CHUYỆN THỦ HUỒN & SÔNG NHÀ BÈ

logo-bay-gio-ke

10-nha-be-1SỰ TÍCH SÔNG NHÀ BÈ

TỨC TRUYN THỦ HUN

Ngày xưa ở đất Gia định (thuộc đất Biên Hòa và Quận Bình Thạnh ngày nay) có một người tên là Thủ Huồn (1). Hắn xuất thân làm thơ lại. Trong hơn hai mươi năm luồn lọt trong các nha các ti, hắn đã làm cho bao nhiêu gia đình tan nát, bao nhiêu người bị oan uổng; do đó hắn đã vơ vét được bao nhiêu là tiền của.

Vợ hắn chết sớm lại không có con cho nên tiền bạc của hắn không biết tiêu đâu cho hết. Ngoài số chôn cất, hắn đem tiền tậu ruộng làm nhà. Ruộng của hắn cò bay thẳng cánh, mỗi mùa thu hoạch kể hàng ngàn “giạ” lúa.

Khi thấy cuộc sống quá sung túc, hắn mới thôi việc về nhà, sống một cuộc đời trưởng giả.

Một hôm, có người mách cho Thủ Huồn biết chợ Mạnh-ma ở Quảng Yên là chỗ người sống và người chết có thể gặp nhau. Muốn gặp người chết, người sống phải chờ đến mồng một tháng 6 ÂL, mang một món hàng vào chợ hồi nửa đêm mà đi tìm. Thủ Huồn là người rất yêu vợ. Tuy vợ chết đã ngoài mười năm nhưng hắn vẫn không lúc nào quên. Hắn bèn giao nhà lại cho người bà con rồi làm một chuyến du lịch ra miền Trung, mong gặp lại mặt vợ cho thỏa lòng thương nhớ bấy lâu.

Khi gặp vợ, Thủ Huồn không dám hỏi vì thấy vợ ăn mặc rất đài các. Sau cùng người đàn bà ấy cũng nhận ra được. Thủ Huồn mừng quá vội dắt vợ ra một chỗ kể cho vợ nghe cảnh sống của mình từ lúc âm dương cách biệt. Rồi hắn hỏi vợ:

– Mình lâu nay làm gì ?

– Tôi làm vú nuôi trong cung vua. Cuộc đời của tôi không có gì đáng phàn nàn. Tôi có một gian nhà riêng trong hoàng cung, cái ăn cái mặc được chu cấp đầy đủ.

Hắn nói :

– Tôi nhớ mình quá. Tôi muốn theo mình xuống dưới ấy ít lâu có được không ?

10-nha-be-2– Đi được. Nhưng chỉ trong vài ngày là cùng, nếu quá hạn sẽ nguy hiểm.

Thủ Huồn và vợ cùng đi. Qua mấy dặm đường tối mịt, chả mấy chốc đã đến cõi âm. Hắn rùng mình khi lọt qua bao nhiêu cổng trước lúc vào thành nội, qua những tên quỷ gác cổng có những bộ mặt gớm ghiếc. Nhờ có vợ nên chỗ nào cũng vào được trót lọt. Đến một gian nhà thấp, vợ bảo chồng :

– Đây là nhà bếp, đằng kia là nhà ngục, trước mặt là cung hoàng hậu, chỗ tôi túc trực hàng ngày. Qua khỏi đấy là cung vua. Cứ ẩn tạm trong buồng vắng này vì không thể lên buồng tôi trên kia được. Tôi sẽ kiếm cách cho chàng đi xem một vài chỗ, nhưng rồi phải về ngay.

Chiều hôm đó người vợ về trao cho Thủ Huồn một mảnh giấy phép và nói :

– Chỉ có cung vua và cung hoàng hậu thì đừng có vào còn mọi nơi khác chàng cứ đi xem cho thỏa thích.

Hắn lượn mấy vòng xung quanh nhà bếp rồi tiện chân đến nhà ngục. Chưa lọt khỏi cổng mà những tiếng kêu khóc, tiếng la hét ở phía trong làm cho hắn bồn chồn. Qua mấy phòng chuyên mổ bụng, móc mắt, cắt tay, v.v… hắn thấy đây quả là nơi hành hạ tội nhân kinh khủng, đúng như lời đồn ở trên trần thế.

Sau cái bàn xẻo thịt là cả một kho gông. Trong đó có một cái gông đặc biệt: nó vừa to vừa dài, làm bằng những thanh gỗ nặng như sắt. Thủ Huồn lân la hỏi người cai ngục :

– Thứ gông này để làm gì ?

– Để chờ một thằng ác nghiệt ở trần xuống đây. Bao nhiêu những cái gông trong này đều đã có chủ cả. Cứ xem gông10-nha-be-3 to hay nhỏ thì biết tội ác của nó.

Thủ Huồn lại hỏi :

– Thế cái thằng sẽ đeo cái gông vừa to vừa dài đó là ai ?

Lão cai ngục thủng thỉnh giở một cuốn sách vừa to vừa dày chỉ vào một hàng chữ, đọc : “Hắn là Võ Thủ Hoằng tức là Thủ Huồn”. Rồi nói tiếp :

– Thằng cha đó ở Đại-nam quốc, Gia-định tỉnh, Phúc-chính huyện…

Nghe nói thế, Thủ Huồn giật mình mặt xám ngắt. Nhưng hắn vẫn giữ được vẻ bình tĩnh. Hắn hỏi thêm :

– Thế nào ? Hắn có tội gì ?

Lão cai ngục mắt vẫn không rời quyển sách.

– Khi làm thơ lại hắn bẻ mặt ra trái làm bao nhiêu việc oan khốc đến nỗi tội ác của hắn đen kín cả mấy trang giấy đây. Này nghe tôi đọc này : năm Ất sửu hắn sửa hai chữ “ngộ sát” thành “cố sát” làm cho hai mẹ con thị Nhân bị chết để cho người anh họ chiếm đoạt gia tài. Việc này Thủ Huồn được mười nén vàng và mười nén bạc, một trăm quan tiền. Cũng năm đó, hắn làm cho ông Ngô Lai ở thôn Bình-ca bị hai mươi năm tội đồ chỉ vì trong nhà có cái áo vải vàng, để đoạt không của ông ta mười hai mẫu ruộng. Năm…

Thủ Huồn tái mặt, không ngờ mỗi một cái cất tay động chân của mình trên kia, dưới này đều rõ mồn một. Hắn ngắt lời đánh trống lảng.

– Thế vợ hắn có cùng đeo gông không hở ông ?

– Ồ ! Ai làm người ấy chịu chứ ! Vợ hắn nghe đâu là người tốt đã xuống đây rồi.

Thủ Huồn lại hỏi gặng :

– Ví thử hắn muốn hối cải thì phải làm thế nào ?

10-nha-be-4Lão cai ngục hạ sách xuống bàn, đáp :

– Đã vay thì phải trả ! Nếu hắn muốn thì phải đem những thứ của cải cướp giật được đó bố thí và cúng lễ cho hết đi.

Từ biệt lão cai ngục và những hình cụ khủng khiếp, Thủ Huồn không còn bụng dạ nào để đi xem nơi khác nữa. Vợ thấy chồng đòi về, lại đưa chồng ra khỏi hoàng cung của Diêm vương và ra khỏi mấy dặm đường tối tăm mù mịt. Lúc sắp chia tay hắn bảo vợ :

– Tôi về trang trải công nợ có lẽ ba năm nữa tôi lại xuống. Mình nhớ lên chợ đón nghe !

Về tới Gia-định. Thủ Huồn mạnh tay bố thí. Hắn tập hợp những người nghèo khó trong vùng lại, phát cho họ tiền, lúa. Hắn đem ruộng đất của mình cúng cho làng, cho chùa, chia cho họ hàng thôn xóm. Hắn mời hầu hết sư, sãi các chùa gần vùng tới nhà mình cúng cơm, tốn kém kể tiền vạn.

Người ta lấy làm lạ không hiểu tại sao một tay riết róng như hắn bây giờ trở nên hào phóng một cách lạ thường. Ai xin gì được nấy. Có những người trước chửi hắn bây giờ lại đâm ra thương hại hắn. Nhiều người bảo nhau :

10-nha-be-5– “Thứ của vô nhân bất nghĩa ấy không trước thì sau thể nào cũng đội nón ra đi mà thôi !” hay là :

– “Có lẽ hắn không con, biết để của cũng chả làm gì nên tự làm cho vợi bớt”.

Thủ Huồn có nghe rất nhiều lời đàm tiếu về mình, nhưng hắn chẳng nói gì sất, cứ việc quẳng của không tiếc tay. Cứ như thế sau ba năm, Thủ Huồn tính ra đã phá tán được ba phần tư cơ nghiệp. Nhớ lại lời hẹn, hắn lại khăn gói ra Bắc tìm đến chợ Mạnh-ma. Ở đây, hắn dỗ khéo được vợ cho hắn xuống thăm cõi âm một lần nữa.

Khi trở lại nhà ngục. Thủ Huồn thấy quang cảnh vẫn như cũ. Lão cai ngục vẫn là lão cai ngục ba năm về trước. Cách bố trí y hệt như xưa : cũng có nơi mổ bụng, nơi móc mắt, cắt tay,… Duy chỗ để gông thì có ít nhiều thay đổi. Bên cạnh những cái vẫn còn nguyên hình như xưa thì lại có những cái trước bé nay đã lớn lên, có cái trước lớn, nay nhỏ hẳn đi. Đặc biệt cái gông mà Thủ Huồn chú ý nhất thì bây giờ đã rút ngắn lại tuy vẫn còn to và dài hơn các thứ gông thường một tý. Hắn lân la hỏi lão cai ngục :

– Cái gông để ở nơi này trước kia tôi nhớ hình như to lắm thì phải.

– Đúng đấy ! Lão đáp. Có lẽ gần đây ở trên dương thế thằng cha ấy đã biết chuộc lỗi nên nó đã nhỏ lại. Nếu hắn gắng hơn nữa, thì rồi sẽ có phúc lớn.

10-nha-be-6Thủ Huồn lại lên đất, trở về Gia-định. Hắn lại làm tiếp công việc bố thí và cúng dàng. Lần này hắn bán hết tất cả những gì còn sót lại, kể cả nhà của của mình. Hắn đến Biên-hòa dựng một ngôi chùa lớn để cúng Phật. Hắn xuôi sông Đồng-nai để làm một việc nghĩa cuối cùng. Hồi đó ở ngã ba sông Đồng-nai và sông Gia-định việc đi lại rất bất tiện. Cũng vì thế mà bên kia sông Đồng-nai người ta còn ngần ngại chưa dám di cư sang để sinh cơ lập nghiệp.

Thủ Huồn liền quyết định ở lại đây. Hắn kết một cái bè lớn, trên bè có nhà ở, có đủ chỗ nghỉ, có sẵn nồi niêu, đồ dùng và tiền gạo. Những thứ ấy hắn dùng để tiếp rước những người qua lại, nhất là những người nghèo khó. Hắn cho họ trú ngụ tại bè của mình kẻ năm ba ngày, người một đôi tháng mà không lấy tiền. Hắn làm công việc đó mãi cho đến ngày xuống âm phủ thật sự.

oOo

Sau đó khá lâu, có lần một ông vua tên là Đạo Quang bên Trung-quốc lúc mới lên ngôi có cho sứ sang Việt-nam hỏi lai lịch một người ở Gia-định. Số là khi nhà vua mới sinh, người ta thấy trong lòng bàn tay vua có mấy chữ: “Đại-nam, Gia-định, Thủ Hoằng”, nên nhà vua cần biết rõ gốc gác Thủ Hoằng là ai. Sau khi sứ giả cho biết rõ lai lịch Thủ Huồn, vua Trung-quốc có cúng vào ngôi chùa Biên-hòa ba pho tượng vàng. 10-nha-be-7Do việc đó người ta bảo Thủ Huồn nhờ thành thực hối lỗi, chẳng những làm tiêu mất cái gông chờ hắn ở cõi âm, mà còn được Diêm vương cho đi đầu thai làm vua Trung-quốc.

Ngày nay, một ngôi chùa ở Biên-hòa còn mang tên là chùa Thủ Huồn: chỗ ngã ba sông Đồng-nai và Gia-định còn gọi là sông Nhà-bè để kỷ niệm lòng tốt của Thủ Huồn đối với khách hộ hành Nam Bắc qua con sông đó [2].

Có câu tục ngữ:

Nhà bè nước chảy phân hai,

Ai về Gia-định Đồng-nai thì về.

Khảo dỊ

Truyện trên giống với truyện Người đi dạo âm phủ cũng do Jê-ni-bren (Génibrel) sưu tập :

Có hai vợ chồng một người ở Nam-định, nhà giàu có lớn. Họ sinh được một cô con gái rất xinh và khôn ngoan tên là Trần Thị Xuân. Đặc biệt là mỗi bàn tay có sáu ngón. Không may năm nàng mười ba tuổi thì bị lên đậu trời mà chết. Thương nhớ con gái, hai vợ chồng không thiết làm ăn gì nữa.

Nghe nói ở Quảng-yên có chợ Mạnh-ma, ở đấy dương gian và âm phủ có thể gặp nhau được, hai vợ chồng bèn tìm đến, mong được gặp con. Họ có mang theo một cái quả bằng bạc sắm cho cô gái lúc còn sống.

Nhằm ngày mồng một tháng Sáu họ đến chợ giả bày hàng ra bán. Lát sau, người con gái đến hàng mua trầu, trông thấy cái quả của mình liền hỏi chuyện. Cha mẹ nhận ra con nhờ có bàn tay sáu ngón của cô và được con mời đi dạo cảnh âm phủ.

Chồng của cô là một viện quan giám thành, đưa cha mẹ vợ đi coi các cửa ngục. Khi đến cửa thứ nhất, hai vợ chồng thất kinh thấy tên tuổi của họ có yết ở cửa ngục. Họ vờ hỏi chàng rể tại sao có tên yết ở cửa, thì hắn bảo :

10-nha-be-8– “Hai người đó ở dương gian cho người ta vay nợ một lớp vốn năm bảy lớp lời làm cho người ta phải bán vợ đợ con nên yết lên để chờ làm tội”.

Hai vợ chồng lại hỏi :

– “Vậy chúng nó muốn khỏi tội thì phải làm thế nào ?”

– “Phải làm chay bố thí cho hết của đó, mới mong khỏi được”.

Trở về làng cũ hai vợ chồng dốc của cải ra đón sư làm chay và mạnh tay bố thí. Sau khi hết của họ lại lần mò ra chợ Mạnh-ma tìm con gái và định đòi xuống âm phủ xem thế nào. Nhưng cô gái vừa gặp cha mẹ đã bảo :

– “Cha mẹ đã sạch tội rồi, không còn thấy tên ở cửa ngục nữa. Vậy chả cần xuống làm gì”.

Cả hai truyện trên có lẽ chịu ảnh hưởng từ một số Phật thoại ngoại lai trong đó có truyện Mục Liên thăm mẹ ở địa ngục khá phổ biến ở Việt-nam. Phần cuối truyện Thủ Huồn tương tự với Sự tích sư ông Huyền Chân Truyện bà Hiếu.

Sự tích sư ông Huyền Chân : Xưa, ở chùa Quang Minh, xã Hậu-bổng (Hải-dương) có một hòa thượng nổi tiếng chân tu. Lúc về già, Phật Di-đà hiện lên báo mộng rằng :

– “Nhà người có công với đạo Phật, kiếp sau sẽ cho giáng sinh làm vua Trung-quốc”. Khi hòa thượng chết, nguoi-xua-1đệ tử vâng lời thầy viết vào vai mấy chữ “Hòa thượng Huyền Chân chùa Quang Minh“.

Về sau có lần sứ bộ Việt Nam sang Trung Quốc. Khi yết kiến, chánh sứ Nguyễn Tự Cường được vua Minh Hy Tông cho biết là mình sinh ra trên vai có mấy chữ, rửa mấy cũng không sạch, không biết đầu đuôi vì sao. Nguyễn Tự Cường về dò hỏi mới biết câu chuyện sư Huyền Chân, vội mang nước giếng chùa Quang Minh sang cho vua Trung-quốc. Kết quả, nước rửa đến đâu chữ mất đến đấy [3].

