành xe đò loại lớn chở hơn năm chục hành khách, cạnh tranh ác liệt trong giai đoạn đường bộ được mở rộng và phát triển ở các tỉnh miền Tây và Ðông Nam Bộ.

Giao thông kết nối khắp nơi, nhu cầu đi lại của người dân càng nhiều, tạo thành thời vàng son của xe đò. Chiến tranh Ðông Dương nổ ra, Nhật vào chiếm miền Nam, xăng dầu khan hiếm, bị giám sát chặt chẽ, ngành xe đò suy giảm, một số hãng xe hoạt động cầm chừng và phải thay đổi nhiên liệu cho xe hoạt động.

Ông Sơn Nam kể : “Xe ô tô chở khách phải dùng “ga”, hiểu là than củi tràm, bỏ vào cái thùng tròn đặt bên hông xe phía sau. Trước khi cho xe nổ máy thì quạt cho than tràm cháy, hơi ga ấy bị đốt, gây sức ép cho máy xe chạy, gọi “Autogène”, theo mô hình của Kỹ sư Thịnh Hưng Ngẫu chế tạo ở Sài Gòn”.

Hình ảnh chiếc xe đò nhỏ chạy bằng than đốt trong cái thùng phía sau xe được lặp lại từ năm 1975 đến 1985, chắc người Sài Gòn tuổi trung niên trở lên đều biết rõ. Tôi từng đi loại xe sử dụng nhiên liệu này, mỗi lần chui vào cửa xe phía sau là đều phải cẩn thận với cái thùng than cháy nóng được treo dính ở đuôi xe. Thường thì người ta chỉ cải tiến 9 Xe do 2xe đò lỡ – tức là loại xe Renault cũ xì từ giữa thập niên 50.

Tuy giới lái xe gọi đó là xe đò hỏa tiễn nhưng nó chạy chậm hơn xe chạy xăng hoặc dầu. Có lúc xe chạy ì à ì ạch khi than cháy không hết, lơ xe phải dùng thanh sắt mở lò đốt cời than. Hoặc thỉnh thoảng gặp đường vồng xóc, than văng ra khỏi cửa thông không khí, rớt xuống đường cháy đỏ rực. Vô phúc cho chiếc xe đạp nào chạy phía sau tránh không kịp, cán phải cháy lốp xe.

Xe đò hỏa tiễn chạy những đường ngắn như Sài Gòn – Long Khánh, Chợ Lớn – Cần Giuộc – Gò Công, Sài Gòn – Long An, còn xe đò dài vẫn chạy bằng xăng dầu, nhưng không còn nhiều như trước.

Trên mui phía đầu xe thường có thùng phuy nước dùng để làm nguội máy, kế tiếp là nơi chở hàng hóa, xe gắn máy, xe đạp cho khách buôn chuyến và khách đi tỉnh xa.

Tôi còn nhớ mãi lần đầu được đi xe lô về quê bên ngoại ở Càn Long, Trà Vinh. Năm đó tôi chín tuổi, đi cùng với người anh bà con. Xe lô có bãi xe ở Bến Bạch Ðằng và Bến Chương Dương. Bãi xe lô hay nhiều bãi bến xe đò khác khắp nơi trong thành phố Sài Gòn – Chợ Lớn đều nằm hai dãy dọc theo đường phố. Phòng vé là một cái quầy hay cái bàn gắn tấm biển to đề tên từng hãng xe, chạy lộ trình nào. Riêng xe lô không cần bán vé, khách đến bãi xe còn chỗ trống cứ lên, đủ người thì bác tài chạy. Loại xe này gọi đúng tên là “Location”, sơn màu đen, 9 Xe do 3kiểu xe ô tô chở chừng bảy tám người nhưng bác tài cố nhét thêm hành khách.

Xe lô chạy nhanh hơn xe đò vì không bắt khách dọc đường, không lên xuống hàng hóa cồng kềnh, lại có khi qua cầu tạm không cần bắt hành khách xuống cuốc bộ. Ðể gió lùa vào cho hỉ hả đám hành khách ngồi chật cứng như nêm, lại thêm giỏ xách túi bị, va li lỉnh kỉnh, bác tài mở cửa sau bung lên cột chặt lại, người ngồi phía sau ngó ra phố phường. Xe chạy ra khỏi Phú Lâm, nhìn cảnh đồng lúa xanh tươi hai bên đường, lòng cảm thấy phơi phới mặc dầu lâu lâu tôi phải nhấc mông trở cẳng vì bị ngồi bó gối.

Nói là đi xe lô thì hành khách không cần xuống bộ qua cầu tạm, chứ lần đó tôi vẫn phải xuống cuốc bộ như bao chuyến xe đò khác. Tôi mới ca cẩm, xe lô cái nỗi gì, có mà “lô ca chân” theo lời hát của một tuồng cải lương trên truyền hình. Sau năm 1968, cuộc chiến ngày càng ác liệt, cầu đường nhiều nơi bị “mấy ổng” gài mìn phá hủy, có nơi phải dựng cầu tạm, đầu cầu có đặt trạm kiểm soát của quân cảnh hay cảnh sát.

Ðường về Trà Vinh chỉ hơn 160 cây số mà qua mấy chục cây cầu, lại phải chờ phà Mỹ Thuận. 9 Xe do 4Ði xe lô cho được nhanh mà về đến nơi phải mất năm sáu tiếng đồng hồ, huống hồ chi hành khách đi miệt Hậu Giang, Cà Mau xuống ở bến xe còn phải đón đò về nhà ở vùng U Minh, Miệt Thứ mất cả ngày đường. Chỉ có xe thư tức là xe đò làm nhiệm vụ giao nhận thư từ bưu phẩm chuyển cho bưu điện tỉnh mới được ưu tiên, không phải lụy phà hay bị cảnh sát xét hỏi.

Bây giờ xe đò tiến bộ hơn nhiều, xe có máy lạnh, ghế nằm thoải mái cho khách đường xa, duy chỉ không có phòng vệ sinh trong xe, lại còn tặng thêm nước uống, khăn ướt lau mặt. Xe chạy nhanh nhờ có cầu qua hai con sông Tiền và sông Hậu, tôi ngồi xe Mai Linh chạy một lèo về tới chợ Cà Mau chỉ mất sáu tiếng đồng hồ. Nếu không kể đến loại xe dù bắt khách dọc đường, thì xe đò là phương tiện đi đường xa tương đối rẻ tiền.

Trước năm 1975, Xa cảng miền Tây là bến tập trung các xe đò về các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, bên cạnh đó lại có bến xe Chợ Lớn đi về Cần Giuộc, Gò Công, Lý Nhơn, về sau bến xe này gộp lại với Xa cảng miền Tây mở rộng thành Bến xe miền Tây nằm trên đường Kinh Dương Vương quận Bình Tân.

9 Xe do 5Còn bến Miền Ðông dành cho xe đi các tỉnh miền Trung và phía Bắc trên đường Petrus Ký trước kia thì gộp lại với hai bến xe nhỏ là Nguyễn Cư Trinh đi lộ trình cao nguyên và Nguyễn Thái Học đi Long Hải – Vũng Tàu – Phan Thiết, rồi sau đó vài năm chuyển về bến xe Văn Thánh, và cuối cùng yên vị tại Bến xe miền Ðông trên đường Ðinh Bộ Lĩnh hiện nay.

Nhưng nghe đâu hai bến xe này sẽ phải dời ra xã Tân Túc huyện Bình Chánh và Suối Tiên Q. 9 để có diện tích rộng hơn, đáp ứng được cho nhu cầu ngày càng tăng. Sẽ thiếu sót nếu không nhắc đến Bến xe An Sương, bến này đúng ra có xe đi Tây Ninh – Bình Phước – Bù Ðăng, 9 Xe do 6Bù Ðốp vùng Tây Trường Sơn, nhưng cũng có xe đi vài tỉnh thành của cả ba miền, do hai bến xe miền Ðông và miền Tây nhỏ hẹp.

Ai cũng có kỷ niệm lần đầu đi xe đò. Mỗi chuyến xe chuyên chở nỗi niềm hoài niệm. Có người nhớ chuyện tiền vé như nhà văn Sơn Nam. Có người lòng phơi phới nhìn thấy phong cảnh đồng lúa xanh tươi chạy dài bên quốc lộ như tôi. Cũng có người nhớ mùi mồ hôi, mùi xăng dầu giữa nắng gió miền Trung. Nhớ bến bãi ồn ào í ới ngày xưa. Và cũng có người tuổi đời chồng chất, nhớ cảnh xuống xe qua cầu xe lửa Bến Lức, Tân An thuở xa lắc xa lơ.

Yên Huỳnh chuyển tiếp

9 Ba Nha 1BÁ NHA VÀ TỬ KỲ 

Tiếng đàn đang réo rắt bỗng trầm hẳn xuống. Gió rừng thổi mạnh, mây đen kéo lại, u ám bầu trời, hồi lâu mới tan…

Bá Nha và Tử Kỳ là hai người bạn tri âm thời Xuân Thu Chiến Quốc, Bá Nha làm quan Thượng Đại Phu nước Tấn. Bá Nha nổi tiếng là một người phong lưu, có ngón đàn tuyệt diệu nhất đời và không bao giờ rời cây đàn Dao cầm yêu quí của mình. Có người tán dương tiếng đàn của Bá Nha rằng “Bá Nha chơi đàn thì cá cũng phải ngoi lên nghe, ngựa cũng phải dừng ăn”.

Dao cầm được làm từ phần gỗ tốt nhất của cây ngô đồng. Khi xưa vua Phục Hy thấy 5 vì sao rơi vào cây ngô đồng, rồi có chim phượng hoàng đến đậu. Biết là gỗ quí, hấp thụ tinh hoa trời đất, nên vua bảo thợ khéo lấy gỗ chế làm nhạc khí, gọi là Dao cầm, theo nhạc khí ở Cung Dao Trì.

Tử Kỳ họ Chung, là một danh sĩ ẩn dật làm nghề đốn củi để báo hiếu cha mẹ già nua, nhà ở gần núi Mã Yên, cửa sông Hán Dương.

Năm đó, Bá Nha phụng chỉ vua Tấn đi sứ qua nước Sở. Trên đường về, khi thuyền đến cửa sông Hán Dương, vào đêm Trung thu trăng sáng, phong cảnh hữu tình, Bá Nha cho dừng thuyền dưới chân núi Mã Yên để thưởng ngoạn. Lòng thấy hứng thú, muốn chơi một vài khúc đàn, 9 Ba Nha 2Bá Nha sai quan hầu lấy chiếc lưu ra, đốt hương trầm, xông cây Dao cầm đặt trên án. Bá Nha trịnh trọng nâng cây đàn, vặn trục so dây, sau đó thả hồn phiêu bồng trong khúc nhạc réo rắt, âm thanh bay quyện vào làn khói trầm… Bá Nha đàn chưa xong một bài, bỗng nhiên cây Dao cầm đứt một dây.

Bá Nha giật mình nghĩ thầm, dây đàn bỗng nhiên đứt thế này ắt có người nào đó đang nghe lén tiếng đàn, ông bèn sai quân hầu lên bờ tìm xem, có ai là người nghe đàn mà không lộ mặt. Quân hầu tuân lệnh lên bờ, thì bỗng có người từ trên bờ lên tiếng:

– Xin đại nhân thứ lỗi cho. Tiểu dân này đi kiếm củi về muộn, đi ngang qua đây, nghe tiếng đàn tuyệt diệu quá nên không đành cất bước đi.

Bá Nha cười lớn bảo:

– Người tiều phu nào dám nói hai tiếng nghe đàn với ta ?

Tiếng nói từ trên núi đáp lại:

– Đại nhân nói vậy, kẻ hèn này trộm nghĩ là không đúng. Đại nhân không nhớ câu nói của người xưa “Trong một ấp có mười nhà, ắt có người trung tín”. Hễ trong nhà có quân tử thì ngoài cửa ắt có người quân tử đến… Nếu đại nhân khinh chốn quê mùa này không có người biết nghe đàn, thì cũng không nên gảy lên khúc đàn tuyệt diệu làm gì.

Bá Nha có vẻ ngượng khi nghe câu nói của người tiều phu. Biết mình lỡ lời, ông liền tiến sát đến mũi thuyền, dịu giọng nói:

– Người quân tử ở trên bờ, nếu thực biết nghe đàn, có biết ta vừa gảy khúc nhạc gì không ?

9 Qua cap 3– Khúc nhạc đại nhân vừa tấu, đó là bản Đức Khổng Tử khóc thầy Nhan Hồi, phổ vào tiếng đàn, lời rằng :

Nhan Hồi mất sớm thật đau thương

Tư tưởng dạy người tóc bạc sương

Ngõ hẹp, nước bầu, cơm giỏ hẩm

Hồi nãy, đại nhân đang đàn thì đứt dây, nên còn thiếu câu tiếp theo là :

Danh hiền lưu mãi cõi trần dương.

Tử Kỳ quả thật là một người tinh thông âm nhạc, tinh tường về Dao cầm, lại thấu rõ tấm lòng Bá Nha qua tiếng đàn. Bá Nhân liền trịnh trọng mời Tử Kỳ lên thuyền của mình. Trong đêm thanh vắng, Bá Nha đàn khúc Cao sơn Lưu thủy, Tử Kỳ nói đều hiểu rõ được lòng Bá Nha lúc cao vời vợi, chí tại non cao, lúc thì mênh mông như trời nước bao la, ý như nước chảy. Bá Nha vô cùng bái phục và xin kết nghĩa anh em. Trước khi chia tay, hai người hẹn năm sau gặp lại cũng tại chốn này.

Mùa thu năm sau, khi Bá Nha trở lại Mã Yên thì Tử Kỳ mới chết vì bệnh, mộ còn chưa xanh cỏ. Chung lão, cha của Tử Kỳ đưa Bá Nha đến mộ. Bên mộ của Tử Kỳ, Bá Nha lạy mà khóc nức nở rằng “Hiền đệ ơi, lúc sống thông thái tuyệt vời, nay chết, 9 Ba Nha 3khí thiêng còn phảng phất. Xin chứng giám cho ngu huynh một lạy, ngàn thu vĩnh biệt”.

Lạy xong, Bá Nha gọi đem Dao cầm tới, đặt lên phiến đá trước mộ, ngồi xếp bằng trên mặt đất một cách nghiêm trang, rồi so dây tấu khúc Thiên thu trương hận, tiễn người bạn tri âm tài hoa nhưng yểu mạng. Tiếng đàn đang réo rắt bỗng trầm hẳn xuống. Gió rừng thổi mạnh, mây đen kéo lại, u ám bầu trời, hồi lâu mới tan. Bá Nha ngưng đàn. Gió ngừng rít, trời trong sáng trở lại, chim ai oán lặng tiếng. Bá Nha nhìn Chung lão thưa rằng :

– Tử Kỳ đã về đây chứng giám cho lòng thành của tiểu sinh. Cháu vừa đàn khúc đoản ca để viếng người tri âm tài hoa mệnh yểu, và xin đọc thành thơ đoản ca này :

9 Ba Nha 4Từ nhớ đến mùa thu năm trước

Bến trường giang gặp bạn cố nhân

Năm nay lại đến Giang Tân

Dòng sông lạnh ngắt cố nhân đâu rồi

Buồn chỉ thấy nấm mồ bên núi

Cõi ngàn năm chia cắt đau long

Ôi thương tâm, ôi thương tâm

Sụt sùi lai láng bao hàng lệ rơi

Mây sầu thấp thoáng chân trời

Đêm vui đổi lấy một đời khổ đau

Tử Kỳ ơi, Tử Kỳ ơi!

Ngàn vàng không chuộc được bầu tâm can

Thôi từ nay, thôi phím đàn

Ngàn thu thôi hết mơ về cố nhân…

Lời thơ vừa dứt, Bá Nha vái cây Dao cầm một vái, tay nâng Dao cầm lên cao, đập mạnh xuống tảng đá. Dao cầm vỡ tan nát, tung từng mảnh, trụ ngọc, phím vàng rơi lả tả.

Chung lão không kịp ngăn, kinh hoảng hỏi rằng:

– Sao đại nhân lại đập vỡ cây đàn quí giá này ?

Thay boi 4Bá Nha đáp lời bằng bài thơ tứ tuyệt :

Đập nát Dao cầm đau xót phượng

Tử Kỳ không có đàn cho ai

Bốn phương trời đất bao bè bạn

Tìm được tri âm khó lắm thay.

Đinh Mỹ Chơn chuyển tiếp

Logo van de

Tr cuoi 5SÁU LOẠI BỆNH

KHÔNG CÓ THUỐC CHỮA

Những thần y nổi tiếng trong lịch sử như Hoa Đà, Biển Thước là những người có công năng đặc dị, khám chữa bệnh một cách thần kỳ. Bởi vậy, có 6 loại bệnh mà các vị thần y này nhìn thấu nguyên nhân sâu xa của nó, và cho rằng không thể chữa trị được. Vậy đó là những loại bệnh gì

Các danh y thời xưa đều chú trọng đạo đức, tu luyện thuận theo đạo lý của đất trời và do đó thường có công năng đặc dị, khám chữa bệnh một cách thần kỳ. Ví như Hoa Đà thấy trong não Tào Tháo có khối u, Biển Thước nhìn thấu thân người mà mô tả các kinh mạch trong cơ thể, xây dựng phương pháp chẩn bệnh bằng bắt mạch. Ấy vậy nhưng vẫn có 6 loại bệnh không thể chữa được

7 Bien ThuocBiển Thước đã trở thành đại phu kiệt xuất như thế nào ?

Theo “Sử ký”, Biển Thước là một đại phu có thể điều trị nhiều loại bệnh khác nhau, không những vậy, ông còn nói có 6 loại bệnh ông không thể chữa được. 6 loại bệnh ông nói không thể chữa được đó, là bởi vì ngay từ thời kỳ đầu của bệnh ông đã biết bệnh sẽ tiến triển như thế nào, vì sao ông lại biết được như vậy ?

Biển Thước tên thật là Tần Hoãn, tự Việt Nhân, vốn người Châu Mạc, Bột Hải (nay là huyện Nhiệm Khâu, tỉnh Hà Bắc – thời Chiến quốc thuộc nước Triệu). Ông sinh khoảng năm 401 trước công nguyên, mất năm 310 trước Công nguyên, thọ hơn 90 tuổi.

Thời còn trẻ, Biển Thước vốn là người quản lý ở một quán trọ. Lúc đó có một lương y biệt danh là Trường Tang Quân đã rất cao tuổi, nhưng khí phách không phải như người phàm trần, thường trọ tại quán của ông. Ông thấy vị khách rất đặc biệt, nên rất 9 Benh kho tri 1cung kính tôn trọng vị lương y này, phục vụ rất chu đáo. Danh y này đã nhiều tuổi, khi gặp được Biển Thước, ông cảm thấy đây là một chàng thanh niên có tư cách rất tốt, cung kính lễ phép, nên âm thầm quan sát Biển Thước.

Danh y đã quan sát Biển Thước mười mấy năm, sau đó nhận ra, đây chẳng phải người thường, ắt là có Đạo trong tâm, vì vậy có một hôm, ông gọi Biển Thước tới nói chuyện. Lão nhân nói, ông có một phương thuốc bí truyền, nhưng giờ đã cao tuổi, muốn truyền lại những thứ này cho Biển Thước, và yêu cầu Biển Thước không được lấy bất cứ lý do gì để từ chối.

Biển Thước nói, tôi tôn trọng lão và đồng ý nghe theo lời lão. Sau khi Biển Thước đồng ý, lão nhân đưa cho Biển Thước một cuốn sách, và một bọc thuốc. Ông nói Biển Thước hãy cầm lấy gói thuốc này, uống cùng với nước mưa hứng từ trên trời xuống, 3 ngày sau khi uống, anh sẽ biết được rất nhiều sự việc.

Biển Thước uống thuốc theo lời chỉ dẫn. Ba ngày sau, ông có thể nhìn xuyên qua các vật thể. Sau khi nghiên cứu các cuốn sách y thuật, ông sớm có thể sử dụng khả năng nhìn xuyên thấu và kiến thức về bệnh tật của mình để chẩn đoán và trị bệnh cho người khác.

9 Benh kho tri 2Nhưng có một vấn đề rằng nếu người thường biết Biển Thước có thể nhìn thấy và dự đoán tương lai thì sẽ muốn lợi dụng ông. Cũng giống như con người hiện đại ngày nay, nếu biết ai có năng lực đó, thì trên phố bày bán vé số, tờ nào giải nhất sẽ gặng hỏi bằng được để mua. Do vậy Biển Thước đã phát minh ra phương pháp bắt mạch để xem bệnh, dùng công năng đặc biệt của mình tìm hiểu thân thể người và các kinh lạc, xem bộ phận nào trong cơ thể có bệnh, rồi viết thành một cuốn sách tên là “Nạn Kinh”.

Cho đến ngày nay “Nạn Kinh” vẫn là một cuốn sách chỉ đạo, hướng dẫn của các bác sĩ y học cổ truyền Trung Hoa, căn cứ vào những ghi chép Biển Thước, để xem mạch bốc thuốc cho bệnh nhân. Không chỉ vậy, cuốn sách còn đề cập tới phương pháp “xem khí sắc”. Ông đúc kết mối liên hệ giữa các bệnh lý trong nội tạng và biểu hiện khí sắc khuôn mặt, từ đó chẩn bệnh thông qua khí sắc và bắt mạch.

6 loại bệnh không thể trị

Biển Thước đã từng nói, có 6 loại bệnh ông không thể điều trị. Khi các đại phu điều trị khỏi bệnh của bạn, đó là bởi vì  họ có thể nhìn thấy nguồn gốc phát sinh và diễn biến tương lai của bệnh. Nếu nói theo Pháp lý của Phật gia, đây gọi là công năng Túc mệnh thông, có thể nhìn thấy quá khứ, hiện tại, và tương lai của một người, sau khi thăm khám xong, có thể điều trị khỏi được thì sẽ điều trị.

9 Benh kho tri 3Ông nói tất cả những bệnh mà một đại phu khám thấy không điều trị được là bởi vì bản thân người đó không tốt, hoặc đại phu đó không tốt, nên mới tạo thành có một số loại bệnh không thể điều trị được, những bệnh đó là:

Bệnh thứ nhất, là bệnh kiêu ngạo bất chấp luân lý, tự cao tự đại, căn bản không thể nói lý với họ, với loại bệnh không biết lý lẽ phải trái thì không thể chữa được.

Bệnh thứ hai, là bệnh coi nhẹ mạng người hơn tài sản, không chú trọng tới sức khỏe tính mạng của bản thân, nhưng lại rất coi trọng tài sản, đồ của mình không dễ mà đưa cho ai khác, đây gọi là bệnh keo kiệt. Đối với người mắc chứng bệnh keo kiệt này cũng khó điều trị.

Bệnh thứ ba, loại bệnh này thường gặp ở người hiện đại ngày nay, là kiểu người bảo thủ, nếu bảo họ mặc thêm áo kẻo lạnh, họ sẽ không mặc thêm; bảo họ không nên ăn đồ nhiều dầu mỡ, họ vẫn ăn; bảo họ nên hạn chế ăn các loại thịt động vật, họ vẫn ăn các loại thịt mỡ; bảo họ không nên ăn đồ lạnh thì trong tủ lạnh của họ đều là đồ đông lạnh, họ không thể hoàn toàn làm theo lời bác sĩ. Nên với những kiểu người này bệnh của họ cũng không thể chữa được.9 Qua cap 2

Bệnh thứ tư, là bệnh đồng tính. Khí huyết nội tạng không ổn định, chính là triệu chứng âm dương trong cơ thể rối loạn, người có bệnh này khí huyết lục phủ ngũ tạng không ổn định. Với người bị mắc bệnh này cũng không thể chữa khỏi.

Bệnh thứ năm, là bệnh ở nhóm người khí huyết hư nhược đến mức cao độ, không thể uống thuốc, thì cũng không thể chữa khỏi được.

Bệnh thứ sáu, là chứng bệnh hiện nay xuất hiện rất nhiều, chính là tin vào thầy phù thủy không tin vào y học, tin vào những lời nói loạn bậy của những người canh giữ đền miếu, cho rằng chỉ cần vẽ một vài biểu tượng là có thể điều trị khỏi bệnh của họ; chính là kiểu người tin tưởng vào thầy phù thủy mà không tin vào những lý luận của y học, kiểu người này cũng không thể chữa được bệnh của họ.

Ông nói, một người bệnh rơi vào bất kỳ một trường hợp nào trong số này, thì bệnh của họ đều không thể trị được. (theo Đại Kỷ Nguyên)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

Advertisements

CÀ PHÊ LÚ CÀ PHÊ NGÓ

Logo Phong su

9 Cafe ngo 1CÀ PHÊ NGÓ

Ngồi quán cà phê là một thói quen của nhiều người Việt. Do đó, có nhiều loại hình quán cà phê để thỏa mãn nhu cầu của hàng triệu triệu con người muốn tìm đến hương vị đằm thắm lan tỏa bên tách cà phê. Tuy thế, ở đây chúng ta không bàn tới sự tinh tế vốn có ở cà phê mà là sự thỏa mãn vui vẻ, thư giãn sau những giờ làm việc căng thẳng như lời quảng cáo trên báo của một quán cà phê tại Garden Grove.

Buổi tối trước ngày trở về Dallas, anh P. thổ địa ở Quận Cam rủ tôi đi uống cà phê. Nhiều năm trước, chính anh dẫn tôi và vài người bạn đi uống cà phê Lú để giới thiệu nét sinh hoạt cà phê đang thời đình đám tại Garden Grove. Anh nói, đám đàn ông, không ai sang Cali mà không ghé đến các quán cà phê “tươi mát” một lần cho biết. Lần đó trở về, tôi viết bài “Ừ, sao bé không lắc”, gởi cho anh P. xem chơi.