Truyện bà Hiếu : Ở làng Linh Chiểu Đông (Gia-định) có người đàn bà tên là Hiếu nhà giàu, không có con cái. Bà bèn lập chùa Hòa Nghiêm bao vây một khoảng đất rộng để cho kẻ nghèo chôn cất làm phúc. Nhờ có công đức đó nên khi chết được đầu thai làm con gái vua Trung Quốc. Công chúa khi đẻ ra có chữ son “Gia-định, Linh-chiểu Đông, chùa Hoa-nghiêm” vua Trung-quốc cho là sự lạ, gửi giấy sang hỏi bên ta. Sau đó vua sai cúng vàng bạc vào chùa và xin đưa bài vị sang để thờ. Làng không chịu, chỉ làm một bài vị khác đưa sang cho vua Trung Quốc [4].

[1] Theo Trương Quốc Dụng trong Thoái thực ký văn.

[2] Theo Jê-ni-bren (Génibrel), sách đã dẫn, và tham khảo Thơ ông Thủ Huồn của Nguyễn Hữu Rằng.

[3] Theo Vũ Phương Đề. Công dư tiệp ký.

[4] Theo Lăng-đờ (Landes). Sách đã dẫn.

9-mon-nam-bo-1Xuân Mai chuyển tiếp

MÓN ĂN NAM BỘ

ĐONG ĐẦY Ý NGHĨA

Khi Tết Nguyên Đán đến, người dân Nam Bộ náo nức, tưng bừng chuẩn bị mọi thứ để đón chào năm mới, nhất là mâm cỗ Tết để cúng ông bà, tổ tiên. Mâm cỗ Tết Nam Bộ với các món ăn truyền thống, giản đơn mà đong đầy ý nghĩa.

1/- Thịt kho rệu : Tết đến, món thịt kho rệu là món chủ lực trong mâm cỗ cúng tổ tiên của người Nam Bộ. Món này còn có tên gọi khác là thịt kho hột vịt hay thịt kho tàu. Mới nghe “thịt kho tàu” tưởng chừng đây là món ăn có nguồn gốc từ Trung Quốc. Nhưng thật ra đây là món thuần Việt vì nhà văn Nam Bộ – Bình Nguyên Lộc từng giải thích rằng chữ “tàu” có nghĩa là “lạt” hay “nhạt”.

Thịt kho rệu là món ăn đơn giản, dễ làm, nhưng cũng có những bí quyết riêng để món ăn thơm ngon, đậm vị.9-mon-nam-bo-2a Để làm món ăn này, các mẹ, các chị thường lựa chọn thịt ba rọi hay thịt đùi rồi cắt thành miếng cỡ nửa bàn tay xòe, có người kỹ tính còn dùng dây lạt để cột ngang từng miếng thịt lại trước khi ướp để lúc nấu thịt không bị bung và bở, trông miếng thịt đẹp hơn. Những miếng thịt được ướp với các gia vị như đường, muối, tỏi và không thể thiếu ớt sừng trâu đập giập. Muốn miếng thịt trong thì đem phơi nắng một lúc, sau đó chấy tỏi mỡ cho thơm rồi cho thịt vào, nhanh tay trộn đều để miếng thịt săn lại. Còn trứng vịt luộc chín, để khi gỡ vỏ không bị dính tròng trắng mà vẫn còn nguyên vẹn thì người ta sẽ ngâm trứng vịt trong nước lạnh khoảng 10 phút.

Nước nấu thịt phải là nước dừa xiêm mới “đúng điệu”. Cho nước dừa xiêm vào nồi nấu sôi thì thả ít tỏi vào. Khi nghe mùi thơm của tỏi tỏa ra thơm lựng thì đó là lúc thả thịt vào kho với lửa lớn chừng 20 phút. Lúc đó, với kinh nghiệm của mình, các mẹ, các chị sẽ hạ lửa nhỏ xuống cho nước sôi liu riu. Canh khoảng một lúc nữa thì cho hột vịt vào tiếp tục kho đến khi nào miếng thịt mềm, 9-mon-nam-bo-2bnước kho thịt không cần nước màu cũng chuyển sang màu cánh gián.

Thịt kho rệu của người Nam Bộ đúng như tên gọi phải “rệu, rục” mới ngon. Miếng thịt có sự hòa quyện đủ sắc màu hương vị: màu đỏ au của thịt nạc, màu nâu nâu của trứng vịt và da hầm nhừ, sắc trong của mỡ sóng sánh trong màu vàng ươm của nước. Không thiếu vị ngọt bùi thanh khiết của nước dừa xiêm, cái vị thanh thanh của đường lẫn mằn mặn của nước mắm.

Món thịt có nạc có mỡ lại béo ngậy màu sắc ấm áp thể hiện mong muốn một năm mới đủ đầy, sung túc. Ngoài ra, tính hào sảng, cởi mở của người Nam Bộ cũng thể hiện rất rõ qua món ăn này. Vì món dễ nấu, nên Tết đến, các nhà thường hùn nhau nấu chung rồi chia phần cho nhau vừa vui, vừa ý nghĩa.

2/- Khổ qua dồn thịt : Khổ qua (mướp đắng) được người dân miệt vườn Nam Bộ chế biến thành món ăn giản đơn hàng ngày trong bữa cơm gia đình. 9-mon-nam-bo-3Thế nhưng, khi Tết đến xuân về, món khổ qua dồn thịt là món ăn không thể thiếu. Người Nam Bộ quan niệm “khổ qua” không chỉ là tên một loại trái mà còn có nghĩa là những phiền não, đau khổ của năm cũ sẽ qua hết, năm mới sẽ được nhiều vui sướng, may mắn cho gia đình.

Để làm món khổ qua dồn thịt, việc quan trọng đầu tiên là phải chọn những trái khổ qua có màu xanh đậm, suôn dài đều nhau vì dễ lấy ruột ra và dồn thịt vào. Các mẹ, các chị không chọn trái quá mập vì khi dồn sẽ hao thịt mà khi chín khó cắt khúc cho đều không đẹp mắt. Trái khổ qua đem dạt chéo một đầu, dùng muỗng lấy hết ruột ra ngoài rồi ngâm nước lạnh để khi hầm khổ qua vẫn giữ được màu xanh mướt đẹp mắt. Tùy theo sở thích của từng người, nhân khổ qua có nhiều loại. Nhưng phổ biến nhất là trộn thịt cá thát lát với thịt heo rồi xay nhuyễn như thế nhân sẽ dai, giòn, ngon. Sau đó, phết nhân cho dẻo, rồi khéo léo dồn nhân vào ruột trái khổ qua sao cho vừa khít, nhưng không làm nứt vỏ. Để khi hầm khổ qua không bị nứt vỏ thì dùng hành lá hay dây lạt buộc chặt trái lại.

Nước hầm khổ qua phải là nước dừa xiêm ninh với xương ống để nước thật ngọt. Khi nước sôi thì thả khổ qua vào, để lửa lớn cho nước sôi bùng lên thì vớt bọt cho nước hầm trong. Để lửa riu riu cho đến khi nồi khổ qua hầm chín vừa ăn thì múc ra tô. Ngày Tết, bên cạnh những món dầu mỡ, thịt cá, người Nam Bộ đổi vị bằng món khổ qua hầm đăng đắng mát tận ruột gan để đón năm mới mọi sự “khổ” đều “qua” hết cả.

9-mon-nam-bo-4a3/- Bánh tét : Cũng như bánh chưng miền Bắc, bánh tét là món ăn truyền thống ngày tết trong mâm cỗ Nam Bộ. Bánh tét thường được gói vào khoảng 28 đến 29 Tết để kịp ngày 30 Tết có bánh để rước ông bà. Để kịp gói bánh tét, người gói phải chuẩn bị các nguyên vật liệu trước đó khoảng một tuần, từ gạo nếp gói bánh đến lá chuối phải róc ra phơi sẵn cho héo, dây buộc bánh phải là dây lạt.

Tùy theo ý thích của mỗi nhà mà nhân bánh có thể là nhân ngọt hoặc nhân mận như: chuối chín, đậu, thịt mỡ… Ngoài ra, trong phần nếp, người ta còn trộn thêm đậu đỏ hay đậu đen cho bắt mắt. Đến ngày gói bánh, mọi người trong nhà sẽ tụ họp, phân chia công việc cụ thể: người khéo tay thì xào nếp, làm nhân, trẻ con có thể phụ lau lá chuối… không khí vui vẻ, náo nhiệt, chuyện trò rôm rả suốt cả ngày.

9-mon-nam-bo-4bVới người Nam Bộ, bánh tét không chỉ là món ăn mà ẩn chứa nhiều ý nghĩa nhân sinh. Những lớp lá bao bọc quanh nhân bánh như: người mẹ bao bọc, chăm lo cho đàn con thân yêu… Đặc biệt, hình ảnh màu xanh của đồng quê sông nước, những sản vật của thiên nhiên Nam Bộ đều thể hiện qua đòn bánh tét xanh nhân vàng gợi lên niềm mơ ước “an cư lạc nghiệp” của tổ tiên từ ngàn đời xưa.

Cũng như bánh chưng miền Bắc, bánh tét Nam Bộ tuy giản đơn, nhưng đề cao sự lao động của con người, sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên, sự giao hòa giữa trời đất và tấm lòng thành kính hướng về tổ tiên.

9-mon-nam-bo-5a4/- Lạp xưởng : Ngày Tết Nam Bộ trên mâm cỗ cũng không thể thiếu món lạp xưởng. Cách làm món lạp xưởng khá kỳ công trải qua nhiều công đoạn, với nguyên liệu chủ yếu là ruột heo và thịt heo.

Bằng kinh nghiệm của bản thân, các mẹ, các chị lựa ruột heo tươi, ruột không quá già cũng không quá non. Ruột đem về cạo rửa thật sạch, để ráo rồi đem phơi. Còn thịt heo nên chọn phần thịt nạc đùi heo đem về khéo léo lóc bỏ hết gân, mỡ rồi cùng nhau xắt nhỏ còn nếu muốn nhanh hơn thì đem xay nhưng cũng chỉ xay vừa chứ không quá nhuyễn vì nhuyễn quá lạp xưởng sẽ không dai.

Để tăng hương vị đậm đà cho lạp xưởng, phần thịt sẽ trộn thêm với mỡ theo tỉ lệ hợp lý rồi ướp với muối, đường, bột ngọt, tỏi và nhất định phải có tiêu hột và rưới thêm ít rượu trắng vào. Chờ một lúc cho gia vị ngấm đều thì đem hỗn hợp thịt đó dồn vào ruột heo khô, khéo léo dùng dây cột thành từng 9-mon-nam-bo-5bđoạn nhỏ rồi đem phơi ngoài nắng, theo thời gian sẽ lên men và dần dần ửng đỏ trong rất đẹp.

Lạp xưởng là món ngon, góp thêm hương vị đậm đà cho ngày Tết. Món này lại dễ chế biến, chỉ cần đem luộc chín rồi chiên lại cho vàng là có thể ăn ngay. Thưởng thức lạp xưởng, bạn sẽ cảm nhận được sự hòa quyện của vị ngọt đong đầy của thịt mỡ với hương thơm của gia vị đâu đó chút vị cay cay, thơm lừng của tiêu. Ăn lạp xưởng thường kèm với củ kiệu, dưa chua, rau ngò… thì ăn hoài cũng không ngán. (theo Nhất Huỳnh)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

PHONG TỤC TẾT 3 MIỀN

Logo TG quanh ta 1

Tr may anhLỘNG LẪY ĐƯỜNG HOA TẾT 2017

Ở KHU ĐÔ THỊ PHÚ MỸ HƯNG

Hàng chục năm qua, KĐT Phú Mỹ Hưng đã trở thành điểm du xuân ở Sài Gòn khi tham gia góp xuân bằng tuyến đường hoa Tết đẹp lộng lẫy.

H1: Khác với ngày xưa chỉ duy nhất có đường hoa Nguyễn Huệ (quận 1), những năm gần đây, mỗi mừa xuân về, Tết đến, khắp nơi từ trung tâm ra đến ngoại ô Sài Gòn đều có chợ hoa.

H2: Đặc biệt, tại Phú Mỹ Hưng, quận 7, hơn 10 năm nay đã có “đặc sản” đường hoa 10-duong-hoa-1Tết thu hút hàng triệu lượt khách tham quan.

H3: Năm nay, từ chiều 21/1 (24 tháng Chạp), đường hoa xuân Phú Mỹ Hưng đã chính thức khai mạc và kéo dài đến mùng 6 Tết Đinh Dậu. H4: Biểu tượng linh vật năm Đinh Dậu không thể thiếu tại đường hoa xuân Phú Mỹ Hưng.

10-duong-hoa-2

H5: Với chủ đề chính “Xuân no ấm”,  đường hoa Xuân 2017  Phú Mỹ Hưng được trang hoàng lộng lẫy tại khu vực Hồ Bán Nguyệt, quận 7,

10-duong-hoa-3

H6: Đường hoa Xuân Phú Mỹ Hưng 2017 tái hiện khung cảnh làng quê Việt no ấm, sung túc và được chia làm 4 khu vực. H7: Trong đó khu vực “Đường xuân” là điểm nhấn và chia thành 3 phân đoạn chính. H8: Ngay từ trước giờ khai mạc (tối 24 Tết), đã có rất đông du khách đến tham quan, chụp ảnh tại đường hoa xuân 2017 Phú Mỹ Hưng.

10-duong-hoa-4

H9: Nhiều loại hoa tươi, màu sắc rực rỡ từ các địa phương nổi tiếng về hoa như Đà Lạt, Sa Đéc…được đưa về tô điểm cho đường hoa ở đây. H10: Tiểu cảnh cánh đồng lúa bạt ngàn với sự thanh bình của vùng sông nước miền Tây Nam Bộ khiến du khách vô cùng thích thú. H11: Các em nhỏ cũng được dịp thả mình trên cánh đồng lúa giữa khu đô thị hiện đại bật nhất Sài Thành.

10-duong-hoa-5

H12: Trăm hoa khoe sắc tại đường xuân Phú Mỹ Hưng. H13: Sức hút của đường hoa xuân 2017 Phú Mỹ Hưng chính là cảnh quan đầy thơ mộng, cùng sự sáng tạo không ngừng nghỉ chủ đề thay đổi sâu sát theo từng năm. H14: “Dù tuổi cao, đi lại khó khăn nhưng khi được trở về quê hương đón Tết cổ truyền và được con cháu đưa đến dạo chơi ở đường hoa Phú Mỹ Hưng, chúng tôi vô cùng sảng khoái”, bà bảy Thi cùng người bạn việt kiều Úc, phấn khởi chia sẻ.

10-duong-hoa-6

H15: Cảnh tuyệt đẹp giữa mùa xuân trên đường hoa Phú Mỹ Hưng Tết Đinh Dậu 2017. H16: Cảnh quê với hàng dừa bên dòng sông, cùng đặc sản vùng sông nước miền Tây được tái hiện tại đường hoa xuân Phú Mỹ Hưng 2017. H17: Đường hoa xuân 2017 Phú Mỹ Hưng sẽ chính thức khai mạc tối 24 Tết Đinh Dậu và bế mạc vào tối mùng 6 Tết

Yên Huỳnh chuyển tiếp

logo-am-thuc

an-uong-1CÁC MÓN NGON NGÀY TẾT

ĐẶC TRƯNG Ở 3 MIỀN

Tết Nguyên đán – dịp lễ quan trọng nhất trong năm của người Việt, không chỉ là khoảng thời gian để mọi người cùng nhau đón chào năm mới với nhiều hy vọng mà còn là thời điểm để gia đình đoàn tụ và thưởng thức những món ngon ngày Tết trong không khí ấm cúng, sum vầy.

Do sự khác biệt về văn hóa, phong tục tập quán và cảđiều kiện tự nhiên nên ở mỗi vùng miền, những món ăn ngày Tết lại mang đặc điểm và hương vị riêng.