Lần này, anh gợi ý viết thêm một bài “Cà phê Bikini” cho vui chẳng hạn. “Ý kiến hay. Ðến quán cà phê tắm biển đêm, ngồi ngắm nhìn các em mặc hai mảnh lượn lờ cũng là điều thú vị. Vậy là mấy quán cà phê ở đây đã thay đổi hình thức phục vụ, nhẹ nhàng hơn, không còn bốc lửa như xưa nữa phải không ?”.

Không trả lời chỉ cười cười, rồi lấy phôn gọi hẹn thêm hai chiến hữu. “Càng đông càng hao, hai ông này hết xí quách rồi nhưng khoái uống cà phê dòm nói chuyện tào lao cho đã miệng,9 Cafe ngo 2 chứ chẳng lẽ vào quán tui với ông ngồi ngó ly cà phê tan đá rồi về”.

Trên đường, P. nói mấy quán cà phê Bikini nhiều người đồn ầm lên cũng là chuyện bình thường ở huyện. Thiếu gì quán cà phê, quán bar của Mỹ, của người Mexico cho các cô phục vụ mặc những bộ bikini gợi cảm làm vui mắt thực khách. Anh kể có lần đi Orlando ở Florida, mấy thằng bạn rủ đi quán cà phê Java Girls để xem các cô gái da trắng có bốc lửa bằng các cô phục vụ ở quán cà phê tại Garden Grove. “Tôi thấy, nhiều người có ý kiến không mấy thiện cảm về cách thức phục vụ của quán.

Quán muốn có khách đông phải làm điều gì đó lạ thường một chút, nhưng không vượt quá giới hạn cho phép kinh doanh, có nghĩa là mọi thứ tuân thủ theo pháp luật thì điều đó hiển nhiên trở thành chuyện bình thường. Tôi nhớ một cô tiếp viên trẻ măng nói rằng, chúng tôi thích khoe những gì đẹp nhất khi tôi sở hữu một thân hình đẹp, tất nhiên trong bộ độ tươi mát mà không lố lăng. Ðúng thật, các cô phục vụ ở đó đều trẻ đẹp, quán lúc nào cũng đông khách, không chỉ có cánh đàn ông mà cả rất đông cánh phụ nữ đến quán.”

Chuyện vãn trên đường rồi cũng đến điểm hẹn. Mấy chiến hữu của P. đến thật đúng giờ. Chúng tôi vào quán. Dù đã gần 10 giờ tối, khách vẫn còn rất đông, P. đi thẳng vào cái bàn trống giữa quán, “ngồi ở đây cho thoải mái con mắt dòm bốn phương tám hướng”. Thế nhưng P. chiều ý tôi, trở ra phía góc ngoài tìm cái bàn dựa lưng vào tường, 9 Cafe ngo 3ở đây kín đáo hơn một chút, có khi chụp được vài tấm hình từ chiếc iPhone mà không bị ai chú ý. “Thôi đi ông, ở đây cấm chụp hình, quay video. Ông đừng tưởng cô chủ quán xinh đẹp đang đứng sau quầy thu tiền vừa mới chào hỏi mình là người hiền lành. Mọi động tĩnh đều được giám sát bằng camera và cả “đôi mắt mang hình viên đạn” của đám đệ tử lảng vảng trong quán.

Cứ thưởng thức cà phê, ngồi ngắm mấy cô mặc bikini đi tới đi lui phục vụ, họ làm gì thì mặc họ, khoe hàng cho mình xem thì cứ xem, thích bo thì cứ bo, không thì cười trừ cũng được. Trừ khi đánh lộn nổ súng xảy ra thì ở vị trí này đúng là thuận tiện cho chuyện xách dép bỏ chạy”.

Hai ông bạn của P. đồng ý với vị trí mà tôi chọn lựa khá an toàn và góc quan sát rộng lại thoát hiểm dễ dàng. “Trời, mấy bác nói y như chuyện trinh thám. Ði uống cà phê thôi chứ có gì mà hình sự ra thế. Ngồi ở đây chẳng qua tránh bớt tiếng nhạc ồn, nói chuyện cho thoải mái, chứ mấy cái bàn ở giữa sàn sát rạt nhau trò chuyện ồn ào như giữa chợ”,9 Cafe ngo 4 tôi giải thích cho xong chứ không phải tôi thủ chân chạy trước.

Lướt qua một vòng, tôi thấy trong đám thực khách ít có người nào đi một mình, thường thì từ hai người trở lên. Tuy vậy, chẳng ai vào đây để trò chuyện tỉ tê, ngay cả hai đôi trai gái trẻ người Mỹ vừa mới bước chân vào quán ngồi cạnh bàn chúng tôi. Ðôi lúc khách trong quán trao đổi nhau vài câu, thời gian còn lại là làm động tác cầm cái ly lên uống ực một ngụm với cung cách chẳng phải thưởng thức hương vị của thứ cà phê thơm ngon nức tiếng mà chủ yếu vào đây để nhìn các cô tiếp viên trong bộ bikini mát mẻ đi tới đi lui vừa châm nước trà vào ly vừa trò chuyện vài câu với khách. Một cô tiếp viên người Mỹ thân hình thon thả trong bộ bikini bình thường đến bàn nhỏ nhẹ hỏi chúng tôi uống gì.

Thật ra chuyện mấy cô tiếp viên người Mỹ hay Mễ đến làm ở các quán cà phê của người Việt cũng là chuyện bình thường. Anh P. cho biết : “Bạn có thể bắt gặp các cô gái đó làm ở các quán cà phê tại Quận Cam này khá nhiều. Quán nào cũng có, họ chỉ làm tạm thời ngoài công việc chính hoặc là sinh viên còn đi học, công việc nhẹ nhàng lại có tiền lương khá cao”. Theo P., các cô gái phục vụ khác màu da chẳng qua làm cành hoa trang trí sở thích thị hiếu của thực khách trong quán cà phê “hấp dẫn” của người Việt thu hút đủ các sắc dân.

9 Cafe ngo 5

Tuy nhiên, đừng lầm tưởng các cô tiếp viên người Mỹ có tinh thần “cởi mở”. Các cô lại là những người ít “chịu chơi” nhất trong đám chịu chơi. Thường chỉ làm công việc đi tới đi lui châm nước trà hay bước ra gần cửa canh chừng cảnh sát để các bạn đồng nghiệp da vàng đi lòng vòng mở toang chiếc áo nhỏ bé “khoe hàng” hoặc đi từng bàn nhảy nhót theo tiếng nhạc xập xình, rung lắc ép sát thân hình vào khách bất kể đàn ông hay phụ nữ làm cho quán xá “máu lửa” hẳn lên. Bao nhiêu con mắt trong quán đổ dồn vào màn trình diễn, nói hay thì chẳng là hay, nói dở thì cũng chẳng có gì là dở. Nói đúng ra là xả láng phục vụ khách hàng chẳng sợ tay “cớm” nào giả dạng thường dân vào đây bắt quả tang tại chỗ.

Kinh doanh cà phê bikini chẳng gì sai trái. Chuyện sai trái vi phạm ở hầu hết các quán bikini là những màn trình diễn phục vụ quá lố 9 Cafe ngo 6vượt mức quy định của một tiệm bán thức uống giải khát không có độ cồn, khiến một quán cà phê thuần túy bỗng chốc trở thành một quán “sếch” không chuyên. Ðó mới là vấn đề “nóng” của một xã hội tự do trong khuôn khổ pháp luật có quy định hẳn hoi cho từng loại nghề kinh doanh. Chính vì thế, không ít các quán cà phê bikini tại Garden Grove gần đây trở thành tâm điểm gây tranh cãi dẫn đến tòa án thành phố thụ lý một số đơn kiện chống lại một số quán cà phê bikini vi phạm những quy định như cho tiếp viên ăn mặc quá hở hang, khói thuốc tràn đầy trong quán, đánh bạc trá hình, thậm chí có nơi bị tình nghi là tụ điểm hoạt động băng nhóm xã hội đen gây mất an ninh trật tự trong thành phố.

Anh P. kể, năm trước có quán GZ bị cảnh sát truy gắt gao vì những vi phạm cho tiếp viên ăn mặc hở hang phải rời bỏ Garden Grove xuống tận thành phố nhỏ Stanton làm ăn. Nhưng thành phố này mới đây lại kiện ra tòa án yêu cầu đóng cửa quán cà phê bikini này vì cần phải bảo vệ giữ gìn văn minh đô thị. Quán cho thực khách hút thuốc và trong quán có máy đánh bạc. Chuyện một thành phố nhỏ có cuộc sống bình yên đi kiện để tòa án đóng cửa một quán cà phê bikini là điều hiếm xảy ra.

Bo tay 1Ngay cả Garden Grove có số lượng hàng chục quán cà phê bikini cũng chưa từng phải nhờ đến án lệnh của tòa. Thành phố Stanton phải lập ra một quy định mới, một tiếp viên ăn mặc hở hang tại nơi công cộng là mang tội tiểu hình. Người vi phạm bị phạt $1,000 và tối đa 6 tháng tù giam.

Dường như phong trào cà phê bikini đang nở rộ khắp cả các thành phố có đông người Việt sinh sống ở California. Do cạnh tranh ác liệt, cho nên các quán cà phê phải có “chiêu”. Thường thì những quán cà phê bikini chịu chơi tới bến lúc nào cũng đông khách như kiến cỏ từ sáng tới khuya. Chỉ mất 5 đô ly cà phê, một chi tiêu khá rẻ cho con mắt sau những giờ làm việc căng thẳng. (theo TN)

Yên Huỳnh chuyển tiếp 

Cau hoi 6LÀM CÔNG NHÂN VỆ SINH Ở MỸ

CÒN KHÓ HƠN ĐỖ ĐH HARVARD

Nhân viên thu gom rác và lái xe rác ở New York có thể nhận được mức lương 100.000 USD, cao hơn nhiều cử nhân đại học.

Công nhân vệ sinh là một trong những công việc được “thèm muốn” nhất ở thành phố New York, Mỹ. Năm 2014, hơn 90.000 người đã nộp hồ sơ xin làm công nhân vệ sinh, trong khi số người được tuyển chỉ khoảng 500 người. Tỷ lệ chọi khoảng 1:180, nghĩa là chỉ có 0,5% người nộp đơn được nhận vào làm. Trong khi đó, theo số liệu đánh giá các trường ĐH từ USnews, tỷ lệ thi đỗ vào ĐH Harvard là 5,8%. Vì thế, nhiều người cho rằng để trở thành công nhân vệ sinh ở New York còn khó hơn 9 CN ve sinh 1vào ngôi trường Harvard danh tiếng.

Để có được công việc “trong mơ” này, bạn phải đủ 17 tuổi rưỡi trở lên, có giấy phép lái xe thương mại và phải làm bài thi viết cũng như kiểm tra sức khỏe. Nếu bạn vượt qua các bài thi, bạn vẫn có thể sẽ phải đợi 7 năm trước khi chính thức nhận được lời mời làm việc.

Một trong những lý do nhiều người nộp đơn xin làm công nhân vệ sinh là tiền lương. Tiền lương năm đầu tiên khá thấp, 33.746 USD (hơn 750 triệu đồng), nhưng nếu làm thêm giờ thì có thể kiếm được 47.371 USD. Sau 5 năm rưỡi, tiền lương trung bình năm nhảy lên 88.616 USD. Con số này không phải nhỏ khi so sánh với tiền lương trung bình của các tài xế lái xe (77.991 USD) và giáo viên (68.151 USD) ở New York.

Theo đại diện của Sở vệ sinh môi trường thành phố New York, các công nhân vệ sinh có nhiều cơ hội được trả tiền làm thêm giờ: 9 CN ve sinh 2“Khi thành phố có trận tuyết lớn, chúng tôi chuyển sang chế độ làm việc 12 giờ mỗi ngày, vì thế họ có thể nhận được nhiều tiền hơn. Mùa đông năm 2014 rất khắc nghiệt, các công nhân vệ sinh đã được trả lương trung bình lên đến 95.000 USD/năm”.

Bên cạnh đó, công việc này còn có nhiều ưu đãi khác như trả thêm 10% lương nếu làm việc ca tối, gấp đôi lương cho ngày Chủ nhật, có 25 ngày nghỉ sau 6 năm làm việc, không giới hạn số ngày nghỉ ốm, chế độ hưu trí tốt và chế độ chăm sóc sức khỏe tốt.

Noel Molina và Tony Sankar, làm công việc thu gom rác ở New York đã 10 năm. Theo CNN, Molina kiếm được 112.000 USD trong năm 2015 với công việc lái xe rác, Sankar kiếm được 100.000 USD khi đi theo xe để thu gom túi rác. Molina bỏ học sau khi hết lớp 10 và làm việc ở công ty quản lý rác thải, giờ đây lương của anh còn cao hơn nhiều cử nhân đại học.