1/. Các món ngon ngày Tết ở miền Bắc

– Bánh chưng : Bánh chưng là món ăn đầu tiên mà mỗi người dân miền đất Bắc 10-mon-an-1anghĩ tới mỗi dịp Tết đến, xuân về. Được coi là “linh hồn” của ngày Tết Nguyên đán miền Bắc, những chiếc bánh trưng vuông vức với màu xanh mướt mắt được nấu từ gạo nếp thơm dẻo, đỗ xanh, thịt, hạt tiêu, mang đến hương vị đặc biệt và tinh tế.

– Thịt đông : Là một trong các món ăn ngon ngày Tết mang đặc trưng của người dân Bắc Bộ, thịt đông được làm từ thịt lợn ba chỉ hoặc thịt gà cộng thêm một mảng bì lợn. Nồi thịt sẽ đông sẽ mang lại cho thực khách cảm giác ngon miệng và hấp dẫn lạ kì khi thưởng thức giữa tiết trời se lạnh.

– Dưa hành : Với vị chua dịu, cay nhẹ, dưa hành ăn kèm với các món ăn ngày Tết giúp thực khách đỡ cảm thấy ngán vàcơ thể dễ dàng tiêu hóa thức ăn hơn.

10-mon-an-1b

– Giò heo : Nhắc đến các món ngon ngày Tết ở miền Bắc, sẽ là một thiếu sót lớn nếu không nhắc tới món giò nạc được làm bằng thịt lợn. Những khoanh giò với màu trắng mịn bắt mắt, vừa sang, vừa tiện lợi, lại cực kì dễ ăn đã trở thành món ăn không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết của người dân miền Bắc.

– Chè kho : Là món ăn vừa mát, vừa mềm lại có mùi thơm của đỗ xanh cùng với hương hoa bưởi thoang thoảng, chè kho thường được người dân miền Bắc dâng cúng lên tổ tiên vào đêm giao thừa cũng như đãi khách trong những ngày Tết.

2/. Những món ăn ngày Tết không thể thiếu của người dân miền Trung

– Bánh tét : Nếu như bánh chưng là món nhất định phải có trong dịp Tết ở miền Bắc thì tại miền Trung, 10-mon-an-2anhững chiếc bánh tét mềm dẻo mang hương vị đậm đà lại là món ngon không thể thiếu trong những ngày Tết. Bánh tét cũng được chế biến từ các nguyên liệu giống như bánh chưng nhưng đượcgói thành hình trụ dài thay vì hình vuông.

– Thịt lợn ngâm nước mắm : Được chế biến từ thịt heo luộc chín cùng với nước mắm pha đường, thịt lợn ngâm nước mắm là một trong các món ăn ngày Tết không thể thiếu trên mâm cỗ của người dân miền Trung. Vị mặn, ngọt của món thịtkhi kết hợp thêm với dưa món, củ kiệu chua ngọt và rau sống, rau thơm càng trở nên hấp dẫn.

Bánh tổ : Là sự kết hợp tinh tế của mè, gừng, đường đen và gạo nếp, khi thưởng thức, bánh tổ có thể được xắt ra thành từng miếng để dùng ngay hoặc nướng bánh trên bếp than hồng cho mềmhay đem chiên với dầu đậu phộng cũng rất ngon.

10-mon-an-2b

– Dưa món : Là sự kết hợp của nhiều loại nguyên liệu khác nhau như củ kiệu, củ cải, dưa leo, đu đủ, cà rốt…ngâm chua mặn, dưa món là một món ăn ngày Tết không thể thiếu trên mâm cỗ của những người dân miền Trung.

3/. Những món ăn độc đáo trên mâm cỗ tết miền Nam

– Bánh tét : Cũng được gói thành hình trụ dài giống như bánh tét 10-mon-an-3aở miền Trung nhưng bánh tét miền Nam lại có chút khác biệt khi có 2 loại nhân mặn và ngọt. Người dân miền Nam thường gói bánh tét trước Tết khoảng 10 ngày để cúng tổ tiên cũng như làm quà biếu Tết.

– Canh khổ qua : Là món ăn ngày Tết không thể thiếu của người dân miền Nam,món ăn này không chỉ có tác dụng giải mỡ, thanh nhiệt, phù hợp với thời tiết nắng ấm của miền Nam mà theo quan niệm dân gian, món canh khổ qua sẽ giúp xua đi những khó khăn của một năm mới để cầu mong một năm mới đến với những điều tươi đẹp hơn.

10-mon-an-3b

– Củ kiệu tôm khô : Tương tự như dưa món ở miền Trung, củ kiệu tôm khô là một trong các mónngon ngày Tết không thể thiêu trên mâm cỗ của những người dân miền Nam. Củ kiệu kết hợp cùng với tôm khô tạo nên một món ăn vô cùng ngon miệng với vị chua ngọt, bùi bùi rất đặc trưng và là một món ăn “thượng hạng” dành cho dân nhậu. (theo Timeout)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

logo-phong-tuc

ban-tho-3SỰ KHÁC BIỆT VỀ TỤC CÚNG

ÔNG CÔNG ÔNG TÁO Ở 3 MIỀN

Năm nào cũng vậy, vào ngày 23 tháng Chạp, các gia đình Việt lại làm lễ cúng ông Công ông Táo.

Tùy theo phong tục vùng miền mà mỗi nơi lại có cách chuẩn bị khác nhau, nhưng đều mang ý nghĩa chung là tiễn Táo Quân về trời để báo cáo với Ngọc Hoàng mọi việc lớn nhỏ trong nhà.

1/. Miền Bắc

Người miền Bắc thường cúng ông Công ông Táo khá sớm. Thông thường, các gia đình đã chuẩn bị làm lễ từ khoảng 20 tháng Chạp và muộn nhất là trước 12h trưa ngày 23 tháng chạp, 10-khac-biet-1abởi họ quan niệm rằng sau giờ đó, ông Công ông Táo đã về chầu trời.

Lễ vật để cúng ông Công ông Táo ngoài vàng mã, cá chép thì nhiều nơi còn dùng cả xôi chè, thường là chè bà cốt. Khi nấu chè, người ta sẽ cố ý để chè vương lên ông đầu rau, hay bôi chè lên ông đầu rau để Táo Quân lên Trời báo cáo cho “ngọt” giọng.

Bàn thờ Táo Quân của người miền Bắc thường bày cao hơn bàn thờ tổ tiên, trên đó gồm bộ mũ, hia. Khi đã cúng xong, họ đốt vàng mã và tiễn ba ông đầu rau trong bếp bằng cách thả xuống ao, sau đó thay ba ông đầu rau mới vào bếp và cả bộ mũ trên bàn thờ.

Theo quan niệm, ngày này là thời gian nghỉ ngơi cũng như bàn giao của Hành khiển 10-khac-biet-1bvà Táo Quân nên các gia đình nên dọn dẹp lại bàn thờ tổ tiên, đốt hết chân nhang cũ và lau chùi bát hương sạch sẽ để chuẩn bị đón năm mới. Phong tục cúng ông Công ông Táo truyền thống đã được người miền Bắc giữ gìn bao đời nay, đây còn là dịp để các gia đình đoàn tụ và cùng nhau ôn lại những kỉ niệm của một năm qua.

2/. Miền Trung

Người miền Trung cũng cúng ông Công ông Táo nhưng phong tục lại khác so với người miền Bắc. Họ vừa thờ Táo Quân trên Trang Ông, vừa thờ trên bàn thờ bếp. Vào tối 30, mùng 1 và ngày rằm, gia chủ đều dâng hoa quả hay thắp nén nhang trên bàn thờ, còn ngày thường thì phải thắp đèn dầu trong bếp, người phụ nữ trong nhà có 10-khac-biet-2trách nhiệm giữ sạch sẽ và yên tĩnh nơi bếp núc.

Người miền Trung thường làm lễ tiễn Táo Quân sẽ lên thiên đình vào ngày 23 tháng Chạp rất trọng thể. Việc đầu tiên là phải thay cát mới trong lư hương và lau dọn bàn thờ ông Táo sạch sẽ.

Sau khi cúng xong, tượng ba ông Táo cũ bằng đất nung được tiễn khỏi bàn thờ bếp và đặt cạnh các am miếu ở đầu xóm hay ở dưới gốc cây cổ thụ ngã ba đường. Tiếp đó, họ sẽ rước tượng ba ông Táo mới lên bàn thờ để bắt đầu một năm làm việc tiếp theo.

Người dân Huế còn có tục dựng cây nêu trước sân nhà hay sân đình trong sáng ngày 23. Lễ cúng chiều 30 Tết, họ lại rước thần về và sáng mồng 1 Tết an vị ông Táo mới. Điều đặc biệt là người Huế khi cúng lễ gì trong nhà cũng khấn vái để mời Thần Bếp về chứng giám.

3/. Ở miền Nam

Do có sự giao thoa văn hóa giữa các vùng miền nên tục cúng ông Công ông Táo của 10-khac-biet-3người miền Nam cũng có nhiều nét tương đồng với người miền Bắc. Ngoài những lễ vật giống người Bắc, người miền Nam còn có thêm một đĩa đậu phộng, kẹo vừng đen và một bộ “cò bay, ngựa chạy” – hình con cò và con ngựa làm bằng giấy, không có khung tre cầu kỳ như miền Bắc.

Điểm khác biệt so với những vùng miền khác trong lễ cúng ông Công ông Táo của người miền Nam là không có tục trút lư để thay cọng nhang, không mua cá chép, không thờ áo mũ, một số nơi còn nấu thêm chè xôi hoặc nếu không thì chỉ là một mâm trái cây hết sức đơn giản. (theo Thanh Huyền Timeoutvietnam)

Mỹ Nhàn chuyển tiếp

Logo canh giac

Tr Bac si 7MA MEN 3 NGÀY TẾT

SAI LẦM KHI CHO NGƯỜI SAY

UỐNG NƯỚC CHANH

Những sai lầm trong việc giải rượu như cho uống nước chanh, cố gây nôn có thể nguy hiểm tính mạng hơn.

BS Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm Chống độc (BV Bạch Mai) cho biết, tại Trung tâm Chống độc, ngày nào cũng có bệnh nhân nhập viện ngộ độc rượu do ethanol và methanol (cồn công nghiệp). Vào thời điểm trước và sau Tết, ngộ độc rượu cấp tính thường tăng nhiều so với các thời điểm khác trong năm. Nhiều trường hợp vào viện trong tình trạng hôn mê sâu với các biến chứng như: Khó thở, suy hô hấp, hạ đường huyết, tiêu cơ vân, suy thận.

Bệnh nhân ngộ độc do ethanol, nhẹ thì bị ức chế thần kinh trung ương gây kích thích, phấn chấn, nói nhiều, không làm chủ được bản thân khi điều khiển phương tiện giao thông; nặng thì gây tụt huyết áp, loạn nhịp tim, thở yếu, có thể ngừng thở, gây hạ đường máu, viêm dạ dày, chảy máu dạ dày…

10-sai-lam-1Bệnh nhân ngộ độc rượu do methanol nguy hiểm hơn nhiều. Nhẹ thì ảnh hưởng đến thị lực, nặng ảnh hưởng đến thần kinh, não, máu, tim mạch, huyết áp, thận… rất dễ dẫn đến tử vong. Nếu may mắn giải độc kịp thời vẫn có thể để lại di chứng ở não bộ.

Theo BS Nguyên, khi bệnh nhân bị ngộ độc rượu, nhất là có rối loạn ý thức, nguyên tắc cấp cứu cơ bản ban đầu là phải đảm bảo thông thoáng đường hô hấp, bằng cách cho bệnh nhân nằm đầu cao và nằm nghiêng sang một bên. Tốt nhất là nằm nghiêng sang bên phải có tác dụng dẫn lưu đờm dãi ra ngoài, hạn chế nguy cơ hít vào phổi, đặc biệt trong trường hợp bệnh nhân nôn. Tư thế này còn gọi là tư thế nghiêng an toàn. Cứ vài giờ phải đánh thức bệnh nhân dậy, nếu bệnh nhân tỉnh và có thể ăn uống được thì cho ăn cháo loãng… nhằm tránh hạ đường huyết.

Nếu bệnh nhân không tỉnh, nói ú ớ không rõ từ hoặc có dấu hiệu nặng không biết, thở nhanh và thở sâu, tím tái, chân tay lạnh, thì vẫn giữ bệnh nhân ở tư thế đầu cao, nằm nghiêng an toàn, sau đó nhanh chóng gọi người đến hỗ trợ, gọi xe cấp cứu tới xử lý và đưa bệnh nhân tới bệnh viện.

10-sai-lam-2Nếu bệnh nhân tỉnh dậy nhưng đau đầu nhiều, chóng mặt và nhìn mờ, sợ ánh sáng, giảm hoặc mất thị lực, ảo thị, cần phải đưa tới bệnh viện khám. Với cả hai trường hợp, chúng ta phải ủ ấm cho bệnh nhân, đặc biệt là trời rét. Tuyệt đối không cho người bệnh tự điều khiển xe cộ hay lao động, dễ gây ra các tai nạn đáng tiếc.

Cũng theo BS Nguyên cho biết có rất nhiều sai lầm mọi người hay mắc phải khi giải rượu cho người uống rượu say. Một trong những sai lầm khi giải rượu nhiều người mắc phải là cho người say rượu uống nước chanh hoặc các đồ uống chua.

Tuy nhiên, nếu người say vẫn còn một lượng rượu trong người thì khi kết hợp với nước uống chua dễ gây nôn thêm, tổn thương dạ dày do có axit. Nên cho họ uống các đồ uống có đường, muối như nước đường, mật ong, nước canh…

9-1 Say ruou 1Thứ hai, việc gây nôn cũng cần phải lưu ý. Trường hợp uống rượu xong vẫn tỉnh táo, nói chuyện được bình thường có thể gây nôn nhưng trong tình trạng không tỉnh mà cố gây nôn sẽ rất nguy hiểm. Việc cố ép gây nôn dễ sặc, chất nôn nhiều có thể bị tràn vào phổi dễ gây viêm phổi.

“Uống rượu quá chén gây rất nhiều tác hại đối với sức khỏe con người. Bởi vậy, người dân cần tiết chế, điều độ không nên uống nhiều rượu. Không nên uống nhiều loại rượu cùng một lúc. Khi thấy có biểu hiện đau đầu, chóng mặt… sau vài tiếng uống rượu, người dân cần tới bệnh viện khám ngay”, BS Nguyễn Trung Nguyên khuyến cáo.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, mọi người không nên cố săn lùng những loại thuốc có tác dụng bổ gan để giải độc rượu. Không có một loại thuốc giải độc nào chống được say rượu chứng minh có tác dụng hiệu quả rõ ràng. Các loại thuốc giải rượu chỉ có tác dụng hỗ trợ một phần bù lại một số chất vitamin, muối, đường chứ không thể làm thay đổi hẳn việc đang hôn mê, ức chế thần kinh do ngộ độc rượu khi uống vào tỉnh trở lại là không có.

Không nên uống thêm vitamin B1, B6, acid folic… để làm giảm đau đầu khi say, bởi sẽ có hại cho gan. Paracetamon, 10-sai-lam-3Aspirin và một số loại thuốc giảm đau, hạ sốt khi uống với rượu sẽ kích ứng niêm mạc dạ dày, gây chảy máu đường tiêu hóa.

Khi say cũng lưu ý, không uống các loại thuốc chống nôn vì sẽ giữ chất độc lại trong cơ thể, gan không thể lọc chất độc kịp càng tổn hại nghiêm trọng, lâu ngày sẽ xơ gan, ung thư gan.

Để đảm bảo sức khỏe và hạn chế tác dụng phụ của rượu, khi uống rượu, mọi người cần ăn trước lót dạ dày. Người có bệnh về gan mật, huyết áp, tim cần thận trọng khi uống rượu.