9 CN ve sinh 3

Theo David Antonacci, chủ công ty quản lý rác thải Crown Container, công việc vất vả và khó tìm người có kỹ năng tốt là lý do công việc này được trả lương cao và tăng mạnh mấy năm gần đây. (theo Tuệ Anh)

Phan Tất Đại chuyển tiếp 

Logo van de

Tr nuoc My 1TÔI LÀ AI ? 

Một bài viết hay dành cho những người Việt tại Hoa Kỳ…

Có phải nếu mình ở một nơi nào trên dưới ba mươi năm thì mình là người thuộc địa phương đó, đúng không ? Đã biết bao nhiêu lần tôi đặt ra câu hỏi đó sau một ngày nhìn vào lịch thấy con số ghi năm đã bước vào năm thứ ba mươi của một người tị nạn.

Bây giờ có ai mới quen gặp tôi, hỏi  Bà ở đâu đến vậy ? Thì chắc tôi sẽ trả lời rất tự nhiên, tôi ở San Jose, hay khi đang đi du lịch thì sẽ trả lời, tôi ở Mỹ đến. Tôi sẽ không trả lời là tôi ở Việt Nam đến nữa, chỉ trừ người ta hỏi, bà là người nước nào ? Thì lúc đó tôi chắc chắn nói, tôi là người Việt Nam, để cho họ không nhầm với người Trung Hoa, Nhật, hay Phi.

Đúng, tôi ở Mỹ trên dưới ba mươi năm rồi, tôi là một người Mỹ. Bây giờ thử xem lại con người Mỹ của tôi.

Trước tiên mặt mũi, chân tay tôi chẳng có gì thay đổi cả. Vẫn khuôn mặt cấu trúc ít góc cạnh của người Á Đông và cái mũi tẹt khiêm tốn, tóc sợi to và đen, khi có tóc bạc thì nhìn thấy ngay, muốn giấu thì phải nhuộm.

Đối với người Á Đông thì tôi được gọi là người có nước da trắng, nhưng mầu trắng này thực ra là mầu ngà, và đứng cạnh một ông Tây, bà Mỹ nào thì nó vẫn cho cái căn cước da vàng rất rõ rệt. Khi tôi nói tiếng Anh thì cách phát âm vẫn có vấn đề, 9 Toi la ai 1đôi khi nói nhanh quá thì sẽ vấp phải lỗi nói tiếng Anh theo cách dịch tiếng Việt trong đầu. Như thế bị chê là nói tiếng Anh bể (broken English). Về cách phục sức, nhà ở, xe cộ bên ngoài, tôi có thể không kém một người Mỹ chính gốc.

Nhưng khi bước vào nhà tôi, từ những bức tranh treo ở phòng khách, bát đũa bầy ở bàn ăn, chai nước mắm, hũ dưa cải trong bếp và nhất là sách, báo tiếng Việt ở khắp nơi trong nhà, thì chắc ai cũng sẽ nhận ra ngay đó là một gia đình Việt Nam. Như thế thì tôi là người San Jose hay người Hà Nội, người Mỹ hay người Việt ? Tôi ở đất này đến ba mươi năm rồi cơ mà.

Người ở Lạng Sơn, Thanh Hóa ra Hà Nội ở trên dưới ba mươi năm thì tự nhận mình là người Hà Nội; người ở Hải Phòng, Hải Dương vào Sài Gòn lập nghiệp từ năm 75, 76 tự nhận mình là người trong Nam.

Tôi ở Mỹ tìm về Việt Nam không ai chịu nhận tôi là người Việt nữa, dù tôi có yêu quê hương đến quặn thắt cả ruột gan, có gặp lại họ hàng nước mắt khôn cầm thì khi thăm viếng, hỏi han, họ vẫn thỉnh thoảng nói rất tự nhiên: chị đâu có phải là người Việt nữa, bây giờ chị là người Mỹ rồi, chắc cái này không hạp với chị, cái kia chị không ăn được, cái nọ chị không biết đâu.

Những lúc đó tôi chẳng biết mình phải phản ứng thế nào cho đúng. Cứ cãi tôi vẫn Việt, hay nhận đúng rồi tôi là Mỹ? Không, cả hai cùng sai cả. Những khi cần quyên tiền đóng góp vào việc công ích nào ở Việt Nam thì ai ai cũng nhắc lại cho tôi đến ngàn lần tôi là một người Việt Nam chính gốc. Rằng tôi phải có bổn phận và tình thương với đất nước, đồng bào. Tình thương thì nhất định lúc nào tôi cũng đầy ắp trong ngực rồi, Tr Nuoc My1tôi chẳng cần ai nhắc nữa, nhưng bổn phận thì cho tôi… nghĩ lại.

Tôi đã đóng góp bổn phận của tôi cho đất nước đó rồi. Một mối tình chết tức tưởi trong chiến tranh hơn ba mươi năm về trước, xương thịt của người tôi yêu nằm trong lòng đất, rồi lại phải đào lên, đốt thành tro than, bị đuổi mộ như đuổi nhà, đã trả bổn phận đó thay tôi rồi. Không đủ hay sao ?

Bây giờ tôi phải có bổn phận đóng thuế hàng năm ở đất nước tôi đang sống để phụ với chính phủ sửa đường, xây trường học và nuôi những người ở khắp nơi mới tới, như trước kia đất nước này đã nuôi người Việt, vì giấy tờ cá nhân hiện tại xác định tôi là người Mỹ. Tôi phải làm bổn phận công dân.

Có những ngày tôi lái xe bị kẹt ở xa lộ vào một buổi chiều mưa mùa thu; hay một buổi sáng mùa xuân vắng lặng, êm ả, đứng trong nhà nhìn ra mặt hồ, tôi cảm nhận được nơi mình đang hiện diện không phải là quê mình, không phải nước mình.

Chẳng có một lý do gì cụ thể, chỉ là những giọt mưa đập vào kính xe, chỉ là mặt nước hồ gờn gợn sóng. Mưa trên xa lộ Mỹ nhắc nhớ đến những cơn mưa tháng Năm ở Thị Nghè, nhà mình ở Trần Quý Cáp, nhà anh ở trước rạp ciné Eden đứng trú mưa với nhau.

Nước ở hồ San Jose trước nhà nhắc đến nước sông ở bến Bạch Đằng mỗi lần qua phà sang bên kia Thủ Thiêm chơi với bạn, 9 Toi la ai 2hay sóng nước ở bắc Mỹ Thuận những lần qua phà đi thăm họ hàng ở tận Bạc Liêu. Những lúc đó tôi bất chợt bắt gặp mình Việt Nam quá, vì những cái bóng Việt Nam thật mờ, thật xa lại chồng lên hình ảnh rõ rệt ngay trước mặt mình. Và kỳ diệu làm sao, những cái bóng đó nó mạnh đến nỗi mình quên mất là mình đang ở Mỹ. Chắc tại tôi là người Việt Nam .

Lại có những lần ở Việt Nam, tôi bị muỗi đốt kín cả hai ống chân, bị đau bụng liên miên cả tuần lễ. Đi đâu cũng phải hỏi đường, ai nhìn mình cũng biết mình từ đâu đến và đang đi lạc. Tiền bạc tính hoài vẫn sai. Nhiều khi đứng chênh vênh trên đường phố Sài Gòn, biết đất nước này vẫn là quê hương mình, những người đi lại chung quanh là đồng bào mình, nhưng sao không giống Việt Nam của mình, hình như đã có điều gì rất lạ.

Ngôn ngữ Việt thì thay đổi quá nhiều, pha trộn nửa Hán nửa Ta, chắp đầu của chữ này với cuối chữ của chữ kia, làm nên một chữ mới thật là “ấn tượng”. Cách phát âm của người Hà Nội bây giờ không giống cách phát âm cũ của ông bà, cha mẹ tôi ngày trước, và họ nói nhanh quá, tôi nghe không kịp. 9 Toi la ai 3Cái tiếng nói trầm bổng, thanh lịch, chậm rãi, rõ ràng từng chữ của thời xa xưa bây giờ chỉ còn là cổ tích.

Ngửng mặt lên nhìn bầu trời, vẫn bầu trời xanh biếc của thời tuổi trẻ, cúi xuống nhìn mặt đất, vẫn mặt đất thân quen, nhưng sao lòng hoang mang quá đỗi, và thấy đã có một khoảng cách nghìn trùng vô hình giữa mình và quê hương đất Việt. Chắc tôi là người Mỹ !

So sánh thời gian tôi sinh ra, sống ở Việt Nam và thời gian tôi bỏ Việt Nam ra đi, sống ở Mỹ, hai con số đó đã gần ngang nhau. Tôi được học từ nhỏ quê hương là nơi tổ tiên lập nghiệp, là nơi chôn nhau cắt rốn. Ở trong nước có bài hát nổi tiếng “Quê hương mỗi người có một”, như là chỉ một mẹ thôi. Nhưng có người lại nói: Nơi nào mình sống ở đó suốt một quãng đời dài, có những người thân chung quanh mình, hưởng những ân huệ của phần đất cưu mang mình, thì nơi đó cũng được gọi là quê hương mình. Như vậy thì tôi có một hay hai quê ?

Tôi sống ở Mỹ thì bạn bè gặp nhau thường nói : Cái này người Việt mình không hạp, hoặc người Mỹ họ mới thích nghi được việc này, người Việt mình không quen. Khi đi dự buổi tiệc cuối năm của một công ty lớn ở Mỹ, toàn là những người Mỹ sang trọng thì thấy rõ ngay mình là người Việt đi lạc, dù mình có sang trọng, lịch sự như họ. Tr suy nghiHóa ra ở Mỹ hay về Việt Nam mình đều lạc chỗ cả.

Tôi nhớ mấy năm trước có lần trò chuyện với mẹ của một người bạn, lúc đó cụ ngoài 80 hãy còn minh mẫn, cụ theo đạo Phật. Trưởng nam của cụ và con dâu cụ tự nhiên rủ nhau theo đạo Công giáo. Găp tôi, cụ hỏi : Không biết anh Bình nhà tôi khi chết thì đi đâu ? Phật giận anh ấy, vì anh ấy bỏ đi, Chúa chắc gì cho anh ấy vào, vì anh ấy mới quá ! Năm nay cụ ngoài 90 tuổi rồi và không may, cụ bị Alzheimer. Vậy là cụ không còn minh mẫn để lo con mình không có chỗ dung thân cho phần hồn. Bây giờ thỉnh thoảng nghĩ lại những lời cụ nói, thấy mình ngay ở đời sống này cũng đã là một vạt nắng phất phơ bay. Quê nhà, quê người, quê Mỹ, quê Việt. Chao ôi ! Cái thân cỏ bồng.

Nhưng lạ lắm, tôi biết chắc mình là người Việt, nhất là khi tôi nằm mơ. Trong giấc ngủ tôi thường gặp cha mẹ, gặp ngay trong những ngôi nhà cũ ở Việt Nam , gặp bạn bè cũng gặp trên đường phố Việt Nam từ ngày rất xa xưa, và bao giờ trong mơ cũng đối thoại bằng tiếng Việt. Tỉnh dậy đôi khi vẫn ứa nước mắt, dù là một giấc mơ vui. Thấy nhớ quê nhà quá đỗi !Cau hoi 4

Tôi nhớ lại trong những truyện ngắn, những bài thơ Đường tôi đọc thời rất xa xưa về người bỏ làng đi xa lâu năm trở về không ai nhận ra nữa. Hồi đó sao mà mình thương những ông già trong thơ đó thế ! ây giờ nghĩ lại thì người trong sách đó còn may mắn hơn mình, họ đâu có đi đến tận một nước khác như mình. Họ chỉ bỏ làng, chứ không bỏ nước. Thế mà khi về còn ngơ ngác, bùi ngùi, tủi thân vì lạc chỗ ngay trong làng mình.

So sánh tôi với người bỏ làng ra đi trong những trang sách đó thì hoàn cảnh của tôi đáng buồn hơn nhiều. Không những đã bỏ làng, bỏ nước đi, còn nhận quốc tịch của một nước khác.

Khi về đổi họ thay tên.

Núi chùng bóng tủi, sông ghen cạn dòng.

(theo Trần Mộng Tú)

Kiều Văn chuyển tiếp 

VUA KHÔNG NGAI NGUYỄN TẤN ĐỜI

Logo nhan vat

9 Ng Tan Doi 1NGUYỄN TẤN ĐỜI :

‘VUA’ KHÔNG NGAI

Một tài phiệt của Sài Gòn trước 1975

Không bằng cấp, không kinh nghiệm, nhưng với khả năng kinh doanh thiên phú, ông đã làm cho giới tài phiệt và chính quyền Việt Nam Cộng hòa trước năm 1975 nhiều phen phải ngả mũ bái phục.

Vua gạch ngói Nam kỳ

Nguyễn Tấn Đời sinh năm 1922 tại làng Bình Hòa, tổng Định Thành, tỉnh Long Xuyên (nay là thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang). Ông nội Nguyễn Tấn Đời là một trong những người giàu có và tiếng tăm ở làng Bình Hòa thời bấy giờ. Vì vậy, từ nhỏ Nguyễn Tấn Đời được gia đình cho ăn học khá đàng hoàng.