Theo khuyến cáo, với nam giới, lượng rượu nên uống một ngày không quá 50 ml loại rượu 39-40 độ, bia không quá 400 ml. Còn nữ giới, lượng chỉ 1/2 của nam giới. (theo Phương Thuận / Báo Gia Đình)

Phan Tất Đại chuyển tiếp

5 ĐỊA ĐIỂM MỘT THỜI SAIGON

Logo TG quanh ta 1

Tranh Ben Thanh5 ĐỊA ĐIỂM NỔI TIẾNG

CỦA MỘT THỜI SAIGON

Chẳng bao lâu nữa, những địa điểm nổi tiếng này của Sài Gòn sẽ mãi biến mất, hoặc sẽ được di dời để nhường chỗ cho những công trình mới hơn, hiện đại hơn. Và có lẽ, người ta sẽ chỉ còn được nhớ về nó bằng những hình ảnh đẹp, kí ức đẹp…

Thông tin về việc đóng cửa thương xá Tax, một công trình kiến trúc được xây dựng từ những năm 1880 khiến bất cứ ai có ký ức gắn với nơi đây bỗng cảm thấy có chút hụt hẫng và tiếc nuối. Đối với nhiều người, Thương Xá Tax không đơn thuần là một nơi để mua sắm, mà còn là nơi họ đặt chân tới để tìm những hoài niệm của Sài Gòn năm xưa, hay đơn giản là lục lại ký ức, những khi mua cuốn vở, cây bút, món quà sinh nhật nho nhỏ… cũng đạp xe tới đây, háo hức chọn đồ.

Công trình hơn 130 tuổi sắp không còn, khiến nhiều người dân thành phố lại một lần nữa hoài niệm về những biểu tượng gắn liền với Sài Gòn đã/sắp mất đi, để nhường chỗ cho những công trình mới hơn, hiện đại hơn phục vụ cuộc sống của người dân thành phố.

Đó là những hàng cây cổ thụ xanh mướt nằm cạnh công viên Lam Sơn của ngày nào, 0-dia-diem-1hay bùng binh Cây Liễu một thời luôn là điểm nhấn vô cùng quen thuộc mỗi khi bạn muốn ghé ngang Thương Xá Tax. Rồi vòng xoay với tượng đài vị tướng Trần Nguyên Hãn hùng dũng, nằm ngay giữa giao lộ 7 ngõ quan trọng của trung tâm thành phố. Tất cả những nơi này đều là nhân chứng lịch sử, chứng kiến Hòn ngọc Viễn Đông trải qua biết bao thăng trầm.

Chẳng bao lâu nữa, những biểu tượng không thể nào quên này của Sài Gòn sẽ mãi biến mất, hoặc sẽ được di dời để nhường chỗ cho những cái mới hơn, đó là công trình ga tàu điện ngầm đầu tiên của tuyến Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên, và tòa nhà 40 tầng ngay tại vị trí hiện tại của Thương Xá Tax. Dù biết “đôi khi phải chấp nhận mất đi những cái cũ, để có thể đón những cái mới”, nhưng có lẽ vì những nơi này đã quá quen thuộc, chứa đựng rất nhiều kỷ niệm và tình cảm của người Sài Gòn nhiều thế hệ, nên đến nay, phần lớn họ còn mang trong mình sự tiếc nuối và lưu luyến về một Sài Gòn của năm nào, với hàng cây ấy, con đường ấy, vòng xoay ấy,…

1/- Hàng cây cổ thụ “trứ danh” trên đường Lê Lợi

Nếu Sài Gòn khi xưa nổi tiếng với những hàng gòn xanh mát, thì Sài Gòn của sau này cũng nổi tiếng với những hàng dầu kiên cố, chắc khỏe. Đặc biệt những hàng dầu ở khu trung tâm thành phố, như Công Trường Lam Sơn đổ dài về đường Lê Lợi đã nằm ở đó từ rất lâu. Có những cây đến nay đã gần trăm năm tuổi, nên sẽ chẳng quá nếu nói hai hàng dầu này là những bậc lão tiền bối,0-dia-diem-2 “người” đã may mắn chứng kiến Sài Gòn thay đổi qua nắng mưa.

Thời gian vô tình, cuộc sống tấp nập cứ thế kéo người ta càng xa với hồi ức, cho đến khi tận mắt nhìn thấy từng hàng cây, gốc dầu bị đốn hạ, không ít người mới cảm nhận được sự luyến tiếc đến thẫn thờ rằng: “Thường ngày ta vẫn đi qua, đi lại nhưng chẳng có cảm xúc chi, thế mà bây giờ lại quá buồn khi thấy chúng đi”.

Giờ thì mỗi lần đi ngang qua đây, dù vẫn con đường ấy, vẫn những tòa nhà, hàng quán ấy,… nhưng chắc chắn bạn sẽ cảm thấy sự trống trải, trơ trọi vô cùng kỳ lạ vì đã vắng đi những hàng dầu cao tít tắp của năm nào.

0-dia-diem-3H1: Hàng cây xanh mướt từng phủ xanh một góc Sài Gòn hoa lệ của ngày nào H2: Giờ chỉ là những “kỷ niệm đã qua”

H3-4: Góc nhà hát Thành Phố mát mẻ trở nên trống trải hẳn.

2/- Công viên Lam Sơn

Nằm ngay cạnh những hàng dầu là một đoạn của công viên Lam Sơn, đây được xem là nơi cực kỳ lý tưởng để nhiều bạn trẻ, các cặp đôi và những gia đình cùng nhau tụ họp ngắm cảnh, vui chơi vào mỗi tối cuối tuần. Nói là công viên, nhưng thực chất, nơi này giống với một khu vườn nhỏ, giúp điểm xuyến thêm chút xanh, tạo cảm giác nhẹ nhàng, gần gũi với thiên nhiên hơn cho toàn khu cao ốc thô ráp đã chắn hết 4 bề xung quanh. Vì thế cũng dễ dàng hiểu tại sao mỗi khi có dịp ra đến nhà hát Thành Phố hoặc khu trung tâm, 0-dia-diem-4mọi người lại có cảm giác muốn được ngồi ở trong công viên này để tìm chút không gian thư giãn. Thỉnh thoảng, nơi này còn là điểm lưu đọng các khoảnh khắc đẹp, giới thiệu những cột mốc lịch sử hay khung cảnh Việt Nam đến với khách du lịch nước ngoài, qua các buổi triển lãm tranh công cộng. Nên dù xét về mặt nào thì công viên Lam Sơn cũng là nơi tạo được nhiều kỷ niệm đẹp và có lợi ích rất cao đối với người Sài Gòn lẫn du khách quốc tế.

Tuy nhiên “số phận” của khu công viên này cũng giống như những hàng dầu kia, chấp nhận biến mất để nhường chỗ cho những ga tàu mới của thành phố. Không còn công viên để các đôi bạn trẻ đến tâm tình, không còn chỗ cho các em bé, gia đình vui đùa với nhau,… khiến nhiều người cảm thấy tiếc đến ngẩn ngơ.

H5: Công viên Lam Sơn của vài tháng trước vẫn còn nhộn nhịp và “hoành tráng” như thế này

H6: Nhưng nay nó lại hoàn toàn khác hẳn. Nhiều người tranh thủ lưu lại những khoảnh khắc cuối cùng của công viên Lam Sơn.H7: Hàng cây năm nào, dãy ghế đá với những ly trà sữa mỗi tối chắc sẽ lâu lắm mới được quay trở lại

0-dia-diem-5H8-9: Mỗi khi đi ngang qua đây, tất cả đều hy vọng con đường này sẽ nhanh hoàn thiện để mọi người lại có nơi thư giãn, vui chơi.

3/- Bùng binh Cây Liễu 

Được xem là giao lộ đẹp và sôi động nhất của Sài Gòn, bùng binh Cây Liễu hay còn được gọi là bùng binh Nguyễn Huệ (cắt Nguyễn Huệ và Lê Lợi), là một trong những biểu tượng tồn tại suốt trăm năm qua của Sài Gòn. Một vòng xoay mà lúc nào cũng 0-dia-diem-6được phủ kín với những hàng liễu nhẹ nhàng, thanh thoát, nó đẹp và quen đến mức được gọi thành tên thì chắc không nơi nào có được.

Nếu bạn nào có dịp lục lại những ảnh cũ về Sài Gòn, hẳn sẽ thấy, từ thời xưa, bùng binh Cây Liễu này đã được xem là một trong những nơi đẹp và nhộn nhịp bậc nhất của Sài Gòn với hình ảnh xe cộ qua lại tấp nập, một địa điểm tập trung của toàn những người trong giới thượng lưu. Đến nay, dù thời gian có thay đổi, nhưng về cơ bản thì bùng binh Cây Liễu năm nào vẫn giữ nguyên cái “chất”, cái “vị” như thế.

Không những thế, ngay tại góc bùng binh này còn là nơi tổ chức đường hoa Nguyễn Huệ, một nét đẹp văn hóa tồn tại được đúng 10 năm mà người Sài Gòn vô cùng yêu quý và nhất định phải đến một lần vào dịp Tết. Khung cảnh tấp nập, tiếng người rộn ràng đi chơi Xuân, những tác phẩm được làm từ hoa vô cùng đặc sắc gắn liền với hình ảnh con đường, 0-dia-diem-7bùng binh Nguyễn Huệ này chắc chắn sẽ không thể nào khiến người Sài Gòn quên được.

H10: Bùng binh Cây Liễu của trước đây. Những ngày lễ Tết, bùng binh Cây Liễu lung linh hơn, nổi bật một góc Sài Gòn.

H11: Lưu lại khoảnh khắc để nhớ thêm chút kỷ niệm xưa, cái ngày còn bùng binh Cây Liễu một thời. H12: Không còn hàng liễu và đại lộ rộng, hẳn cái Tết năm nay của người Sài Gòn sẽ trở nên khác biệt hơn rất nhiều.

0-dia-diem-84/- Thương Xá Tax

Được xây dựng từ năm 1880, trải qua nhiều cái tên từ Les Grands Magazins Charner (GMC) rồi đến Thương Xá Tax, trong suốt hơn 130 năm qua, tòa nhà mang phong cách Pháp xen lẫn nhiều nét đặc trưng của Á Đông này cũng là một địa điểm không thể nào quên của người Sài Gòn.

Trước đây, tòa nhà này nổi tiếng là điểm ăn chơi, tiêu tiền vào những món đồ đắt giá của các “ông lớn”, giới thượng lưu và đại điền khắp Nam kỳ Lục tỉnh, toàn bán các mặt hàng ngoại được nhập trực tiếp từ châu Âu. Ngày nay cũng thế, Thương Xá Tax vẫn là một trong những trung tâm thương mại buôn bán sầm uất với đủ các mặt hàng Tây, Ta đa dạng để đáp ứng được các yêu cầu của người dùng. Ngoài ra, vào những dịp Giáng sinh hoặc Tết Âm lịch, Dương lịch, Thương Xá Tax còn là điểm đến để người Sài Gòn vui chơi, chụp ảnh sau khi nó được trang trí và lên đèn.

0-dia-diem-9H13: Thương Xá Tax sầm uất và vô cùng nổi bật khi về đêm. H14: Bùng binh Cây Liễu nhìn qua Thương Xá Tax

H15: Khu thương xá nổi tiếng một thời rồi cũng đã “quá già”, nhường chỗ cho những cái mới hơn.H16: Tất cả cửa hàng đều đã trở nên vắng vẻ. H17-18: Những bằng khen, chứng nhận mà một thương xá phải tồn tại suốt hơn 130 năm mới có được.

H19: Vị trí đắc địa của Thương Xá Tax nằm ngay hai con đường lớn của Sài Gòn là Lê Lợi và Nguyễn Huệ. H20-21: Những hàng ăn uống bình dân dành cho các công nhân viên vào mỗi sáng cũng sẽ không còn nữa.

0-dia-diem-10

5/- Vòng xoay tượng đài Trần Nguyên Hãn

Chắc hẳn cái tên vòng xoay tượng đài Trần Nguyên Hãn rất ít bạn nào biết, hoặc đã nghe qua nhưng lại quen gọi nó với một cái tên khác là vòng xoay chợ Bến Thành.  Tên thực tế  là  cô g trường Diê n Hồng hay công trường Quách Thị Trang. Như thế cũng đủ để hiểu, hình ảnh vòng xoay và chợ Bến Thành có sự liên kết, thân thuộc đến nhường nào trong mắt người Sài Gòn.

Hầu hết trong những tấm hình chụp tại điểm này thì vòng xoay và chợ 0-dia-diem-11Bến Thành luôn xuất hiện cùng nhau, rất ít khi tách rời. Bởi cả hai đều là biểu tượng cho sự tồn tại, phát triển mà vẫn giữ được những nét rất riêng của Sài Gòn khi xưa.

Đối với người Sài Gòn mà nói, đây là lần đầu tiên họ được tận mắt chứng kiến sự thay đổi vô cùng lớn về diện mạo của thành phố đã quá quen thuộc. Nên dù ít dù nhiều, ai ai cũng có cho mình một cảm xúc riêng, một sự luyến tiếc khi không nỡ mất đi những cái cũ. Tuy nhiên, đây cũng là một cơ hội rất tuyệt vời để bạn có thể ôn lại những kỷ niệm đẹp mà bản thân đã gắn liền với những nơi này.

Công trình xây dựng nhà ga trung tâm Bến Thành (Q.1) nằm ở vị trí phía trước chợ Bến Thành (khu vực vòng xoay Quách Thị Trang) và nối dài đến công viên 23-9, được xây dựng ở độ sâu khoảng 40m dưới lòng đất.

0-dia-diem-12Nhà ga metro Bến Thành được xây dựng và lắp đặt các thiết bị có công nghệ hiện đại như các nước tiên tiến phục vụ hành khách đi lại. Đồng thời cùng với việc phục vụ hành khách đi metro, nhà ga còn tận dụng không gian ngầm làm trung tâm thương mại nhằm mang tới các dịch vụ tiện nghi cho hành khách đi mua sắm. Nhà ga nằm ở khu vực trung tâm TP nên các cửa lên, xuống nhà ga sẽ kết nối với các khu thương mại dịch vụ ở các khu vực xung quanh như chợ Bến Thành, khách sạn và các trung tâm mua sắm trên các tuyến đường lân cận.

Nhà ga sẽ có bốn tuyến metro hoạt động bảo đảm phục vụ hành khách đi lại trên các tuyến đường từ khu trung tâm đến các cửa ngõ TP, dự kiến cuối năm nay sẽ làm công tác sơ tuyển nhà thầu, trong năm 2015 triển khai thi côngBo tay 1 và dự kiến hoàn thành công trình vào cuối năm 2018 hoặc đầu năm 2019.

H22: Vòng xoay và chợ Bến Thành là hai hình ảnh luôn đi cùng nhau.

H23: Và sắp tới tượng đài này sẽ được di dời về công viên Phú Lâm, quận 6, để đảm bảo mặt bằng thi công cho dự án tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành – Suối Tiên. H24: Tượng đài Trần Nguyên Hãn được xây dựng từ trước năm 1975 ở trung tâm thành phố đã trở thành hình ảnh quen thuộc của người dân Sài Gòn.

Logo Phong su

Thieu nu 4NGƯỜI MIỀN TÂY HỚN HỞ

TRONG MÙA NƯỚC NỔI

Người miền Tây đang hối hả đua nhau đặt dớn, bơi xuồng giăng câu, thả lưới… ai cũng vui đón mùa nước nổi về. Chúng tôi có mặt tại vùng đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu, vào ngày 15/10, nhiều cánh đồng đã ngập nước trắng xóa. Người dân cũng hối hả đua nhau đặt dớn, bơi xuồng giăng câu, thả lưới… ai cũng vui đón mùa nước nổi về…

Cách đây gần một tháng, tìm về vùng đầu nguồn An Giang, Đồng Tháp để xem mùa nước nổi. Khi hỏi về nước nổi năm nay, ai cũng lắc đầu buồn bã : “Thêm một năm nữa không nước, vậy là không có thủy sản, đặc sản mùa nước nổi rồi”. Chú Hai Lựa đi tìm thuốc nam, đứng trước đập Tha La (xã Vĩnh Tế, TP Châu Đốc) nói : “Đến lúc này không có nước thì xem như năm nay không có mùa nước nổi.

0-mua-nuoc-noi-1Hàng năm khoảng giữa tháng 7 âm lịch là nước lên, nay đã là 20/8 AL rồi mà đập Tha La, Trà Sư là cửa đón nước của cả vùng Bảy Núi lại trơ đáy, thế là năm thứ 3 không có mùa nước nổi”.