Có một chi tiết thú vị là thời gian ở Long Xuyên, Nguyễn Tấn Đời vừa học vừa lùa bò thuê cho Nguyễn Ngọc Thơ. Khi đó Nguyễn Ngọc Thơ (sau này là Phó Tổng thống dưới thời Ngô Đình Diệm) đang làm quận trưởng Châu Thành, Long Xuyên kiêm luôn lái buôn… trâu bò từ Campuchia về Long Xuyên.

Năm 1945, Nguyễn Tấn Đời lên Sài Gòn theo học bậc cao đẳng tiểu học. Cách mạng Tháng Tám diễn ra, Nguyễn Tấn Đời tham gia lực lượng Việt Minh tại Sài Gòn, sau đó ông trở lại Long Xuyên. Khi Pháp tái chiếm Nam Bộ, Nguyễn Tấn Đời gặp lại Nguyễn Ngọc Thơ lúc này đang là Phó tỉnh trưởng Long Xuyên. Ông ta dọa Nguyễn Tấn Đời rằng ai đã đi theo Việt Minh mà bỏ về sẽ bị Việt Minh lên án xử tử ? Hoang mang trước lời hù dọa, gia đình Nguyễn Tấn Đời cấp tốc gom góp đồ đạc cho ông trốn lên Sài Gòn.

Tại Sài Gòn, không tiền bạc, không người thân thích, hàng ngày Nguyễn Tấn Đời lân la khắp nơi tìm kiếm việc làm, đêm đến thì ngủ ngoài hàng hiên một ngôi nhà ở đường Yên Đổ (nay là Lý Chính Thắng, quận 3). Người chủ nhà thấy thương tình nên không nỡ đuổi đi, thậm chí còn “tặng” ông một chiếc ghế bố. 9 Ng Tan Doi 2Đây là kỷ niệm khó quên trong khoảng thời gian hàn vi của Nguyễn Tấn Đời, cũng chính vì thế mà sau này khi làm ăn khấm khá ông quyết định mua một căn biệt thự trên con đường này để ở.

Lang thang vạ vật ăn bờ ngủ bụi một thời gian Nguyễn Tấn Đời được một người bạn giới thiệu vào làm sổ sách cho một hãng buôn của người Pháp. Nhưng vốn là người không thích ngồi một chỗ, ông bỏ công việc nhàm chán này và chọn nghề môi giới để kiếm cơm. Ban đầu ông giao thiệp với các hãng lớn tại Sài Gòn như Descour Cabaud, Denis Frères, Biderman… với đủ loại mặt hàng, dần dần ông tập trung “chuyên môn” vào hai loại chính là vật liệu xây dựng và vải vóc.

Không ngờ nghề “buôn nước bọt” này đã giúp Nguyễn Tấn Đời giàu lên rất nhanh, trở thành một nhà môi giới có tiếng, đi lại bằng xe hơi sang trọng. Khi có vốn liếng, Nguyễn Tấn Đời quay sang một công việc khác : buôn bán tiền Pháp. Nghề này đòi hỏi phải có vốn lớn và gan cũng lớn vì thời điểm ấy đồng tiền không ổn định, thị trường rất bấp bênh, hên thì giàu to, xui thì… ra tro. Và thất bại đã chọn đúng Nguyễn Tấn Đời.

Năm 1949, ông lỗ trắng tay, đến nỗi phải bán cả xe hơi để trả nợ. Chán nản, ông định quay trở về nghề môi giới để làm lại từ đầu, nhưng rồi ông cảm thấy nghề này có phần hơi ác đức, khó mà vững bền nên quyết định chuyển sang một nghề hoàn toàn mới : mở Hãng gạch ngói Đời Tân.

Thời gian sang Campuchia lùa bò thuê cho Nguyễn Ngọc Thơ, Nguyễn Tấn Đời đã tìm hiểu và có chút kiến thức về công việc làm gạch ngói, hơn nữa máy móc bên Campuchia nhiều hãng bị dư thừa nên họ bán với giá rất rẻ. 9 Ng Tan Doi 3Nghề môi giới trước đây cũng giúp ông có khá nhiều kinh nghiệm trong việc buôn bán vật liệu xây dựng và biết những thợ người Triều Châu làm gạch ngói rất giỏi. Hội đủ những yếu tố cần thiết, gom góp tiền bạc và đi vay thêm bạn bè, ông lập xưởng sản xuất gạch ngói tại số nhà 321 Bến Bình Đông, Chợ Lớn.

Là một ông chủ hãng nhưng hàng ngày Nguyễn Tấn Đời cứ lóc cóc đạp xe đến từng ngôi nhà đang xây để chào hàng. Thậm chí, lúc giao gạch ngói, ông tự mình leo lên mái nhà căng dây lẩy mực rồi cùng thợ lợp ngói ngon lành. Đến khi lát gạch nền cũng thế, ông xắn tay vào làm thành thạo như một người thợ nhà nghề.

Tuần nào ông cũng tới Tòa Đô chánh Sài Gòn – Chợ Lớn tìm xin địa chỉ những nhà đang xin phép xây dựng để đến tận nơi chào hàng. Ông chịu khó đến nỗi nhà ở Bình Đông, Chợ Lớn, mà cứ sáng sáng đạp xe sang tận trung tâm Sài Gòn giao hàng và thu tiền. Trưa đến thì vào công viên tìm một chiếc ghế đá trống để ngả lưng. Đến xế chiều, ông lại lọc cọc đạp xe về tận Bình Đông.

Với cách làm như thế, chỉ hai năm sau, doanh thu của xưởng gạch ngói Đời Tân vượt lên dẫn đầu thị trường vật liệu xây dựng. Nguyễn Tấn Đời còn sang tận Pháp, đến Guillon Barthelemy để học hỏi công nghệ làm gạch ngói của người Pháp. Từ đó mẫu mã và chất lượng sản phẩm của ông chinh phục được hầu hết khách hàng, nơi nơi đều ưa chuộng. Hãng gạch ngói Đời Tân trở nên nổi tiếng khắp Nam Kỳ lục tỉnh, cung cấp cho thị trường từ Sài Gòn, miền Đông cho đến cả miền Tây Nam Bộ.

Phi thương bất phú

Sau sự thành công của Hãng gạch ngói Đời Tân, Nguyễn Tấn Đời mở rộng việc làm ăn ra đủ loại ngành nghề, nghề nào cũng mang lại lợi nhuận kếch xù. Năm 1952, ông sang Hồng Công tìm thị trường chuyển ngân Sài Gòn – Paris – Hồng Công, đăng ký nhập cảng lưới đánh cá từ Nhật về Hồng Công sau đó từ Hồng Công xin giấy nhập khẩu về Sài Gòn, rồi xuất cảng gạo từ Sài Gòn sang Hồng Công, Singapore…

Chưa hết, Nguyễn Tấn Đời còn sang Pháp lập Hãng Construction Me1talliques để xuất cảng sườn sắt cho quân đội Pháp xây đồn bót…Năm 1953, ông lại mở công ty quảng cáo, cạnh tranh mạnh mẽ với Công ty quảng cáo AIP của người Pháp. 9 Ng Tan Doi 4Ông còn với tay sang lĩnh vực phim ảnh, lập Công ty Cửu Long Film, nhập phim từ Pháp về Việt – Campuchia – Lào rồi làm phụ đề cho thuê. Đến năm 1954, Hiệp định Genève được ký kết, người Pháp vội vã bán đồn điền để về Pháp, Nguyễn Tấn Đời bung tiền mua lại.

Năm 1955 – 1956, ông sang Campuchia đấu giá hội chợ và hùn vốn mở một công ty nhập khẩu xe đạp và máy móc nông ngư cụ đem về tiêu thụ tại miền Nam… Rồi ông cho nhập máy cày từ Âu – Mỹ về miền Nam bán cho nông dân. Thậm chí ông còn xoay qua hoạt động trong lĩnh vực hải sản, với một loạt những chiếc tàu đông lạnh ngày đêm hoạt động ngoài khơi. Đây là một ngành nghề rất mới mẻ thời bấy giờ, và nó đã đem lại cho Nguyễn Tấn Đời nhiều món lợi khổng lồ.

Vào những năm 1968, 1969, tại miền Nam phế liệu do quân đội Mỹ thải ra từ các căn cứ quân sự rất nhiều, chất cao như núi. Người ta cho đó là những đống rác bình thường nhưng Nguyễn Tấn Đời nhìn thấy vàng trong các đống rác đó. Ông đấu thầu mua lại toàn bộ với cái giá như cho không ! Và, từ những đống phế liệu đó, ông cho nấu lại lấy đồng làm dây điện với nhãn hiệu Vidico.

Hãng Vidico trước đó bị phá sản do làm ăn thua lỗ, Nguyễn Tấn Đời bỏ vốn mua lại và biến nó từ đống tro tàn thành một hãng dây điện nổi tiếng miền Nam. Sản phẩm chất lượng tốt, lại trích hoa hồng cao cho các đại lý, vì vậy mà chẳng bao lâu dây diện Vidico của Nguyễn Tấn Đời đã lan tràn khắp nơi, trở thành một sản phẩm được tiêu thụ rất mạnh từ Quảng Trị cho đến Cà Mau, cạnh tranh mạnh mẽ, lấn lướt cả hàng ngoại nhập.

Ông “vua” cao ốc miền Nam

Có thể nói Nguyễn Tấn Đời là người có tầm nhìn xa trông rộng, có sự am tường về các lĩnh vực kinh tế và luôn đi trước thời đại. 9 Ng Tan Doi 5Vào những năm đầu thập niên 1950, tại Sài Gòn có rất nhiều biệt thự được người Pháp xây dựng tại quận 3. Những ngôi biệt thự này một phần được cấp cho các quan chức chính quyền, một phần dành cho các nhà đại phú thuê ở. Một số nhà kinh doanh cũng học theo người Pháp, đầu tư xây dựng biệt thự để cho thuê.

Tuy nhiên Nguyễn Tấn Đời nghĩ khác, ông cho rằng chi phí để xây dựng biệt thự quá cao, lại tốn quá nhiều quỹ đất. Chính vì vậy, ông không đi theo lối mòn của người Pháp mà học hỏi con đường kinh doanh của các nước tân tiến Tây phương: đầu tư xây cao ốc. Năm 1954, cao ốc đầu tiên do ông xây dựng được đưa vào sử dụng. Đó là cao ốc Mai Loan 125 phòng tại số 16 Trương Định. Toàn bộ số phòng trên đều được thuê, đa số là những người sống độc thân như nhà văn, nhà báo, ca sĩ, vũ nữ…

Năm 1955, thấy dân Sài Gòn đang sung túc, làm ăn mua bán nhiều, Nguyễn Tấn Đời xây thêm cao ốc Tân Lộc với 5 tầng lầu, 90 phòng ở số 177 – 179 đường Lê Thánh Tôn. Các căn hộ trong cao ốc này rộng rãi và tiện nghi hơn cao ốc Mai Loan, khi khánh thành cũng được thuê hết.

Một thời gian sau, Nguyễn Tấn Đời xây thêm cao ốc thứ ba là cao ốc Victoria ở số 937 đường Trần Hưng Đạo. Cao ốc này được xem là cao nhất và nhiều phòng nhất thời bấy giờ, gồm 240 phòng. Tuy nhiên, sau khi xây xong ông không cho thuê ngay như cao ốc Mai Loan và Tân Lộc mà để đó… chờ sau này người Mỹ thuê ở. Đến năm 1962, ông đầu tư xây cao ốc President ở số 727 đường Trần Hưng Đạo với 1.200 phòng, và ngay tức khắc nó đã được người Mỹ thuê dài hạn 10 năm…

Đến năm 1963, khi thấy Mỹ sắp hất Ngô Đình Diệm để chuẩn bị đưa lính Mỹ vào Việt Nam, Nguyễn Tấn Đời cho xây thêm cao ốc Đức Tân ở số 491 đường Phan Thanh Giản (nay là Điện Biên Phủ) và cao ốc Prince ở số 175 – 177 đường Phạm Ngũ Lão.

9 Ng Tan Doi 6Có thể nói, vào những năm 1960, Nguyễn Tấn Đời là “vua” cao ốc của Sài Gòn. Những tòa cao ốc của ông rất đồ sộ, có cái lên đến 1.655 phòng và tất cả được người Mỹ thuê hết.

Từ tay trắng trở thành tỷ phú, cái tên Nguyễn Tấn Đời được người dân cả miền Nam biết đến. Nhiều người tỏ ra khâm phục, kính trọng, nhưng cũng lắm kẻ ghen ghét ganh tỵ, luôn tìm sơ hở để hãm hại ông. Nhưng với một con người có khả năng thiên phú như Nguyễn Tấn Đời, ông đã vượt qua tất cả, đi lên từ chính bàn tay khối óc của mình.

Thời gian sau, ông nhảy sang kinh doanh trong lĩnh vực ngân hàng với cương vị là Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Ngân hàng Tín Nghĩa – một ngân hàng thương mại lớn nhất miền Nam những năm 1970. Ông đã có những cải tổ gây chấn động ngành ngân hàng, “làm mưa làm gió” suốt một thời gian dài, gây ra những làn sóng dai dẳng khen chê đủ kiểu làm tốn không ít giấy mực của giới báo chí Sài Gòn.

Chỉ bốn năm sau, vào năm 1971, TNNH hầu như trùm thiên hạ, lấn lướt hẳn các ngân hàng khác, kể cả ngân hàng Việt Nam Thương Tín. Biểu tượng ông Thần Tài đưa cao tay với xâu tiền điếu trong tay, hầu như quen thuộc với mọi người. Ở tận các hang cùng ngõ hẻm, dân nghèo sở hữu một món tiền nho nhỏ đều có thể có cuốn sổ tiết kiệm “Thần Tài”. Nhưng đùng một cái, tỷ phú Nguyễn Tấn Đời bị bắt ! TNNH bị sụp đổ !

Chuyện gì đã xảy ra cho nhà tỷ phú tiếng tăm này ? Nếu 9 Ng Tan Doi 7theo tin tức đăng tải công khai trên các báo xuất bản tại Saigon vào thời điểm đó, thì Nguyễn Tấn Đời đã phạm vào các tội làm TNNH mất cân đối thu chi và không còn khả năng chi trã cho khách hàng, cá nhân ông Đời đã vi phạm việc huy động vốn và đầu tư kinh doanh… Nhưng theo dư luận bên ngoài, kể cả của những người am tường nghiệp vụ ngân hàng, thì ông Đời đã bị các đối thủ “chơi” một vố thẳng tay, hết đường chống đỡ.

Đó là các tập đoàn tài phiệt đang cạnh tranh với ông, họ thấy cái thế của ông trong hệ thống ngân hàng quá lớn (theo con số được báo chí công bố lúc đó thì tổng số tiền của TNNH lên đến 22 tỷ đồng, số tiền này vào lúc đó rất lớn gần bằng số tiền của tất cả các ngân hàng tư nhân gộp lại) và có khả năng ông ta sẽ bỏ vòi sang địa hạt chính trị. Một câu hỏi khác đã từng được dư luận nêu lên : phải chăng ông Nguyễn Tấn Đời đã bị thế lực của các tướng lĩnh trong quân đội ra tay triệt hạ ? Bởi cạnh tranh với TNNH còn có Kỹ Thương Ngân Hàng – một ngân hàng quân đội – mà đa số vốn là của các tướng lĩnh chóp bu trong quân đội thời đó.Bo tay 1

48 giờ đồng hồ sau, khi chính quyền ra lệnh phong tỏa tất cả TNNH, ông Nguyễn Tấn Đời đã bị bắt tại nhà một người cháu ở đường Phan Liêm. Cuộc thẩm vấn ông Đời diễn ra chóng vánh, gần như đã được sắp xếp sẵn, để rồi tội danh được công bố như đã nói ở trên. Ông Nguyễn Tấn Đời bị tống giam vào khám Chí Hòa, như một tù nhân đặc biệt.

Nguyễn Tấn Đời ở tù cho đến ngày 30/4/75, nghe nói nhân lúc tình hình còn lộn xộn, ông Đời đã thoát ra khỏi khám Chí Hòa, sau đó về Rạch Giá để rồi lên tàu (do người nhà đóng sẵn) rời khỏi Việt Nam, định cư Canada. Tại đây, ông mở một số nhà hàng Nhật và qua đời ở tuổi 70. (theo Sagant Phan – Vũ Thất)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

Logo van de

9 Pax Thien 1PAX THIÊN 

MỘT BƯỚC LÊN TIÊN

VỚI NHÀ “SMITH”

Pax Thiên có tên khai sinh khi ở VN là Phạm Quang Sáng. Là một cậu bé mồ côi cha và bị mẹ bỏ rơi. Những tưởng số phận là quá nghiệt ngã với em nhưng chỉ một chút động tâm của cặp đôi nổi tiếng nhất thế giới, cuộc sống của Pax Thiên đã thay đổi hoàn toàn ! Hãy nhìn lại khoảng thời gian sau 8 năm Pax Thiên được Angelina Jolie và Brad Pitt nhận nuôi từ Việt Nam.

Pax Thiên Jolie-Pitt là một trong ba người con nuôi của gia đình Angelina Jolie – Brad Pitt. Cậu bé chào đời ngày 29/11/2003 ở Sài Gòn và được đặt tên là Phạm Quang Sáng. Từ khi mới sinh ra, Sáng đã gặp bất hạnh khi không có cha và bị mẹ bỏ rơi. Mẹ bé là Phạm Thu Dung, một người nghiện ma túy, cô đã quyết định không nhìn mặt con sau khi sinh và trốn viện khi vẫn còn nợ tiền viện phí. Cha của Sáng là một người đàn ông đã có gia đình riêng và không hề biết về sự tồn tại của Sáng, bởi ngay cả mẹ bé cũng chưa biết mình mang thai Sáng khi chia tay người đàn ông này. Bé Sáng sau khi bị mẹ bỏ rơi đã được đưa về Trung tâm nuôi dưỡng trẻ mồ côi Tam Bình.

Khi mới chào đời, Sáng đã bị suy dinh dưỡng, nặng khoảng 2,1kg, toàn thân bị ghẻ chàm trầm trọng. Trung tâm lo cậu bé bị bệnh truyền nhiễm, nên đã cho đi khám, xét nghiệm máu cẩn thận, nhưng may mắn là bé chỉ bị nhiễm trùng da. Hằng ngày, Sáng được các cô trong trung tâm tẩy trùng và đưa đi khám định kỳ.

9 Pax Thien 2

Sau này, Sáng đã khỏe mạnh hơn, sáng sủa, dễ thương hơn trước. Tuy nhiên, cậu bé khá ít nói, trầm lặng. Các bảo mẫu cho biết, Sáng rất thông minh và thích tìm tòi, nghiên cứu mọi thứ xung quanh một mình.

Suốt một thời gian, trung tâm đã giới thiệu bé cho nhiều người nhưng không ai nhận nuôi bé, một phần vì có những bé khác khỏe mạnh, hoạt bát hơn. Ngày định mệnh của Sáng đến vào năm 2006, khi Angelina Jolie tới thăm trung tâm. Trong khi những đứa trẻ khác quấn quýt cô, thì Sáng lại đứng riêng ở góc phòng, chính điều này làm nữ minh tinh chú ý đến cậu bé.

Tháng 1/2007, Angelina nộp đơn xin nhận con nuôi ở Việt Nam, với yêu cầu là một bé trai 3 – 5 tuổi, không mắc bệnh truyền nhiễm. Khi được cho xem ảnh, nữ diễn viên nhận ra cậu bé từng trốn tránh mình, và lập tức hoàn tất các thủ tục xin nhận nuôi bé Sáng. 9 Pax Thien 3Buổi sáng khi Angelina đến nhận con, bé Sáng đã thét lên, chạy vào góc phòng ngồi khóc khi thấy cô cùng hai vệ sĩ cao lớn đứng ở cửa.

Angelina mới bắt đầu từ từ bò đến Sáng để dỗ dành bé, còn Maddox (con trai cả gốc Campuchia của cô) cũng cầm đồ chơi đến vỗ về em. Ban đầu, Sáng rất cảnh giác với Angelina, nhưng với Maddox thì em lại rất thích.

Ít lâu sau khi nhận nuôi Sáng và đặt tên bé là Pax Thiên, Angelina Jolie tiết lộ cái tên Pax là do mẹ cô – bà Marcheline – nghĩ ra. Khi Angelina mang thai cô bé Shiloh, bà Marcheline đã cho cô và Brad Pitt một bản danh sách những cái tên nên đặt cho con, trong đó có Pax, cái tên mang ý nghĩa là “sự bình yên”. Còn tên lót “Thiên” của cậu bé thì có nghĩa là bầu trời, “Pax Thiên” nghĩa là “bầu trời bình yên”.

Brad Pitt và Angelina Jolie lúc bấy giờ chưa kết hôn, và vì ở Việt Nam không cho phép các cặp đôi chưa cưới nhận con nuôi, nên trên giấy tờ, chỉ có Angelina là người nhận nuôi bé. Một năm sau khi đưa Pax về Mỹ, Brad Pitt mới hoàn tất thủ tục nhận nuôi Pax, họ của bé được đổi thành Jolie-Pitt.

9 Pax Thien 4

Giống như chị gái Shiloh, Pax là đứa trẻ khá tinh nghịch. Angelina từng đùa rằng, cặp chị em này khiến cô biết được cảm giác của mẹ cô ngày xưa, khi Angelina còn bé và cũng rất “quậy”. Trong gia đình, Pax cũng là đứa trẻ thường có vẻ căng thẳng nhất khi đối diện với paparazzi, bởi khác với những đứa con khác của “Brangelina”, cậu bé được nhận nuôi khi đã được 3 tuổi rưỡi, vì thế Pax là đứa trẻ duy nhất trong nhà không sống cùng bố mẹ nổi tiếng từ lúc là trẻ sơ sinh.

Sau khi sống ở Mỹ được một năm, Pax đã thực sự thích nghi được với cuộc sống là con của người nổi tiếng. Trước những ống kính máy ảnh, cậu bé không còn e dè, sợ hãi như trước. Sau này khi Angelina hạ sinh hai con út là Vivienne và Knox, Pax rất yêu quý hai em, thường vào bếp làm bánh cho các em. Angelina từng thổ lộ, cậu bé là đầu bếp giỏi nhất nhà. Trong đám cưới của cô và Brad Pitt năm ngoái, chính Pax là người tự tay làm bánh cưới cho bố mẹ.

9 Pax Thien 5

Angelina còn đưa Pax về thăm Sài Gòn vào năm 2011. Nữ minh tinh từng chia sẻ rằng cô muốn các con luôn nhớ về nguồn cội của mình. Cô thậm chí thuê gia sư dạy tiếng Việt cho Pax ở nhà, cùng con tìm hiểu về văn hóa của quê hương

Pax giờ đây đã 12 tuổi, chững chạc và khôn lớn hơn trước rất nhiều. Cậu bé cũng thường theo mẹ tham gia công tác xã hội, khi hai mẹ con đến Myanmar thăm các công nhân vào tháng 8 năm nay

9 Pax Thien 6

Tôi đọc nhiều bài báo nói Jolie nhận con nuôi để tìm kiếm thêm sự nổi tiếng, nhưng tôi tin không phải như vậy, Jolie nhận con nuôi là vì cái tâm. Tôi hiểu điều đó và rất kính trọng Jolie vì điều đó. Tôi là một người mẹ không có trách nhiệm”.

H1: Bé Sáng (áo vàng) khi còn ở trung tâm Tam Bình. H2: Angelina Jolie và Brad Pitt lần đầu đến trung tâm Tam Bình năm 2006. H3: Angelina Jolie rời trung tâm Tam Bình.

H4: Ba mẹ con Angelina, Maddox và Pax khi đi chơi công viên vào năm 2007 ở Hoa Kỳ. 9 Pax Thien 7H5: Qua thời gian, Pax đã gắn bó với Angelina, cô trở thành bờ vai vững chắc, một người mẹ thật sự của em.

H6: Brad Pitt bế Pax và Zahara. H7: Cậu bé tinh nghịch khiến Angelina nhớ lại khi cô còn nhỏ. H8: Pax thích thú lên chức anh khi cặp song sinh của Angelina và Brad chào đời.

H9:Pax thường được mẹ dẫn đi dã ngoại, công viên giải trí. H10: Từ một em bé không may mắn, Pax giờ đây là con của hai siêu sao số một thế giới, thường xuất hiện trên thảm đỏ các sự kiện danh giá.  H11: Trong số những “cục cưng” của sao Hollywood, Pax cũng rất được truyền thông thế giới quan tâm và luôn được cánh săn ảnh vây đón khi xuất hiện. H12: Cậu bé còn được chu du khắp nơi trên thế giới với gia đình.

H13: Trên du thuyền, và phi cơ riêng của bố mẹ, Pax được khám phá mọi nơi, từ những thành phố châu Âu, châu Mỹ cho đến Nhật Bản, Hàn Quốc. H14: Những phút giây vô tư đùa giỡn cùng gia đình giúp tuổi thơ của em được trọn vẹn hơn. H15: Cậu bé và chị gái Zahara còn được đóng vai nhỏ trong Vo taybom tấn “Maleficent” của mẹ. H16: Angelina còn đưa Pax về thăm Sài Gòn vào năm 2011.

H17: Pax mặc chiếc áo đặc biệt có dòng chữ “iPhở – made in Vietnam” khi chơi bóng cùng anh trai Maddox. H18: Cậu bé còn là đầu bếp giỏi nhất nhà, tự tay làm bánh cưới cho bố mẹ. H19: Pax giờ đây đã 12 tuổi, chững chạc và khôn lớn, thường theo mẹ tham gia công tác xã hội. H20: Mẹ ruột của Pax bà Phạm Thu Dung.