Bà Hai Lê nhà ở gần cầu Tha La – người có biệt danh là bà Hai Phóng sinh – vì năm nào cũng vậy, bà Hai thường ra chợ “ma” (chợ bán cá vào lúc trước sáng, tại cầu Tha La) mua cá cá rô, cá sặc, cá lóc con để thả lại về đồng. Bà Hai cho biết : “Chợ cá họp nhóm ở đây vào khoảng từ 1- 4 giờ, người khai thác cá về bán cho thương lái đến cân. Tui cũng thức dậy sớm, những cá con như cá lóc, cá rô, sặc… còn nhỏ người ta không mua, tui mua rồi thả lại cho cá về đồng. Nhưng 2 năm nay không có cá vì nước không về.

Năm nay đến giờ không có nước, thì xem như cũng không cá luôn.0-mua-nuoc-noi-2 Hàng năm khoảng giữa tháng 7 là có nước, năm nay đến lúc này mà đồng ruộng khô rang hà…”.

Không có nước, người dân địa phương buồn, vì không có khoản thu nhập từ mùa nước nổi, tôi cũng buồn thiu ra về vì không tận hưởng được vẻ đẹp vô tận của vùng nước nổi.

Lặng đi thời gian, đến đầu tháng 10, cũng là tháng 9 âm lịch, anh Minh ở thị xã Hồng Ngự (Đồng Tháp) điện thoại hớn hở thông báo : “Nước về rồi, nước về rồi”; vậy là sắp 0-mua-nuoc-noi-3xếp công việc chúng tôi trở lại vùng đầu nguồn để tận hưởng niềm vui mùa nước nổi.

4 giờ sáng ngày 15/10/2016, anh Minh dùng ca nô đưa chúng tôi vào vùng đồng nước mênh mông Đồng Tháp. Chiếc ca nô rẽ nước tiếng máy rú ò ò vọt nhanh trong màn đêm còn tĩnh mịch. Anh Minh nói : “Đi nhanh, tranh thủ để anh em kịp quay phim chụp ảnh cảnh nông dân giở lọp, đú, lưới… để đến sáng là hết”. Anh tài ca nô lái lả lướt, lượn qua lượn lại sang trái, sang phải… rẽ nước, những làn sóng đập vào bờ nghe sàn sạc.

Chiếc ca nô, cố lên ga hết tốc lực trườn qua bờ đê ngập nước, ai cũng sợ mắc cạn, anh tài quả quyết qua được và lại tăng ga, nước bùn tung tóe, nhưng rồi cũng vượt qua đưa chúng tôi vào cánh đồng thuộc xã Bình Thạnh, TX Hồng Ngự – nơi giáp ranh với vùng đất Campuchia. Đây đó những ánh đèn pin quét qua, quét lại của những người đi đổ dớn, đổ lọp…

Anh Út chỉ đặt 2 cái dớn trên ruộng nhà để kiếm cá ăn, đang đổ dớn bì bõm dưới nước, gặp chúng tôi anh cũng ngưng tay cho biết : “Năm nay nước về trễ, mọi năm khoảng tháng 7 âm lịch là nước tràn đồng, năm nay tới đầu tháng 9 âm lịch mới có nước.

0-mua-nuoc-noi-4

Mọi năm, thời điểm này là nước đang bắt đầu hạ, kiểu này chắc nước không cao, nước hiện thấp hơn đỉnh mọi năm cả thước. Vì vậy, cá tôm năm nay cũng ít, chỉ bằng phân nửa những năm trước”.

Anh Đáng cùng vợ đi giở 12 cửa ngục (một loại ngư cụ ở địa phương), cho biết : “Năm nào cũng vậy, trông tới mùa nước nổi là sắm ngư cụ mưu sinh trong mùa nước. Năm nay cũng nghĩ là đồng khô như năm ngoái nên không chuẩn bị trước, đến đầu tháng 9 âm lịch, thấy nước nhóm lên nên kêu vợ đưa tiền vội vả sắm 30 cái 12 cửa ngục hết 15 triệu để tranh thủ mùa nước kiếm thêm thu nhập.

0-mua-nuoc-noi-5Đêm nào vợ chồng cũng đi đặt, gần sáng giở, mỗi đêm kiềm cũng được vài ký tôm, cá. Qua gần mười ngày mới lấy vốn được 1/3 hà”. Và nhiều người, nhiều người giở lọp, nò, đáy bì bõm dưới nước, khi hỏi ai cũng nói cá tôm ít hơn mọi năm, nhưng như cái nghiệp, cái sự đam mê mùa nước nên vẫn làm.

Anh Trần Phước Lộc- Trưởng phòng Kinh tế TX Hồng Ngự cho biết, vài năm trở lại đây, mùa nước bất thường đã làm ảnh hưởng rất lớn đến tình hình nuôi trồng cũng như đánh bắt thủy sản của bà con nông dân.

Khoảng năm 2013 trở về trước, toàn địa bàn thị xã Hồng Ngự có khoảng 170 ha nuôi thủy sản trên ruộng mùa nước nổi, rồi dần dần nước không còn nên nhiều người không nuôi nữa vì không hiệu quả, thua lỗ. Hiện chỉ còn khoảng 43 ha nuôi tôm mùa nước nổi. Việc đánh bắt cũng giảm sản lượng, do nhiều nguyên nhân, trong đó yếu tố nước nổi là chính, dần dần làm cá tôm cạn kiệt”.

0-mua-nuoc-noi-6Rời Hồng Ngự, chúng tôi vượt sông sang TX Tân Châu (An Giang), tại bờ kè TX Tân Châu, dòng nước son cuồn cuộn chảy về hạ nguồn, làm sống lại ký ức về mùa nước nổi hàng năm. Người dân nơi đây cho biết, lúc đầu cứ nghĩ nước không về như năm 2015, người chuyên đánh bắt cá buồn thiu… rồi đầu tháng 9 âm lịch, xuất hiện dòng nước son cuồn cuộn chảy, ngư dân cả khu vực Tân Châu… dần như sống lại.

Rời Tân Châu, vượt phà Châu Giang chúng tôi sang Châu Đốc. Tại chân đập nước Tha La, tuy nước chỉ đổ vào con đập nhỏ với lượng nước khiêm tốn, nhưng đã có cả chục người thi nhau chài cá.

Từ đó, du khách cũng kèo về xem mùa nước nổi. Người dân khu vực Tha La đua nhau mở quán cá đồng nướng, du khách ngắm cảnh xong lại vào quán ngồi nhâm nhi vài con cá đồng nướng trui để thưởng thức hương vị mùa nước nổi. Chị Lê Thị Lý ở xã Vĩnh Tế, TP Châu Đốc vừa chở về một xuồng bông súng ma, vừa giặt bông chị vừa cho biết : Cả gia đình cùng làm bông súng mùa nước, một người kiếm được khoảng 200.000 đồng mỗi ngày.0-mua-nuoc-noi-7

Từ 3 giờ sáng, chị Lý cùng với bảy tám người khác, mỗi người một xuồng bơi 3- 4 cây số đến cánh đồng ngập nước sâu giáp với Campuchia để nhổ bông súng. Đến sáng lại quay về giao bông cho người quấn, tỉa và đem bỏ mối. Năm nào cũng vậy, cứ đến đầu mùa nước nổi đến khi nước cạn (khoảng 3 tháng) thì ngưng, rồi lại quay về với đồng lúa truyền thống…

Rời Bảy Núi, tạm biệt vùng đầu nguồn sông Tiền sông Hậu, tạm biệt vùng nước nổi. Hẹn lại năm sau, hẹn gặp lại mùa lũ đẹp cũng như nụ cười đôn hậu của những nông dân chân chất vùng nước nổi. (theo Hùng Hậu báo Vĩnh Long)

Yên Huỳnh tổng hợp chuyển tiếp

CHUYÊN TÌNH BÊN HỒ THAN THỞ

Logo bay gio ke

9-doi-thong-1SỰ TÍCH ĐỒI THÔNG HAI MỘ

Sự tích Đồi Thông Hai Mộ dù nhiều người biết đến nhưng chưa chắc đã đến được di tích này. Cuộc tình giữa chàng nhà giàu và cô giáo nghèo mồ côi đã làm bao người phải khóc hết nước mắt. Tại hồ Than Thở cô đã tự tử để chứng minh tình yêu của mình.

Đồi thông hai mộ từ lâu vẫn luôn là một địa danh gắn liền với những câu chuyện ly kỳ và bí ẩn. Thế nhưng khác với những địa danh có nhiều giai thoại không được kiểm chứng, thì phía sau đồi thông hai mộ này là một câu chuyện có thật về mối tình ngang trái 60 năm về trước.

Đồi thông hai mộ vốn là một địa điểm khiến nhiều người Đà Lạt lẫn du khách e dè mỗi khi có ý định ghé thăm vì những lời đồn ma mị bủa vây khu vực này.

Nằm cách trung tâm thành phố Đà Lạt khoảng 6 km về phía Đông, thắng cảnh đồi thông hai mộ nằm trên đồi cao giữa rừng thông bạt ngàn, không gian hoang vắng và tĩnh mịch.

Chuyện tình đẹp nhưng đầy trắc trở của đôi uyên ương 60 năm trước

Tôi đến nơi khi chiều đã tắt nắng, thời điểm này đồi thông khá vắng khách du lịch, chỉ có hai người phụ nữ bán hàng rong đang ngồi chăm chú đọc báo bên ngôi mộ. Người phụ nữ tên Hiền (47 tuổi) nói rằng bà đã buôn bán ở đồi thông này được 14 năm 9-doi-thong-2và là người thường xuyên quét dọn chăm lo thờ cúng cho hai ngôi mộ.

Khu vực này có một bảng thông báo, tóm tắt câu chuyện tình Đồi thông hai mộ, nội dung tóm tắt giống như những ghi chép trong cuốn sách “Đà Lạt, danh thắng và huyền thoại” của tác giả Trần Huy Hùng Cường. Theo đó, chuyện xảy ra vào năm 1956, cậu sinh viên Vũ Minh Tâm (Vĩnh Long) học tại trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt (nay là Học viện Lục quân Đà Lạt). Anh đem lòng thương một thiếu nữ người địa phương, tên là Lê Thị Thảo, giáo viên dạy Văn trường Bùi Thị Xuân.

Mỗi ngày từ bãi tập về, Tâm thường ghé qua một ngôi nhà cạnh hồ Than Thở và đặt một lá thư tình dưới mái nhà tranh. Chiều đi dạy về, cô Thảo cũng đến ngôi nhà bên hồ để đọc thư chàng gửi, và để gửi lại một lá thư cho chàng. Thời gian trôi qua, tình cảm của cả hai càng thêm thắm thiết. Tâm và Thảo đã ước hẹn nên duyên vợ chồng, chờ ngày anh ra trường sẽ làm lễ cưới.

Thế nhưng vì hoàn cảnh của Thảo khá khó khăn, cô vốn là trẻ mồ côi được các Sơ nhà thờ nuôi dạy từ nhỏ, còn Tâm lại là con trai độc nhất của một gia đình điền chủ giàu có ở Vĩnh Long. 9-doi-thong-3Chính vì sự chênh lệch về giai cấp, nên khi gia đình anh Tâm biết được chuyện của hai người liền ra sức ngăn cấm.

Ngày anh Tâm tốt nghiệp, gia đình bắt anh phải về quê cưới một người con gái giàu sang mà họ đã chọn sẵn. Vì giữ tròn chữ hiếu, anh Tâm đành rời xa cô Thảo. Khi biết tin anh Tâm đã có gia đình, cô Thảo như rơi vào tuyệt vọng. Và rồi một buổi chiều tháng 3/1956, cô đã gieo mình xuống hồ Than Thở để kết thúc cuộc đời. Trước khi tự tử cô Thảo đã xé tà áo dài trắng viết lên 2 câu thơ để lại trên bờ hồ :

“Tà áo trắng nay tình ta đã hết

Chút tình này xin trả lại cho nhau”

Đồng thời cô cũng để lại một bức thư nhờ người đời nếu ai vớt được xác của cô thì hãy chôn ở đồi thông bên cạnh hồ Than Thở – nơi ngày xưa hai người từng hẹn hò, để cô được ở cạnh những ký ức của mình”.

Vài tháng sau đó anh Tâm quay trở lại Đà lạt thì hay tin người mình yêu đã chết. Chàng trai ra mộ nàng gần hồ Than Thở, than khóc một hồi lâu rồi quyết định viết đơn nhập ngũ. Trong một lần lâm trận, chàng đã bị thương rất nặng không thể cứu chữa được. Trước khi mất anh nhờ bạn bè đưa thi thể về Đà Lạt chôn cạnh mộ của cô Thảo và làm cho hai người một tấm bia chung, viết lên đó những dòng thơ trong cuốn nhật ký của anh, để trọn tình nghĩa với người anh yêu.

Trong cuốn nhật ký, anh Tâm viết về mối tình của mình như sau:

Tr thap nhang 1“Nước biếc non xanh dù biến đổi

Mối tình chung thủy Thảo trong Tâm

Chiều chưa xuống mà nắng vàng vội tắt

Đêm chưa về mà cỏ đã đầm sương

Cả núi rừng ngấn lệ tiếc thương.

Cho mối tình ngang trái của đôi uyên ương không thành…”

Ít lâu sau, người vợ của anh Tâm lên Đà Lạt thấy hai ngôi mộ liền kề nhau đã đem lòng ghen tức. Cô để cho hai người nằm cạnh nhau được 3 năm. Mãn tang, cô liền đem thi hài anh về Vĩnh Long để chôn cất.

Năm 1997, UBND thành phố Đà Lạt cấp phép cho công ty Thùy Dương cải tạo lại khu vực hồ Than Thở và đồi thông hai mộ để khai thác du lịch. Công ty này đã tiến hành sửa sang lại ngôi mộ cho cô giáo Lê Thị Thảo, đồng thời xây một ngôi mộ gió kế bên đề tên Vũ Minh Tâm để hoàn thành di nguyện cuối cùng của hai người.

Những sự trùng hợp ngẫu nhiên khiến đồi thông hai mộ trở nên ma mị

Người Đà Lạt cho rằng sau khi xảy ra câu chuyện bi thương của Thảo và Tâm thì hồ được đổi tên thành hồ Than Thở. Tuy nhiên, ông Hiền (Trưởng phòng tư liệu – Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Lạt) cho biết, trước đây hồ có tên là Lac Des Soupirs. Vào năm 1956 (trùng với năm mất của Thảo) ông Nguyễn Vĩ, Chủ tịch Hội đồng thị xã Đà Lạt lúc bấy giờ, đề nghị đổi từ tên Pháp ra tên Việt thành hồ Than Thở.

9-doi-thong-4

Từ năm 1975, hồ Than Thở được đổi tên thành hồ Sương Mai, nhưng người dân Đà Lạt mỗi khi nhắc đến hồ này đều gọi là hồ Than Thở nên sau đó hồ được khôi phục lại tên cũ vào năm 1990. Như vậy cái tên hồ Than thở không phải bắt nguồn từ bi kịch của chuyện tình Tâm – Thảo.

9-doi-thong-5

Quay lại những lời đồn xung quanh hai ngôi mộ. Liên tiếp các vụ án mạng, tự tử được phát hiện tại khu vực đồi thông hai mộ đã khiến người ta cho rằng nơi này bị ma ám. Tuy nhiên, tất cả đều chỉ là sự trùng hợp vì khu vực này vốn vắng vẻ, hoang sơ nên rất dễ xảy ra các vụ án mạng. Bên cạnh đó người ta cũng chứng mình rằng vụ việc tấm ảnh chụp tại đồi thông hai mộ có bóng ma chỉ là thủ thuật photoshop nhằm thu hút sự hiếu kỳ của mọi người.

Khi tôi hỏi về những lời đồn ma mị trên đồi thông hai mộ, bà Hiền (người bán hàng rong Tr buon 2tại khu vực mộ) xua tay nói : “Cô buôn bán ở đây hơn chục năm, ngày nào cũng ở đây từ sáng sớm đến chiều tối, có thấy ma quỷ gì đâu. Cô khẳng định là ở đây rất bình thường không như lời đồn có ma ám gì hết. Nếu có dịp lên Đà Lạt thì có thể ghé qua đây thắp một nén nhang cho người đã khuất chứ đừng đồn đoán những điều không căn cứ”.

Thế nên xin đừng nhuốm màu u tối lên đồi thông hai mộ bằng những lời đồn thất thiệt, vì nó chất chứa một câu chuyện tình thật đẹp đáng để mọi người ngưỡng mộ. Cũng vì thế mà vào năm 1965, nhạc sĩ Hồng Vân khi đến thăm mộ của Thảo và Tâm, ông đã tức cảnh sinh tình viết nên ca khúc nổi tiếng “Đồi thông hai mộ”. Ở cuối bản thảo của ca khúc nhạc sĩ viết : “Em ơi dưới lòng đất lạnh… Chỉ hai đứa mình để dệt lại chuyện xưa”.

9-lang-cha-ca-1LĂNG CHA CẢ

MỘT GÓC SÀI GÒN XƯA

Những chuyến xe buýt đi trên đường Hoàng Văn Thụ thường hay nghe, “Đến Lăng Cha Cả có ai xuống không ?” mỗi khi xe gần đến vòng xoay cầu vượt. Người xuống xe tại đây không dưới 1 lần thắc mắc, ở đây có cái lăng nào đâu mà gọi là lăng Cha Cả…?

Lai lịch Lăng Cha Cả

Họ thắc mắc là đúng vì bây giờ nơi đây là một giao lộ. Đường Hoàng Văn Thụ giao với Cọng Hòa, Trần Quốc Hoàn và Lê Văn Sĩ (P.2 Quận Tân Bình). Ở giữa vòng xoay còn có một hồ nước trong đó một quả địa cầu xoay liên tục. Ngoài ra một cây cầu vượt đi trên vòng xoay giúp giảm bớt lưu lượng xe qua vòng xoay.

Nếu vậy thì tại sao có địa danh Lăng Cha Cả ? Vào những năm trước 1975, nếu đi từ ngã tư Phú Nhuận đến ngã tư Bảy Hiền thế nào cũng đi ngang qua Lăng Cha Cả. Thời bấy giờ Lăng Cha Cả nằm trên đường Võ Tánh (Hoàng Văn Thụ bây giờ) gần nơi giao với đường Trương Minh Ký (đường Lê Văn Sỹ hiện nay).

Đường Cộng Hòa và đường Trần Quốc Hoàn chưa có. Nơi giao với đường Cộng hòa ngày xưa là cổng Phi Long vào căn cứ không đoàn 33 (Tân Sơn Nhất).

Lăng Cha Cả nằm ngay vị trí bây giờ là hồ nước có quả địa cầu. Lăng Cha Cả có diện tích 2000m2. Ngoài ngôi mộ chính là Cha Cả tức giám mục Bá Đa Lộc còn có nhiều 9-lang-cha-ca-2ngôi mộ của các nhà truyền giáo người Pháp. Kết cấu lăng gồm một nhà lợp ngói, cột và vách bằng gỗ quý, ở trước có bia đá lớn.

Lăng được xây dựng vào năm 1799 nhằm an táng thi hài giám mục Bá Đa Lộc – một nhà truyền giáo người Pháp có công giúp đỡ chúa Nguyễn lúc bấy giờ là Nguyễn Phúc Ánh – sau này là vua Gia Long.

Giám mục Bá Đa Lộc mất ngày 09 Tháng 10 năm 1799 tại thành Qui Nhơn. Thi hài của đức cha sau đó được chuyển về quàn tại dinh Tân Xá trong 1 tháng chờ đợi lăng mộ xây xong. Dinh Tân Xá hiện nay nằm trong khuôn viên tòa Tổng Giám mục Sài Gòn (góc Nguyễn Đình Chiểu – Trần Quốc Thảo) trở thành ngôi nhà xưa nhất được bảo tồn gần như nguyên vẹn đã tồn tại trên 200 năm.

2 giờ sáng ngày 16/12/1799, một đám rước trọng thể theo nghi thức công giáo thi hài đức cha từ dinh Tân Xá về nhập lăng. Chúa Nguyễn Phúc Ánh từ Qui Nhơn cũng đã vào để tham dự lễ an táng.9-lang-cha-ca-3

Như vậy, đức giám mục Bá Đa Lộc đã yên nghỉ tại đây gần 2 thế kỷ. Năm 1980, lăng Cha Cả được lệnh giải tỏa. Công cuộc cải táng kéo dài đến năm 1983 mới hoàn tất. Những xương cốt của đức cha và những người khác chôn tại đây được bàn giao cho tòa lãnh sự Pháp.

Chuyện về lăng mộ giám mục Bá Đa Lộc cũng có nhiều thông tin khác biệt. Có người cho rằng khi khai quật không thấy xương cốt mà chỉ có cây Thánh giá bằng vàng tây lớn mà giám mục đã từng đeo khi xưa, chiếc gậy vàng biểu tượng của chức giám mục và những mề đay của nhà nước Pháp và Việt trao tặng.

Điều này phù hợp với một thông tin cho rằng, Nguyễn Ánh sợ bị quật mộ nên đã bí mật cho chôn nơi khác. Tạp chí Nam Phong của Phạm Quỳnh có nhắc đến việc này : “Làng Ngọc Hội (nay thuộc xã Vĩnh Ngọc) cách thành phố Nha Trang 3 km ở phía trước mộ có một cái miếu nhỏ hai bên khắc dòng chữ “Khắc cốt báo thâm ân”. Ở giữa đề “Bá Đa Lộc chi mộ”, cũng bằng chữ Hán, phía sau cái miếu này có khắc cây thánh giá”.

Cũng từ thông tin này, ngày 13/3/1925 công sứ Pháp đã cho khai quật và tìm thấy dưới huyệt có một ít xương và răng. 9-lang-cha-ca-4Như vậy khả năng Lăng Cha Cả ở Sài Gòn chỉ là mộ gió nhằm ngăn ngừa tình huống xấu có thể xảy ra.

Cha Cả là ai ?

Tên đầy đủ của Cha Cả là Pierre Joseph Georges Pigneau được Việt hóa thành Bá Đa Lộc. Ông sinh ngày 02 tháng 11 năm 1741 tại Pháp. Khởi đầu ông là linh mục truyền giáo thuộc hội truyền giáo hải ngoại của Pháp. Tháng 9/1765, ông lên tàu đi làm nhiệm vụ ở châu Á. Năm 1767, ông giảng dạy tại trường của hội truyền giáo hải ngoại lập ra tạm thời tại Hòn Đất.

Ông thụ phong giám mục vào năm 31 tuổi. Do phụ trách giáo phận đàng trong nên ông đã gặp và phò Nguyễn Ánh trong suốt 24 năm. Ông cũng là người mang hoàng tử Cảnh, con Nguyễn Ánh sang Pháp làm con tin cầu viện nhờ Pháp giúp đánh Tây Sơn. Lúc đầu Pháp hứa nhưng sau lại nuốt lời và Nguyễn Ánh bị Tây Sơn đánh cho tơi tả.

Tuy là phò Nguyễn Ánh nhưng mục đích chính của giám mục Bá Đa Lộc là truyền giáo. Để dễ dàng trong công việc, chỉ sau 5 năm có mặt ở Việt Nam, ông đã soạn ra cuốn tự điển Dictionarium Anamitico Latinum vào năm 1773. Cuốn tự điển được xuất bản năm 1838, trong đó được chú bằng chữ Latin, chữ Quốc Ngữ, chữ Nôm và chữ Nho. Bo tay 1Nhờ vậy người Việt Nam vào thời bấy giờ có thể tiếp cận được chữ quốc ngữ một cách dễ dàng hơn.

Cuốn tự điển này nguyên bản nay còn giữ ở Thư khố Hội Truyền giáo hải ngoại tại Paris. Cuốn tự điển này đã giúp tiếng Việt có điều kiện phát huy và hoàn thiện đến ngày nay.

Lăng Cha Cả không còn tồn tại nhưng địa danh Lăng Cha Cả vẫn còn lưu truyền. Hiện vòng xoay Lăng Cha Cả ngày đêm đón nhận hàng ngàn lượt xe các loại ngang qua. Với nhịp độ này, một ngày nào đó, vòng xoay Lăng Cha Cả sẽ là nút giao thông cực kỳ quan trọng trên bản đồ giao thông thành phố. (theo Trần Chánh Nghĩa)

Yên Huỳnh tổng hợp chuyển tiếp

Logo van de

Cau hoi 6Một câu chuyện có thật & thật cảm động

CÂU CHUYỆN CẬU BÉ TÌM MẸ

KHIẾN CẢ NƯỚC ĐỨC CẢM ĐỘNG

Bé trai Derby hơn 9 tuổi là một cậu bé bị bỏ rơi và lớn lên ở cô nhi viện. Cậu bé mong muốn được tìm thấy mẹ. Tình yêu của Derby đối với người mẹ trong mơ của mình và con đường tìm mẹ đặc biệt của em đã làm cảm động người dân nước Đức.

Con đường tìm mẹ đặc biệt của Derby

Tháng 2/1994, ở phía Bắc nước Đức tuyết trắng phủ dầy đặc, trại trẻ mồ côi Yite Luo nằm bên ven sông Rhine, tĩnh lặng trong gió tuyết. Sáng sớm hôm ấy, nữ tu sĩ Terri, 50 tuổi ra ngoài làm việc. Lúc vừa ra đến cổng, bà  nghe thấy có tiếng trẻ con khóc. Bà liền tìm theo tiếng khóc thì phát hiện một bé trai tóc vàng được đặt trong một bụi cây ở cạnh cổng trại. Nữ tu sĩ này đã đưa cậu bé về trại trẻ nuôi dưỡng và đặt tên cho cậu là Derby.

Bảy năm ở cô nhi viện, cậu bé Derby lớn lên khỏe mạnh và ngoan ngoãn. Cậu bé có tấm lòng lương thiện, nhưng tính cách lại có chút u buồn. Một ngày thời tiết nắng ráo, các nữ tu sĩ đã dẫn bọn trẻ đi qua một rừng cây để đến một đồng cỏ xanh ở ven bờ sông dạo chơi. Những người ở trong thị trấn gần rừng cây đều chỉ vào những đứa trẻ này và nói : 9-tim-me-2“Những đứa trẻ này đều là bị cha mẹ bỏ rơi, nếu con mà không nghe lời, mẹ cũng sẽ đem bỏ con vào cô nhi viện đấy !”

Nghe thấy những lời nói này, Derby cảm thấy vô cùng đau lòng. Cậu bé không nhịn được liền hỏi nữ tu sĩ : “Mẹ ơi ! Tại sao cha mẹ con lại không cần con ? Có phải là họ ghét con không ?” Giọng nói của cậu bé tràn đầy bi thương không hề giống với lời nói của những đứa trẻ khác cùng độ tuổi.

Nữ tu sĩ nghe xong giật mình hỏi Derby : “Tại sao con lại nghĩ như vậy ?”

Derby trả lời : “Tại vì con nghe thấy mọi người đều nói như vậy, chúng con đều là những đứa trẻ bị cha mẹ bỏ rơi !”

Nữ tu sĩ an ủi cậu bé : “Mặc dù mẹ chưa từng gặp mặt mẹ của con, nhưng mẹ tin rằng nhất định mẹ của con rất yêu thương con. Trên đời này không có người mẹ nào là không yêu thương con của mình cả. Năm đó mẹ của con để con lại, chắc chắn là vì một lý do bất đắc dĩ nào đó thôi”.

Derby nghe xong lặng im không nói lời nào, nhưng từ đó trở đi cậu bé thay đổi rất nhiều. Cậu thường xuyên đứng bên cửa sổ của cô nhi viện nhìn ra dòng sông Rhine. 9-tim-me-1Cậu hy vọng những dòng nước đang chảy trên sông Rhine có thể đem tình cảm của cậu đến với mẹ.

Vào “ngày của mẹ” năm 2003, không khí ấm áp của ngày lễ lại một lần nữa dấy lên khát vọng mãnh liệt được gặp mẹ của Derby. Ngày hôm đó, các đài truyền hình đều đưa tin về các hoạt động ăn mừng, đăng  những hình ảnh về tình mẹ con. Có một cậu bé 6 tuổi, mồ hôi chảy đầm đìa trên người đang giúp mẹ cắt cỏ. Mẹ của cậu bé nhìn cậu bé mà cảm động rơi nước mắt. Derby khi xem tới hình ảnh này đã nói với nữ tu sĩ : “Con cũng muốn được làm việc giúp mẹ ! Mẹ ơi ! Mẹ có biết cha mẹ của con đang ở đâu không ạ ?”

Nữ tu sĩ trầm tư, không nói được lời nào, bởi vì suốt mấy năm qua bà không hề nhận được tin tức gì của cha mẹ cậu bé cả. Đột nhiên, Derby chạy ra ngoài đường, cậu cứ chạy, trên đường có rất nhiều người mẹ nhưng lại không có ai là mẹ của cậu bé cả. Derby đau khổ và gào khóc.

Mấy tháng sau, khi Derby được 9 tuổi, cậu bé rời khỏi cô nhi viện để đến học  ở một ngôi trường gần đó. Một lần lên lớp, thầy giáo kể cho học sinh nghe một câu chuyện :

“Thời xưa, có một vị hoàng đế rất yêu thích chơi cờ vây, vì vậy ông liền quyết định ban thưởng cho người phát minh ra trò chơi này. Kết quả, người phát minh này lại mong muốn ban thưởng cho anh ta mấy hạt gạo. Tại ô thứ nhất trên bàn cờ đặt một hạt gạo, ô thứ hai đặt hai hạt gạo, tại ô thứ 3 số hạt gạo gấp lên 4 lần…  Theo đó suy ra, đến khi bỏ đầy bàn cờ thì số hạt gạo đã là 18 triệu tỷ hạt”.

Cậu chuyện này làm cho hai con mắt của Derby lập tức sáng lên. Cậu nghĩ nếu như cậu giúp một người, sau đó yêu cầu người đó giúp 10 người khác… Với cách này, Derby hy vọng một ngày nào đó biết đâu người được yêu cầu trợ giúp lại là mẹ cậu.

Ý nghĩ này đã khiến Derby vui mừng khôn tả. Từ đó về sau, mỗi lần cậu làm một việc tốt giúp một người nào đó, lúc người đó cảm ơn cậu, cậu đều nói : “Xin cô (chú…) hãy giúp đỡ 10 người khác ạ ! Đó là cách cảm ơn lớn nhất đối với cháu !”. Những người này sau khi nghe xong, đều vô cùng cảm kích trước tấm lòng lương thiện của cậu bé.9-tim-me-3 Tất cả họ đều thực hiện lời hứa của mình, mỗi khi họ giúp ai đó họ lại đề nghị người kia giúp đỡ 10 người khác. Cứ như vậy, toàn bộ người dân ở thành phố đó đều âm thầm thực hiện lời hứa của mình.

Sức mạnh của “10 việc tốt”

Derby không thể ngờ mình lại có thể giúp đỡ ông Rick, một người điều khiển chương trình nổi tiếng của Đức.. Mặc dù ông đã 50 tuổi nhưng với ngôn ngữ hài hước hóm hỉnh của mình, ông vẫn thu hút sự yêu mến của khán giả. Các chương trình của ông gần như đều vạch trần hết những bí mật của những người nổi tiếng.

Tuy nhiên, có lẽ là do áp lực từ hãng truyền hình và sự cạnh tranh trong công việc, hơn nữa phải chứng kiến quá nhiều mặt trái của xã hội nên vào năm 2003, ông mắc bệnh trầm cảm và không thể tiếp tục được công việc.

Tháng 10/2003, ông đã xin đài truyền hình cho ông được nghỉ dưỡng một năm. Ông hy vọng trong thời gian nghỉ ngơi, có thể  sức khỏe được tốt hơn lên. Một thời gian ngắn sau, ông Rick đã tới thành phố mà Derby đang sinh sống để du ngoạn. Ông đã bị vẻ đẹp của dòng sông Rhine thu hút. Một lần khi trời chạng vạng tối, đang đi trên bờ sông dạo chơi thì bệnh tim của ông đột nhiên tái phát.

9-tim-me-4Ông chưa kịp lấy thuốc từ trong túi ra uống thì đã ngã ngất xỉu trên mặt đất. Cậu bé Derby lúc ấy đang câu cá trên bờ sông phát hiện ra ông bị ngất xỉu nên đã gọi điện cho xe bệnh viện đến đưa ông đi cấp cứu.