Mỹ Nhàn chuyển tiếp

LUẬN VỀ TIỀN “TIP”

Logo Van nghe

Ng Viet 1KÝ GIẢ LÔ RĂNG

ĐANG NGUY KỊCH

Nghe tin mới nhất từ Sydney do Nguyễn Toàn (NK HNC. 59-66)  báo đến ngày 28/4/2016 : ký giả Lô Răng – Phan Lạc Phúc, trước 1975 là biên tập viên cho nhật báo Tiền Tuyến, vừa bị đột qụy tại nhà riêng, và được đưa vào BV cấp cứu, nhưng bệnh tình nghe nói khó qua khỏi, chỉ chờ con cái hội tụ về đông đủ sẽ rút ống thở.

Nhớ lại : Năm 1967, khi Thiếu tá Lê Đình Thạch được cử đi học lớp Chỉ huy tham mưu ở trường Đại học quân sự Đà Lạt (sau cải danh thành Trường Chỉ huy Tham mưu) cũng là lúc nhật báo Tiền Tuyến có nhu cầu sắp xếp lại nhân sự, để thích ứng với sự phát triển của tờ báo, thì nhà thơ Hà Thượng Nhân giữ vai trò Lo Rang PLPChủ nhiệm, nhà báo Phan Lạc Phúc, Chủ bút, nhà văn Huy Vân (từ phòng Thông tin Báo chí đưa qua) giữ vai trò Thư ký toà soạn thay thế nhà thơ Hoàng Anh Tuấn. Lý do, họ Hoàng được bổ nhiệm làm Quản đốc đài phát thanh Đà Lạt.

Lại nói về nhà văn Huy Vân, là cha ruột của nam ca sĩ Trung Hành và Trung Nghĩa, là sáng lập viên cùng Cao Bồi Già thành lập Nhóm thân hữu Ký Giả Điện Ảnh – Tân Nhạc VN (vào thời gian 70-75 thuộc thế kỷ 20)

Nguyễn Việt – Nguyễn Toàn

Logo phiem

9 Tien Tip 1TIỀN “TÍP”

Với người Việt lớn tuổi chắc còn nhớ hai chữ “buộc-boa – pour boire” ở Sài gòn ngày trước, thời Việt nam còn ảnh hưởng văn hóa Pháp; là khoản tiền nhỏ thưởng thêm cho người phục vụ ở quán ăn, quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, hay mọi dịch vụ như taxi, xích lô, người bán quà vặt, đứa bé bán báo… Một chút tiền cho thêm không gây khó khăn cho người cho; cũng chẳng làm giàu cho người nhận. Nhưng ý nghĩa của những đồng tiền lẻ, bạc dư ấy lại nói lên thành ý, sự hài lòng, việc biết ơn của người được phục vụ; còn người phục vụ cũng le lói niềm vui nhẹ nhàng trong lòng làm cho công việc bớt nhọc nhằn, nhàm chán…

Đó là thời tiếng Pháp còn ảnh hưởng ở Việt Nam và văn hóa Đông dương nên người Việt rất quen với những từ như : áo sơ-mi, quần soóc, cùi-dìa, o-voa, la phông ten… Nhưng từ khi người Việt đến Mỹ thì những từ mới như: okay, number one, sorry, thank you, yes sir… bắt đầu trở nên những câu cửa miệng trong giao tiếp xã hội. Vì thế trong tiếng Việt có khá nhiều từ có nguồn gốc là tiếng nước ngoài nhưng do được sử dụng rộng rãi nên được Việt hóa thành tiếng Việt.

9 Tien Tip 2Đến khi gặp người Mỹ, nếu đổi “nhẩm xà” thành “for drink” – thì nghĩa chẳng ra gì hết vì tiền uống nước là tiền trả cho ly nước uống chứ đâu phải tiền cho không người bán nước ! Ở xứ sở của văn hóa tiền uống nước này ta thường nghe khách hàng nói với người phục vụ ‘keep the change – giữ lấy khoản tiền thối lại” – nếu đó là món tiền lẻ thường là vừa hay ít hơn tỷ lệ tiền tip. Ở Mỹ khi trả tiền các bữa ăn bằng thẻ nhựa – credit card, chúng ta thấy trong hóa đơn thanh toán thường có hàng số đầu tiên là số tiền phải trả; xuống hàng là “tip” – rồi xuống hàng nữa mới là tổng cộng – Total.

Trung bình người tiêu xài là Mỹ trắng thường cho tip khá hơn người da màu ở nhà hàng và các dịch vụ khác – vào khoảng từ 15% tới hơn. Tip là để khen, cám ơn sự phục vụ, nhưng ai cũng biết người Tàu giỏi buôn bán trong ngành ẩm thực điều ngược đời là ai cũng biết nhà hàng Tàu phục vụ thì tệ nhất trong giới nhà hàng ở xứ Hợp chủng quốc này nên nhà hàng Tàu (ở Dallas) tính luôn 15% tip vào hóa đơn của khách hàng.

Vì thế, ở Dallas, nếu đi ăn nhà hàng Tàu thì khỏi trả (cho) tip vì họ tính sẵn rồi ! Một cách tính rất đúng với tính cách của người Tàu hiện đại – ai lại đi ép người ta thưởng cho sự phục vụ tồi của mình chứ ! Dù tiền tip ở Mỹ là chuyện rất tự nhiên trong đời sống; như là một nét văn hóa của nước sở tại này.

Ngoài những chuyện “khó tin nhưng có thật” như ông già Mỹ tặng cô phục vụ ở nhà hàng McDonald cái xe hơi mới làm quà Giáng sinh; bà Mỹ cho cậu sinh viên làm part-time tấm check mười ngàn đô la hôm lễ Tạ ơn… Tiền tip đối với người Mỹ không hẳn là thước đo lòng tốt, sự rộng rãi của họ mà hiểu theo ngành phục vụ : 9 Tien Tip 3Người Mỹ trắng họ mua sự phục vụ; nói một cách khác là họ dám trả tiền cho sự phục vụ – dù không có sự bắt buộc trong hóa đơn cầp phải thanh toán.

Nhưng người Mỹ trắng họ mua sự sạch sẽ (vệ sinh) và họ mua cái service, tức sự phục vụ; người Mỹ đen thích mua cái gì bự, nhiều, rẻ… là ô-kê; người châu Á thì thích cái gì on sale, nhiều khi chẳng rẻ nhưng cứ có chữ “on sale” là mua. Với dân neo của dân ta thì họ lại gọi tắt là “tiền T”; Tiền T ở tiệm nào khá thì cánh thợ nhào vô; tiệm nào đông khách nhưng tiền T tệ thì thợ chạy ráo…

Nhìn lại hay nói đến tiền tip ở Mỹ – là đề tài có thể viết thành sách vì phong phú và đa dạng. Con cháu chúng ta đi học đại học thường đi làm thêm ở những nhà hàng Mỹ để kiếm tiền tiêu vặt. Tôi nghe đã nhiều với đồng lương chỉ có hai, ba đồng một giờ; nhưng chỉ làm vài tiếng thì các cháu đã có vài chục tiền tip. Đó là lý do các cháu con nhà người Việt nhưng không làm tiệm phở của Việt Nam vì lương part time bảy, tám đồng một giờ, nhưng tip bèo quá và làm cho chủ Việt thì quá cực !

Theo thời gian, sự thay đổi của đời sống xã hội thì tiền tip mang ý nghĩa khích lệ của người được phục vụ dành cho người phục vụ dần mờ nhạt. 9 Tien Tip 4Trong khi tiềp tip là sinh nhai của những người làm việc lương thấp (sống nhờ tiền tip). Điểm dễ thấy ở một tiệm phở Việt nam là khách Mỹ cho tip từ 15% trở lên; trong khi khách Việt để lại bàn cả nhà đi ăn phở chỉ hai, ba đồng bạc; nhưng dù sao cũng đỡ hơn khách hàng là dân Ấn độ – không có thói quen cho tip; ở tiệm nail, tiệm cắt tóc, mọi dịch vụ, người thợ bớt nản khi được phục vụ người da trắng. Nhưng không có gì bảo đảm là người da trắng giàu có hơn người da màu – chỉ là thói quen của họ thôi !

Nếu đi xa hơn nữa, bạn cũng có thể thấy ở những nơi ăn chơi sang trọng. Những cô gái chân dài, đẹp như tiên giáng trần… thế mà họ đi làm không có tiền lương ! Họ đi làm như đi làm công quả cho hộp đêm ! Chỉ khác là đi làm công quả ở chùa thì ra về mệt đừ thân xác nhưng thân tâm thanh an; còn đi tiếp khách miễn phí (không lương) cho những nơi ăn chơi thì người đẹp ra về say mèm, lương tâm lảo đảo, nhưng trong bóp có cả ngàn đô la sau một đêm từ bi hỷ xả với những con chim đêm…

Nhưng tiền tip thời hiện đại ở Mỹ đã trở thành chuyện lớn từ một Tòa tối cao đã đưa ra phán quyết tiền tip khách cho ai người nấy hưởng. Thay vì tiền tip thường được chủ doanh nghiệp giữ lại rồi phân phát, chia chác tùy theo ý họ muốn. An uong“Businesses cannot collect tips given to waiters, casino dealers or other service employees to share with support staff such as dishwashers even if the tipped employees are receiving minimum wage, a federal appeals court ruled Tuesday (Feb 23 – 2016).” Nghĩa là tiền tip sẽ thuộc sở hữu của nhân viên 100%!

Tại nhiều nơi, chủ nhà hàng, dịch vụ… sẽ gom hết số tiền tip khách cho nhân viên lại rồi chia đều cho tất cả những nhân viên ở phía sau (như nhà bếp, hoặc những nhân viên chạy vòng vòng ở bên ngoài dịch vụ). Những ông chủ (bà chủ) này cho rằng đội ngũ nhân viên hậu trường cần được ghi nhận công lao.

Điều này thật khó nói cho cùng. Bởi tiếp viên và người trực tiếp phục vụ khách mà không có các nhân viên hậu trường giúp đỡ thì chưa hẳn họ sẽ tạo được những ấn tượng tốt đẹp trong lòng khách hàng. Tuy nhiên đây phải là chuyện các nhân viên tiếp viên đồng ý. Tuyệt nhiên không thể là chuyện tự động- automatic mà họ không có quyền ý kiến như trước.

9 Tien Tip 5

Thông tấn xã AP đánh tin từ San Francisco cho biết một Tòa tại khu vực 9th US Circuit Court of Appeals đã tuyên bố họ ủng hộ luật này (cho phép nhân viên phục vụ trực tiếp với khách hàng giữ lại 100% số tiền tip họ được cho) vốn được US Labor Department đưa ra hồi năm 2011. Cụ thể là : “The 9th Circuit said the rule was reasonable and consistent with Congress’s goal of ensuring tips stay with employees who receive them”. Theo đó, Tòa 9th Circuit chống lại tòa án sơ thẩm tại Nevada và Oregon yêu cầu các doanh nghiệp phải trả lương tối thiểu (minimum wage) và tiền tip nhân viên nhận được từ khách hàng. Hiện tại có đến 7 tiểu bang tuân thủ theo hệ thống tính tiền lương này gồm: Alaska, California, Minnesota, Montana, Nevada, Oregon và Washington.

Trước đây Bộ Lao động Mỹ đã cấm chủ doanh nghiệp lấy tiền tip của nhân viên “nhà trên” rồi chia đều biến thành tiền lương cơ bản cho nhân viên “nhà dưới”. Tất nhiên không phải chủ doanh nghiệp nào cũng làm thế. 9 Tien Tip 6Với những nhân viên chạy bàn ở nhà trên gặp phải những cảnh này, họ không vui vẻ gì mấy. Đứng về phía khách hàng họ cũng không mấy gì vui vẻ.

Bởi tiền tip là tiền họ cho nhân viên phục vụ họ (chứ không phải cho người khác). Tình trạng này tại một số nhà hàng Việt Nam cũng đã xảy ra. Tệ hơn hết ở trên đời (Mỹ) là Dallas có một tiệm phở Việt nam. Ông bà chủ gom hết tiền tip trong ngày chia đều cho nhân viên cộng hai – là cộng luôn ông bà chủ. Cánh làm tiệm phở ở Dallas chửi rân trời.

Chuyện tiền tip bây giờ lớn rồi ! Giáo sư luật Reuel Schiller của University of California (Hastings, in San Francisco) nói rằng tiền tip là của khách cho waiters and waitresses, not the dishwasher. Và đó là tiền của khách cho các nhân viên nhà trên chứ không phải đó là tiền của chủ doanh nghiệp. Theo vị giáo sư này thì các chủ doanh nghiệp 9 Van hoa tip 1phải có trách nhiệm trả lương cao hơn cho nhân viên nhà dưới chứ không thể bẻo tiền của nhân viên nhà trên được.

Hiện tại một số nhà hàng, khách sạn tại các tiểu bang Oregon, Alaska, và California đã xử ép các nhân viên nhà trên. Còn tại Nevada, hệ thống sòng bạc Wynn tại Las Vegas đã vi phạm. Nên Tòa 9th Circuit đã phải can thiệp để tiền nào ra tiền đó. Tip là tip. Wage là wage. Không thể nhập nhằng giữa lương và tip được. Như thế sẽ oan ức cho những nhân viên nhà trên vì họ đã ra công lăng xăng và mỉm cười với khách hàng.