Nhờ được cấp cứu kịp thời, ông Rick đã qua khỏi, ông nắm lấy đôi tay của Derby và nói : “Cháu bé, ông phải làm sao để cảm ơn cháu đây ? Nếu như cháu cần tiền, ông có thể cho cháu rất nhiều tiền !”.

Derby nghe xong liền lắc đầu nói : “Nếu như ông có thể giúp đỡ 10 người khác khi họ cần sự giúp đỡ, như vậy chính là ông đã cảm ơn cháu rồi ạ !”.

Ông Rick cảm thấy khó hiểu liền hỏi cậu bé : “Cháu cái gì cũng đều không cần sao ?”. Derby cười và lắc đầu.

Ông Rick liền bị cậu bé kỳ lạ này thu hút. Ông đã để lại cách liên lạc cho Derby và đưa cậu bé trở về trường. Trước khi ông Rick rời đi, Derby lại dặn dò ông một lần nữa : “Cháu xin ông nhất định hãy làm đủ “10 việc tốt” ạ !” Ông Rick nhìn qua đôi mắt đang rực sáng của cậu bé, trong lòng ông cảm thấy ấm áp thế là ông nghiêm túc gật đầu.

Từ đó về sau, ông Rick cảm thấy sống vui vẻ hơn và chăm chú giúp đỡ 10 người khác. Mỗi lần giúp đỡ được một người, trong lòng ông lại cảm thấy vô cùng hạnh phúc. 9-tim-me-5Nhất là những lúc họ nói lời “cảm ơn” với ông, ông cảm thấy bản thân mình có giá trị hơn rất nhiều.

Chưa đến nửa kỳ nghỉ phép, ông Rick đã trở lại đài truyền hình làm việc. Khi ông quay lại làm việc, tất cả mọi người đều ngạc nhiên vì sự thay đổi chóng mặt của ông. Ông trở nên vui tươi, lạc quan và hòa đồng với mọi người hơn.

Ngày 01/12/2003, ông Rick lần đầu tiên lên sóng truyền hình sau kỳ nghỉ dài. Tại đây ông đã nói với khán giả : “Trước đây, tôi đã nói rất nhiều những câu chuyện của người khác, hôm nay tôi sẽ kể câu chuyện của chính mình”. Ông xúc động kể về sức mạnh của “10 việc tốt” trong vòng một tiếng đồng hồ. Cuối cùng, ông nói : “Có lẽ, không ai tin đây là chuyện thật, nhưng chuyện này đã tiếp thêm rất nhiều động lực sống cho tôi. Xin các bạn cũng hãy giúp đỡ 10 người khác khi họ cần giúp, tôi tin rằng bạn cũng sẽ cảm nhận được loại cảm giác kỳ diệu này !”

Thông qua truyền hình, chương trình của ông Rick được xem trên khắp nước Đức. Mọi người đều rất xúc động về câu chuyện này. Đã có rất nhiều người gọi điện thoại cho ông Rick nói rằng họ sẵn lòng làm “10 việc tốt” này. Thậm chí còn rất nhiều khán giả yêu cầu được nghe Derby nói chuyện trên truyền hình bởi vì họ muốn gặp cậu bé lương thiện này.

Tháng 1/2004, Derby đã đến đài truyền hình chia sẻ về câu chuyện của mình. Tại đây, có người đã hỏi cậu : “Tại sao cậu lại có suy nghĩ như vậy ?”. 9-tim-me-6Derby cảm thấy do dự, cậu cắn môi đứng lặng một lúc, rồi mới cất tiếng kể rõ chuyện đời mình. Rất nhiều người đã vô cùng xúc động và bật khóc trước tình yêu vô bờ bến của cậu bé dành cho mẹ mình.

Ông Rick đã ôm chặt lấy thân thể gầy yếu của Derby và nói : “Mẹ của cháu nhất định yêu cháu vô cùng, cháu nhất định sẽ tìm được mẹ !”

Tình yêu của hàng ngàn người mẹ

Sau sự tình ấy, toàn bộ người dân biết chuyện này đã đề ra chiến dịch “10 việc tốt”. Trước đây, mọi người đều lạnh lùng thì giờ đây lại đối xử với nhau rất có tình. Mọi người đều mong rằng người mà mình đang giúp chính là mẹ của cậu bé Derby kia.

Derby đã trở nên rất nổi tiếng và đài truyền hình cũng giúp cậu tìm mẹ, nhưng mẹ của Derby mãi vẫn không thấy xuất hiện…

Tháng 2/2004, một sự việc bất hạnh và đau lòng đã xảy ra với Derby. Nơi Derby sinh sống là một khu phố nghèo. Sau khi Derby nổi tiếng, các tay xã hội đen nghĩ rằng cậu bé có nhiều tiền. Đêm ngày 16/02/2004, trên đường trở về trường học, Derby đã bị một nhóm lưu manh vây quanh, nhưng bọn họ không tìm thấy tiền trên người cậu bé, nên đã đâm trọng thương cậu bé.

Cậu bé Derby bị đâm thủng bụng và gan, cậu nằm trên vũng máu mãi đến hai tiếng đồng hồ sau mới được cảnh sát  phát hiện. Họ đưa cậu bé vào bệnh viện cấp cứu. 9-tim-me-8Tại bệnh viện, trong lúc hôn mê, Derby một mực gọi “Mẹ ! Mẹ ! Mẹ !…” mãi không thôi.

Đài truyền hình chiếu trực tiếp tình trạng của Derby. Tất cả mọi người đều cầu nguyện cho cậu. Mấy chục sinh viên đến công trường Alexanderplatz, nắm tay nhau thành một vòng tròn và kêu gọi : “Mẹ ! Mẹ !…” Những tiếng gọi này làm cảm động những người qua đường, họ liền gia nhập vào nhóm đứng xếp thành hình trái tim. Số người tham gia càng lúc càng đông lên, trái tim cũng càng lúc càng lớn hơn.

Điều cảm động hơn nữa là có hàng trăm người mẹ đã gọi đến đài truyền hình xin được giả làm mẹ của Derby. Cô Rita, một giáo sư tại trường đại học Munich đã khóc nức nở và nói : “Derby là một đứa trẻ tốt như vậy, được giả làm mẹ của cậu bé, tôi cảm thấy vô cùng tự hào”. Một phụ nữ khác 35 tuổi gọi điện thoại đến nói: “Tôi từ nhỏ đã không có mẹ. Tôi cũng vô cùng khát khao được gặp mẹ. Tôi có thể hiểu được tâm tình của Derby”.

Có hàng trăm người mẹ đã gọi đến để xin được làm mẹ của Derby, nhưng mẹ của Derby thì chỉ có một. Cho nên, đài truyền hình đã thảo luận và chọn cô Judy làm mẹ của Derby. Bởi vì cô ấy sống cùng thành phố với cậu bé, hơn nữa giọng nói của cô ấy cũng giống với giọng của cậu bé, như vậy sẽ càng có cảm giác thân thiết hơn.

Sáng sớm ngày 17/02/2004, sau một thời gian dài bị hôn mê, cậu bé Derby đã mở mắt. Cô Judy đã ôm một bó hoa loa kèn đẹp xuất hiện ở đầu giường của Derby. 9-tim-me-7Cô nắm lấy bàn tay nhỏ bé của Derby và nói : “Con trai Derby yêu quý ! Mẹ chính là mẹ của con đây !”. Derby dường như nhìn thấy ánh mặt trời, đôi mắt cậu đột nhiên sáng rực lên, cậu đã rất ngạc nhiên và hỏi : “Mẹ thực sự là mẹ của con sao ?”. Cô Judy dùng hết sức ngậm lấy nước mắt và gật gật đầu. Tất cả mọi người có mặt ở đây cũng mỉm cười nhìn Derby và gật đầu. Hai dòng nước mắt nóng chảy ra từ đôi mắt của Derby : “Mẹ ơi, con đã tìm mẹ từ rất lâu lắm rồi ! Con xin mẹ đừng bỏ con nữa, được không mẹ ?”

Cô Judy gật đầu và nghẹn ngào nói : “Con trai yêu quý của mẹ, con hãy yên tâm đi, mẹ sẽ không bao giờ rời xa con nữa…!”. Trên khuôn mặt tái nhợt của Derby nở một nụ cười. Cậu còn muốn nói nhiều hơn nữa nhưng đã không còn sức lực nữa rồi…

Tr buon 5Đây là ngày cuối cùng của Derby ở trên cõi đời này, cậu bé luôn nắm thật chặt bàn tay của mẹ mà không buông ra, cậu cũng không muốn nhắm mắt lại vì muốn được nhìn thấy mẹ nhiều hơn… Tất cả mọi người đều òa khóc, cảm thấy như trái tim mình đang vỡ tan ra.

Hai giờ sáng ngày 18/02/2004, Derby đã nhắm mắt lại, vĩnh viên rời xa thế gian nhưng đôi bàn tay của cậu bé vẫn còn nắm chặt bàn tay của mẹ.

Phan Tất Đại chuyển tiếp

TÌNH YÊU QUA NGƯỠNG CỬA DI TRÚ

Logo Xa hoi

Tinh yeu 3TÌNH YÊU QUA

NGƯỠNG CỬA DI TRÚ

– Lê Minh Hải

Người mẹ đưa người con trai đến Văn phòng Robert Mullins International (RMI) đúng hẹn. Bà nói rất muốn người con trai lấy vợ ở Việt Nam và muốn hỏi rõ thủ tục kết hôn. Người vợ tương lai, theo người mẹ, là con của một người bạn thân, rất ngoan và tháo vát.

Người con trai ngồi hiền lành, chỉ cười. Vẻ mặt hớn hở pha chút lo lắng. Anh chỉ gặp người vợ sắp cưới trên những tấm hình được gửi từ bên kia bờ Thái Bình Dương. Anh sinh trưởng ở Mỹ, tốt nghiệp kỹ sư điện toán và đã ra làm việc được ít năm. Anh là người con trai duy nhất và trên anh còn ba người chị. Ðó là một trong những nguyên nhân, theo người mẹ tâm sự, “rất muốn cháu lấy vợ Việt Nam”.

Cũng như thế, có người phụ nữ chưa đến 40, đã ly dị chồng bên Mỹ. Chị muốn làm “Công hàm độc thân” để về Việt Nam kết hôn lần nữa. Người đàn bà còn rất trẻ này vẫn còn tin tưởng nhiều về cuộc hôn nhân sắp tới với người bạn xưa, chia sẻ : “Chẳng lẽ ở vậy mãi sao!”.

Còn hơn thế nữa, khi một vị đứng tuổi góa bụa, trên 70 tuổi, đến văn phòng RMI an nhiên hỏi thăm những khó khăn khi ông muốn về Việt Nam lấy vợ, 9-di-tru-my-2avà người vợ tương lai này chỉ bằng tuổi con hay cháu ông. Ông cười hiền hòa, “cái số nó vậy”, và giải thích như lời tâm tình: người bạn vong niên bên Việt Nam muốn cho người con gái “làm bạn đời săn sóc ông” như để trả một món nợ ân nghĩa không sao báo đáp….

Ðó là những câu chuyện chồng chất theo năm tháng, thân quen, mà nhân viên của các văn phòng RMI chăm lo như việc nhà, theo dõi, đốc thúc và giải quyết với kết quả tốt đẹp nhất. Và việc kết hôn với “người bên Mỹ” là một trong những biến cố gia đình quan trọng đánh dấu hơn 41 năm sinh hoạt của cộng đồng người Việt tỵ nạn trên thế giới nói chung, và tại Hoa Kỳ nói riêng.

Hồ sơ Bảo Lãnh Diện Vợ/Chồng và Hôn Phu/Hôn Thê : đậu hay rớt là một vấn đề cần thảo luận

Trước khi một nhân viên Lãnh sự Hoa Kỳ có thể cấp bất cứ loại chiếu khán (visa) nào, họ cần bảo đảm một cách chắc chắn rằng tất cả những đòi hỏi đều phải được đáp ứng và không hề có chỉ dấu gian dối nào trong hồ sơ bảo lãnh.

Dĩ nhiên, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã đưa ra những hướng dẫn cụ thể để giúp cho nhân viên Lãnh sự có thể quyết định chính xác, nhưng trên thực tế, hầu hết những hồ sơ 9-di-tru-my-2bbảo lãnh đều dựa trên “sự cảm nhận” của nhân viên Lãnh sự khi duyệt xét từng hồ sơ. Mặc dù các nhân viên Lãnh sự khá quen thuộc với văn hóa Việt Nam, nhưng họ vẫn chỉ là người ngoại quốc và họ cũng không thể tránh được việc duyệt xét hồ hơ theo cái nhìn của người Hoa Kỳ. Hầu hết những hồ sơ được xem là có sức “thuyết phục” là những hồ sơ có phong cách tìm hiểu và kết hôn giống như người Hoa Kỳ.

Trong cái nhìn của các nhân viên lãnh sự Hoa Kỳ, nhiều người trong hồ sơ bảo lãnh, từ hai phía, thường đến với nhau, qua cuộc hôn nhân vì “lợi ích” nhiều hơn là vì mối tình chân thật. Người bảo lãnh ở Hoa Kỳ đi tìm ở người hôn phối thể hiện nét văn hóa Việt Nam, và người ở Việt Nam muốn tìm một đời sống tốt đẹp hơn ở nước ngoài. Ðôi khi, cả hai người đều thú nhận rằng tình yêu chưa đến với họ qua cuộc hôn nhân.

Hơn một nửa cuộc hôn nhân tại Hoa Kỳ đã vác chiếu ra tòa ly dị. Nhân viên Lãnh sự biết rõ điều này, nhưng trong buổi phỏng vấn cấp chiếu khán, họ chú trọng đến mối liên hệ trước khi việc kết hôn xảy ra. Ở Hoa Kỳ, đôi tình nhân tự do quen biết, gặp gỡ nhau mà ít khi cần sự giúp đỡ của thân nhân, 9-di-tru-my-3hay bè bạn. Họ biết nhau, gặp nhau trong nhiều tháng, hay nhiều năm, trước khi kết hôn. Họ dễ dàng gặp gỡ cha mẹ chồng, hoặc cha mẹ vợ tương lai.

Họ thường có hoàn cảnh kinh tế tương đồng, vì thế không có những sự thay đổi lớn lao về tài chánh ảnh hưởng đến họ hay gia đình của họ, nếu họ kết hôn. Sau khi lấy nhau, họ cũng sẽ không phải di chuyển đến nơi xứ lạ quê người, phải học ngôn ngữ mới, và không phải bỏ lại sau lưng những người thân yêu nơi cố quốc.

Ngược lại, phần lớn người bảo lãnh diện vợ/chồng, hay diện hôn phu/hôn thê, đến Việt Nam chỉ trong thời gian ngắn để gặp người bạn tình, thường đã được họ hàng, hay bạn bè giới thiệu, chứ không do họ tự lựa chọn. Và kết quả cuộc hôn nhân với “người bên Mỹ” thường mang lại cho người hôn phối ở Việt Nam sự thay đổi lớn lao, thường là tốt đẹp hơn.

Thêm vào đó, gia đình của người được bảo lãnh còn ở Việt Nam có thêm một điều ích lợi rất thực tế, đó là con cái của họ, sau khi sang định cư ở nước ngoài, sẽ gửi tiền về giúp đỡ, và có thể bảo lãnh cho họ đi di dân sau này. Tuy nhiên, những nan đề chính khác mà người được bảo lãnh thường gặp phải là :

– Họ thường tổ chức nghi lễ đính hôn, hay kết hôn, quá đơn giản trong chuyến về Việt Nam đầu tiên, 9-di-tru-my-4trước khi có cơ hội tìm hiểu người hôn phối nhiều hơn. Hình ảnh nộp trong lúc phỏng vấn đôi khi không đủ sức thuyết phục; chẳng hạn như hình ảnh người thiếu nữ không thoải mái khi phải cố gắng bày tỏ cảm xúc của mình với người đàn ông mà họ mới gặp lần đầu.