Với người Việt, tình trạng chủ và thợ tại các tiệm nails không đụng chạm về chuyện tiền tip vì chủ ăn chia 5-5, 6-4… gì đó với thợ là chuyện hợp đồng. Chủ không dính tới tip. Nên thợ biết cách o bế khách hàng thì sẽ có nhiều tiền tip. Nên chỉ còn chuyện thợ tranh giành với nhau những vị khách sộp, làm nên những chuyện không hay.

Bo tay 1Dẫu tiền là vật ngoại thân, nhưng đồng tiền dính liền khúc ruột. Hai câu cực kỳ mâu thuẫn nói lên tính chất của người Việt chúng ta. Nên chăng đã đến đến lúc đời sống của người tha phương đã định hình “nhất sĩ nhì neo” thì ì xèo với nhau chi nữa mà hội nhập thực sự vào đời sống Mỹ là đi ăn uống, tiêu xài… hãy cho tip rộng rãi hơn vì đồng tiền ở Mỹ rất đúng là người đầy tớ tốt và là ông chủ tồi, nên ta làm chủ đồng tiền (dù khó khăn kiếm được) hay cứ mãi làm nô lệ cho đồng tiền ? Không thể sống mãi với quan niệm của người bồ tát của mình lạt buộc; cũng phù hợp với người Mỹ có câu: Nobody was born yesterday – thiên hạ đâu phải là trẻ con! (theo Phan)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

Logo TG quanh ta 1

Tien Viet 2VĂN HÓA “TÍP” Ở KHẮP NƠI

TRÊN THẾ GIỚI

Nếu như một số quốc gia còn khá xa lạ và “thờ ơ” với khái niệm tiền típ hay tiền “boa” thì ngược lại, nhiều nước trên thế giới lại hết sức cởi mở với vấn đề này.

1/. Áo : Tại Áo, phí dịch vụ ở nhà hàng và các quán bar sẽ được cộng luôn vào trong hóa đơn, khoảng 10% giá trị thực tế. Điều này có nghĩa là, nếu bạn nhận được một hóa đơn thanh toán cho bữa ăn 40 USD tức là bạn đã trả phí dịch vụ từ 3,5 đến 4 đô la Mỹ.

2/. Australia và New Zeland : Những nhân viên phục vụ tại Úc và New Zeland đã nhận được một mức lương xứng đáng ngay từ khi bắt đầu làm việc. Chính vì vậy, hành động “típ” tiền tại nơi đây thực sự không được hoan nghênh. Một nguyên tắc nhỏ là bạn có thể típ khoảng 10% nếu như bạn nhận được dịch vụ thực sự tuyệt vời. Tuy nhiên, sẽ vẫn có nhiều người cảm thấy ngạc nhiên và không thoải mái nếu như bạn cứ cố gắng dúi tiền vào tay họ.

3/. Pháp : Các nhà hàng của Pháp quy định cộng thêm 15% phí dịch vụ trực tiếp trên hóa đơn thanh toán. Tuy nhiên trên thực tế, các nhân viên không được biết đến khoản tiền này. Vì vậy, nếu như bạn thực sự cảm thấy hài lòng với nhân viên phục vụ, 9 Van hoa tip 2hãy đặt tiền tip của mình ngay trên hóa đơn. Tại các quán bar Pháp, văn hóa boa tiền hoàn toàn không được hoan nghênh.

4/. Ý : Tại đất nước hình chiếc ủng, các nhà hàng thường cộng phí dịch vụ trực tiếp vào hóa đơn thanh toán hoặc bạn có thể tip 10% trị giá hóa đơn thực tế. Các tài xế taxi ở Ý đều muốn nhận được tiền boa. Vì vậy, hãy tip tiền cho họ ngay khi bạn vừa bắt đầu hành trình của mình.

5/. Tây Ban Nha : Việc cộng thêm phí dịch vụ từ 5% đến 10% được coi là “luật bất thành văn” tại các nhà hàng ở Tây Ban Nha. Ở các quán bar, bạn phải trả thêm 0,20 euro cho mỗi món đồ uống. Đối với dịch vụ taxi, mặc dù không yêu cầu nhưng các bác tài sẽ rất hài lòng nếu như bạn boa cho họ 5% tiền lộ phí.

Ở khách sạn, cứ mỗi túi đồ bạn nhờ khuân vác hộ sẽ có giá tip là 1 euro. Ngoài ra, bạn cũng cần típ 1 euro cho người gác cửa và 1 euro cho người dọn phòng mỗi đêm.

6/. Thổ Nhĩ Kỳ : Đến Thổ Nhĩ Kỳ, bạn cần tip 5-10% tại các nhà hàng bình dân và từ 10-15% tại các nhà hàng sang trọng. Tại các quán bar, dù không được mong đợi nhưng bạn cũng có thể típ từ 5-10% nếu như bạn muốn. 9 Van hoa tip 3Ngoài ra, bạn cũng cần phải tip 2 Lira Thổ Nhĩ Kỳ nếu như bạn nhờ khuân vác một túi đồ.

7/. Mỹ : Trên thực tế, những nhân viên phục vụ tại Mỹ cần tiền Tip để có thế sống một cách “thoải mái” hơn ngoài mức lương tối thiểu. Do đó, tip 10-20% trị giá hóa đơn được coi là một tiêu chuẩn. Nếu như bạn tip 25%, điều đó có nghĩa rằng bạn đã rất hài lòng với thái độ phục vụ của nhân viên. Tuy nhiên, ngay cả khi chưa hài lòng, bạn vẫn cần phải tip cho họ 10%. Nếu không, rất có thể một bồi bàn sẽ ra tận cửa để hỏi xem anh ta đã làm gì phật ý bạn.

8/. Thái Lan : Người Thái thường không cho nhau tiền boa, tuy vậy, khách du lịch thường sẽ trả tiền này khi đến nghỉ ở khách sạn và nhà hàng hạng sang. Thậm chí nhân viên hướng dẫn đỗ xe ở những nơi sang trọng cũng mong bạn trả cho họ 20 bath. Nguyên tắc cho tiền boa ở Thái Lan như sau : Nếu vào nhà hàng, hãy trả thêm một khoản dưới 10% số tiền bạn phải trả. Đối với lái xe taxi, hãy làm tròn chục hoặc cho họ giữ lại tiền thừa.

9/. Canada : Ở Canada, tiền tip sẽ không được cộng luôn trong hóa đơn khi bạn đến ăn ở nhà hàng. Vì vậy, hãy boa cho bồi bàn số tiền trị giá 15-20% hóa đơn thanh toán. Tại khách sạn, mỗi người khuân vác thường nhận được tiền boa là 1-2 USD/túi đồ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, người Canada chấp nhận đồng USD nhưng đó phải là tiền giấy chứ không phải là tiền xu.

9 Van hoa tip 5

10/. Nam Phi : Văn hóa boa tiền cũng được coi là “luật bất thành văn” tại Nam Phi. Tiền tip cho bồi bàn thường từ 10-15% hóa đơn. Đối với người khuân vác đồ hộ bạn trong khách sạn, giá của mỗi túi đồ là 1 USD và 3-5 USD cho người canh cửa. Lái xe taxi sẽ được tip thêm 10% hóa đơn, và hướng dẫn viên du lịch là 10 USD/ ngày.

11/. Ai Cập : Tại đất nước Kim Tự Tháp, tiền tip thường được cộng luôn vào hóa đơn từ 5-10% tại các nhà hàng. Ở khách sạn, cứ một túi đồ bạn nhờ khuân vác hộ sẽ có giá tip là 1 USD. Với những người giữ cửa, bạn nên tip 10-20 USD ngay từ ngày đầu tiên của kỳ nghỉ và chắc chắn bạn sẽ được đối xử như một ông hoàng, 9 Van hoa tip 4còn “giá” cho hướng dẫn viên du lịch là 20 USD/ngày. Một điểm lưu ý là người dân nơi đây muốn bạn tip bằng tiền đô la Mỹ hơn Bảng Ai Cập.

12/. Nhật Bản : Người Nhật luôn cho rằng phục vụ tốt đối với khách hàng là một lẽ dĩ nhiên. Chính vì vậy, văn hóa boa tiền không được “chào đón” tại xứ sở hoa anh đào. Bạn sẽ bị coi là khinh người và thô lỗ nếu như tặng thêm tiền cho lái xe trên taxi, nhân viên phục vụ trong nhà hàng hay lúc được người khác chăm sóc.

13/. Hàn Quốc : Văn hóa Hàn Quốc không có khái niệm về “tiền boa”. Tuy nhiên, bạn có thể boa thêm cho nhân viên nếu như bạn cảm thấy hài lòng với dịch vụ. 9 Van hoa tip 6Còn nếu không, bạn có thể vô tư cất ví đi mà không cần phải áy náy.

14/. Singapore : Tại quốc đảo sư tử, tiền tip được tính luôn vào trong hóa đơn nhà hàng. Nếu hóa đơn không có tiền tip, du khách có thể để lại một ít tiền lẻ cho bồi bàn. Tuy nhiên, điều này không bắt buộc.

15/. Philippines : Tại các nhà hàng, bạn hãy kiểm tra lại hóa đơn trước khi trả tiền. Nếu trong hóa đơn đã gồm tiền tip, bạn có thể để thêm 1-2 USD cho bồi bàn. Còn nếu nhà hàng chưa tính tiền tip cho bạn, du khách phải để lại số tiền tương ứng từ 10-15% hóa đơn.

Chu y16/. Trung Quốc : Cho tiền boa không chỉ không được hoan nghênh ở Trung Quốc mà thậm chí còn là phạm pháp ở một số nơi. Dù bạn có thiện ý bày tỏ sự cảm ơn của mình với người phục vụ, có thể vô tình bạn sẽ làm cho người đó bị mất việc như chơi.

Vì thế, tốt nhất đừng nên thực hành văn hóa phương Tây ở Trung Quốc và Đài Loan. Thay vào đó, bạn hãy tặng họ mấy cái kẹo, một đồng xu từ đất nước mình hay một thứ gì đó nho nhỏ để làm kỷ niệm. (theo Khánh Ly)

Lan Hương chuyển tiếp

SG Hiep si muLỜI BÀN : Đọc hết trang chuyên mục này, Cao Bồi Già chẳng thấy ai nhận xét về tiền Tip tiền boa ở Việt Nam ?! Không lẽ xứ Giao Chỉ này lại có thứ văn hóa chê tiền Tip tiền boa chăng ?

Chắc chắn rằng không. Thứ văn hóa cho tiền boa chiếm hơn nửa số hang quán trong ngành nghề ẩm thực, và 100% tại những nơi đèn mờ có chân dài váy ngắn ngồi phục vụ đến tận răng miệng.

Nhưng nói cho cùng “đi ăn, chơi” phải biết “boa” là gì, boa ở đâu đúng chỗ và phải boa bao nhiêu thì đúng giá trị và bao nhiêu mới trở thành đại gia hào phóng.

Bạn có biết những quán ăn bên kênh Nhiêu Lộc thì chẳng cần boa, vì phục vụ ở những khu này thuộc “tả pín lù” họ đã cảm thấy đủ sống khi làm ở đây. Những quán xá khác trong thành phố với đủ nam nữ phục vụ cũng thuộc dạng có hay không có boa cũng vẫn vui vẻ.9 Loi ban 1

Nhưng các quán thường đề “quán ăn gia đình” có các “búp bê” mặc áo hở jupe ngắn phục vụ, thì cần nên boa, bởi đồng lương của họ chỉ 1200 đến 1500K/tháng, mỗi ngày làm theo ca từ 8 giờ sáng đến 3 giờ chiều, hoặc từ 15 giờ đến 22 giờ. Nên rất cần tiền boa của khách.

Dù rằng văn hóa tiền boa ở VN bất thành văn, nhưng khách có thể :

– Cho tiền lẻ còn dư khi thối tiền

– Hoặc boa từ 10 đến 50K cho 1 bàn phục vụ tối đa 4 người ngồi ẩm thực.

– Nếu có cảm tình với nữ tiếp viên nào đó (đã có đá long nheo với nhau) có thể boa từ 100K trở lên dù hóa đơn thanh toán chỉ trên dưới 500K.

9 Loi ban 29 Loi ban 3

Nhưng khi bạn vào Karaoke, bia, cà phê “ôm”, mà chỉ vào các loại quán hạng B, thì ngoài tiền trên hóa đơn, thì khách phải theo tiền boa hiện hành theo “giá thị trường”, tức tối thiểu từ 200 đến 300K cho khoảng 2 – 3 giờ ngồi “ôm”, còn muốn từ A đến Z sẽ được tiếp viên cùng khách thỏa thuận. Do Tiếp viên nơi đây không có lương, và tiền boa phải chia lại 1/3 cho má mì và nam phục vụ….

Hiệp Sĩ Mù