Hoặc hình ảnh chụp nghi lễ đính hôn, hoặc lễ cưới, tiệc cưới, không thấy đông người, trông tẻ nhạt… dễ gây cho người phỏng vấn “cảm giác” hình ảnh chỉ chụp vài tấm cho “lấy có” để làm bằng chứng mà thôi. Thêm vào đó, hình ảnh nên có là những buổi đi chơi với nhau trước và sau “ngày vui”. Người phỏng vấn sẽ cảm thông hơn khi thấy hình chụp đôi uyên ương đi hưởng “tuần trăng mật” nơi thơ mộng….

– Vì sự kiện có ý định gian dối trong việc bảo lãnh khá cao ở Việt Nam, nên đã tạo cho nhân viên Lãnh sự trong lúc phỏng vấn luôn có giả thuyết rằng sự liên hệ giữa hai bên “không trong sáng”. Người được bảo lãnh sẽ phải bỏ nhiều công sức để vượt qua cái “cảm nhận” cố hữu đó.

– Nhân viên Lãnh sự biết rằng đã có một số người được bảo lãnh phải trả cho người bảo lãnh số tiền từ 30,000 Mỹ kim trở lên để được định cư tại Hoa Kỳ.

9-di-tru-my-5– Vì có quá nhiều hồ sơ, nhân viên Lãnh sự gần như không bị giám sát bởi cấp cao hơn. Các nhân viên cao cấp ít khi tra hỏi về quyết định của nhân viên Lãnh sự có trách nhiệm phỏng vấn. Vấn đề kháng cáo thường không thành công vì nhân viên Lãnh sự có thể bỏ qua tất cả những chứng cớ liên hệ nếu họ “cảm thấy” hồ sơ này không “trong sáng”.

Hỏi Ðáp Di Trú

– Hỏi: Ðiều gì làm cho các nhân viên Lãnh sự nghi ngờ về mối liên hệ ?

– Ðáp: Một hồ sơ dễ dàng bị từ chối nếu người được bảo lãnh không thể trả lời những câu hỏi liên quan đến đời sống của người bảo lãnh, hay về sự liên hệ giữa hai người, hay người được bảo lãnh trả lời những câu hỏi khác với những thông tin mà người bảo lãnh đã cung cấp cho văn phòng di trú.

Người bảo lãnh và người được bảo lãnh phải cung cấp những thông tin giống nhau cho Lãnh sự. Và điều quan trọng là người được bảo lãnh KHÔNG BAO GIỜ thay đổi những gì đã cung cấp, nếu nghĩ rằng những điều khai khác đi sẽ làm cho nhân viên Lãnh sự dễ dàng chấp nhận hơn. Luôn luôn trả lời những sự kiện đã cung cấp, và nhớ chính xác những dữ kiện này.

– Hỏi: Những bằng chứng liên hệ nào có sức thuyết phục nhất đối với nhân viên Lãnh sự ?

– Ðáp: Hầu hết nhân viên Lãnh sự muốn biết bằng chứng về sự liên hệ kể từ lúc hai người gặp nhau lần đầu tiên, hay kể từ khi hai người làm quen với nhau qua điện thoại,9-di-tru-my-6 emails hay thư từ; cộng thêm những hình ảnh tổ chức lễ đính hôn hay kết hôn. Thẻ điện thoại là cách liên lạc tốt để tiết kiệm tiền điện thoại nhưng không tốt để chứng minh về sự liên hệ. Và, nếu đôi uyên ương “quá bận rộn”, hay “quá mệt mỏi” để liên lạc với nhau thường xuyên, thì Lãnh sự cũng có thể sẽ “rất bận rộn” nên không thể lắng nghe những lời giải thích xin lỗi và hồ sơ sẽ bị từ chối.

– Hỏi: Phải làm gì dù khi đã có nhiều chứng minh và liên lạc thường xuyên, nhưng vẫn bị Lãnh sự bác hồ sơ ?

– Ðáp: Nếu Lãnh sự quyết định gửi đơn bảo lãnh trở về cơ quan di trú ở Hoa Kỳ, người bảo lãnh chắc chắn có cơ hội tốt hơn để thuyết phục cơ quan di trú về sự liên hệ trong sáng của mình. Các nhân viên di trú thường cởi mở hơn các nhân viên Lãnh sự ở Việt Nam.

Tuy nhiên, thời gian chờ đợi để hồ sơ bảo lãnh được Lãnh sự ở Việt Nam hoàn trả cho Sở di trú Hoa Kỳ, và Sở này gửi thư cho người bảo lãnh để yêu cầu giải thích và bổ túc những lý do bị Lãnh sự từ chối sẽ khá lâu. 9-di-tru-my-7Chính vì thế, quý vị cần chuẩn bị hồ sơ bảo lãnh thật kỹ lưỡng từ những lúc khởi đầu mối quan hệ với người được bảo lãnh ở Việt Nam.

Khách đến ngày đầu tiên với vẻ mặt lo âu, căng thẳng. Vì có vốn liếng Anh ngữ, anh tự làm đơn, nộp giấy tờ bảo lãnh cho hôn thê (fiancée) ở Việt Nam. Sau tờ biên nhận vài tháng, anh nhận được thư của cơ quan di trú Hoa Kỳ đòi bổ túc thêm chứng cớ về sự liên hệ của hai bên.

Nhưng sau khi bổ túc theo yêu cầu, như anh cho biết, hồ sơ xin bảo lãnh hôn thê bị từ chối. Anh không hiểu tại sao và không biết phải làm sao ? – một trở ngại khác, khách đến nhờ văn phòng làm lại bộ Công Hàm Ðộc Thân để về Việt Nam lấy chồng. Lý do : khách đã từng ly hôn nhưng không hề biết luật rắc rối ở Việt Nam đòi hỏi phải có thêm bộ “Ghi chú ly hôn”. Và rất nhiều trường hợp khác gặp trở ngại từ Lãnh sự Hoa Kỳ ở Sài Gòn, làm sai bảo trợ tài chánh, không biết thủ tục kháng cáo khi bị từ chối, gặp khó khăn trong thủ tục khám sức khoẻ, và nhiều vấn đề nan giải khác… Chính vì vậy, điều mà các thân chủ quan tâm đầu tiên cho hồ sơ bảo lãnh là tìm một văn phòng chuyên môn đảm trách.

Tr nuoc My 1Uỷ thác niềm tin

Hầu hết thân chủ đều muốn đến một văn phòng chuyên về di trú được người thân quen giới thiệu. Người Việt mình trọng hai chữ “tín nhiệm”. Khi những người thân quen giới thiệu một văn phòng dịch vụ đã hoàn tất thành công các hồ sơ bảo lãnh cho chính họ, thường mang lại niềm tin giới thiệu tiếp cho họ hàng, bạn hữu….

Sự tín nhiệm này luôn được người bảo lãnh ở Hoa Kỳ và người được bảo lãnh ở Việt Nam quan tâm. Một số đông khác chọn sự ủy thác của mình qua những dịch vụ di trú được quảng cáo trên các cơ quan truyền thông. Tâm lý của nhiều người muốn chọn các văn phòng có người ngoại quốc và có chi nhánh dịch vụ ở Việt Nam. Khách cũng có thể thẩm định phần nào về những loại quảng cáo “giá rẻ bất ngờ” mà nhiều người đã phải ân hận khi lỡ “trao duyên” cho các văn phòng này. Khách cần lệ phí bảo lãnh trong tầm tay nhưng điều quan trọng vẫn là công việc bảo lãnh phải trôi chảy. Những văn phòng uy tín luôn xem trọng khách hàng, theo dõi hồ sơ như công việc nhà, và nhất là không thể có quan niệm “kiếm sống” bằng cách hứa hẹn với khách hàng những điều mà chính họ biết rằng không thể làm được.

Khách hàng biết rất rõ những văn phòng uy tín có thể giúp họ vượt qua những trở ngại, vì các văn phòng này được sự tín nhiệm trong cộng đồng, 9-di-tru-my-8có uy tín với các công sở liên hệ đến di trú của chính phủ; cũng như có một đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, tận tâm và chân thành.

Về phía bên nhà, người được bảo lãnh – vợ hay chồng – thường giao phó việc chọn lựa văn phòng cho người hôn phối bên Mỹ. Họ chỉ quan tâm khi hồ sơ gặp vấn đề: thời gian chờ đợi quá lâu hay gặp trở ngại với Lãnh sự Hoa Kỳ. Vấn đề lo âu đầu tiên là thủ tục giấy tờ làm Công Hàm Ðộc Thân của người bên Mỹ. Ðối với các Sở Tư Pháp ở Việt Nam, mỗi tỉnh có “quyền” giải quyết thủ tục kết hôn theo kiểu của mình.

Mặc dù hiện nay, năm 2016, thủ tục “đăng ký kết hôn” được nhà nước loan báo đơn giản hóa một chút, cho phép hạ một cấp cơ quan hành chánh lo việc này. Có nghĩa là thay vì Sở Tư Pháp Tỉnh giải quyết thì nay là cấp Thành Phố; hoặc cấp Quận, Huyện. Chưa biết việc “đơn giản hóa” này trong tương lai có dễ thở hơn trước  không nhưng nhiều cặp vợ chồng mới đây cho biết vẫn là kiểu “hành-chính” theo nghĩa vẫn “hành” là “chính”!

Tr Nuoc My1Người bảo lãnh chưa hề kết hôn thường dễ dàng hơn người đã từng ly hôn. Với tâm lý tiện lợi, người hôn phối ở Việt Nam vẫn thích những dịch vụ có thể lo “từ A đến Z”, chẳng hạn như : lo luôn thủ tục “đăng ký kết hôn” (thường rất tốn kém), tổ chức nghi lễ đám cưới, tìm chỗ thuê xe cưới, tiệc cưới, giấy tờ bảo lãnh và những giấy tờ liên quan khác, giới thiệu và, nếu có thể, lo luôn việc hướng dẫn những chuyến đi hưởng tuần trăng mật….

Nhưng, các loại dịch vụ được quảng cáo lo “từ A đến Z” như đã kể trên thường để lại nhiều kinh nghiệm không vui cho khách hàng. Giống như sức khỏe vậy, người ta thường tìm đến các bác sĩ chuyên khoa hơn là bác sĩ toàn khoa, khi muốn được chữa bệnh đặc biệt của mình đến nơi đến chốn. Nhưng con đường được đoàn tụ với vợ, chồng ở Hoa Kỳ không phải lúc nào cũng như mặt nước hồ thu…

Đoạn trường ai có qua cầu mới hay…

Như các bài góp ý khác của văn phòng Robert Mullins International trước đây, việc bảo lãnh vợ-chồng, hay hôn phu-hôn thê, không còn dễ dàng như trước biến cố 11 tháng 9 năm 2001. Với tiêu lệnh “an ninh quốc gia”, các cơ quan liên hệ đến di trú của chính phủ được toàn quyền về thời gian xem xét các hồ sơ bảo lãnh, nhất là những người bảo lãnh đến từ các quốc gia có tên trong “danh sách cần quan tâm”.

Cộng thêm việc thiếu nhân viên di trú và ngân sách thiếu hụt, các cơ quan di trú không thể nào làm khác hơn là chịu đựng những lời than phiền, đôi khi phẫn nộ, từ khách hàng về sự chậm trễ giải quyết hồ sơ bảo lãnh. 9-di-tru-my-9Và các văn phòng chuyên trách về di trú cũng bị ảnh hưởng không ít về sự “kiên nhẫn” của khách hàng.

Thông thường, những khách hàng chọn được văn phòng chuyên môn và theo đúng sự hướng dẫn của văn phòng thì hồ sơ bảo lãnh được chấp thuận dễ dàng. Và ngược lại, hoặc vì những lý do “thầm kín” đi ra ngoài sự hiểu biết của văn phòng, những hồ sơ bị từ chối hẳn, hoặc được yêu cầu bổ túc thêm chứng minh, giấy tờ; hay phải chờ đợi quá lâu, phản ứng nóng nảy thường xảy ra và đôi khi bất chấp những lý giải hợp tình, hợp lý. Dù sao đi nữa, những phản ứng này có thể hiểu được và nên chia sẻ.

Trong hoàn cảnh này, người vợ ở Việt Nam thường có phản ứng sốt ruột dữ dội nhất, và cũng thường lên tiếng than trách những người liên hệ trong hồ sơ bảo lãnh. Người bảo lãnh, người chồng, luôn lãnh chịu những áp lực hối thúc từ người vợ, gia đình vợ, họ hàng và bạn bè bên vợ. Người bên ngoài thường hay góp ý, bàn tán và sự tưởng tượng đôi khi đi quá xa.

Người chồng bên này đại dương bỗng chốc bị mang tiếng “không sốt sắng” và “có ý muốn” bỏ rơi người vợ bên nhà ! Thí dụ không thiếu : Anh A đến văn phòng trong trạng thái mệt mỏi, xin tham vấn trường hợp bảo lãnh của anh. 9-di-tru-my-10Vì muốn tiết kiệm tiền, anh đã tự làm hồ sơ bảo lãnh vợ, và hồ sơ gặp trở ngại phía Lãnh sự Hoa Kỳ ở Việt Nam.

Họ của anh giống với họ của vợ. Lãnh sự yêu cầu anh và vợ anh phải nộp khai sinh của hai bên cha-mẹ. Anh không có khai sinh cha mẹ. Không biết xoay sở ra sao, anh đành thúc thủ và đã để hồ sơ kéo dài. Bên gia đình vợ “tiếng chì tiếng bấc”, cho rằng anh muốn bỏ… vợ ! Có lúc, lòng kiên nhẫn của anh mòn dần. Anh đến nhờ văn phòng giúp đỡ. Dĩ nhiên, vợ anh sau đó đã sang Mỹ đoàn tụ với anh và mọi việc sáng tỏ. Anh được rửa mối “hàm oan” và tình yêu ngày càng mặn nồng….

Ngày rời Việt Nam vốn là kỷ niệm khó quên. Nước mắt, nụ cười, thương nhớ, với biết bao kỳ vọng, mong chờ nơi xứ lạ quê người của người đi và những người ở lại. Một điều mà ít ai để ý là tại phi trường trong ngày tiễn biệt, người đi từ Sài Gòn thường được vây quanh đông đảo bởi toàn bộ gia đình và bạn bè thân thiết; nhưng số đông này nhỏ dần với những người đến từ các tỉnh xa xôi. Nhưng dù nhiều hay ít, tình cảm thân thương vẫn dạt dào.

Tuy nhiên, có người nói: “Hôn nhân không phải là thuyền cập bến mà bắt đầu ra khơi”. Sau mười mấy giờ bay với nhiều thổn thức, những người vợ, người chồng sắp gần gũi nhau. 9-di-tru-my-1Duyên phận thế nào, đó là chuyện mai hậu. .

Hỏi Đáp Di Trú

– Hỏi: Em của tôi vừa đến Hoa Kỳ với chiếu khán di dân. Trước khi nhận Thẻ Xanh, em tôi có thể trở về Việt Nam để giải quyết một số công việc và sau đó lại dùng chiếu khán di dân để tái nhập cảnh Hoa Kỳ?

– Đáp: Chiếu Khán Di Dân (Immigarnt Visa) là loại chiếu khán chỉ được cấp một lần và dùng một lần. Nếu em của anh muốn trở về Việt Nam trước khi có Thẻ Xanh, anh ấy có thể dùng sổ thông hành Việt Nam có đóng dấu mộc di trú của Hoa kỳ Khi nhập cảnh. Dấu mộc này có ghi ngày nhập cảnh và diện nhập cảnh. Dấu mộc này tương đương với Thẻ Xanh tạm và có giá trị một năm. Hoặc em của anh sẽ cần xin Giấy Phép Tái Nhập Cảnh (tức Re-entry Permit). Việc xin Giấp Phép Tái Nhập Cảnh mất thời gian khá lâu, vì thế, anh ấy có thể nhận được Thẻ Xanh trước khi nhận được Giấy Phép Tái Nhập Cảnh.

Bo tay 1– Hỏi: Thời gian thông thường phải chờ đợi Lãnh sự Hoa Kỳ duyệt xét những hồ sơ bị từ chối là bao lâu, và có thể làm gì để thúc đẩy việc duyệt xét nhanh hơn không?

– Đáp: Hầu hết các hồ sơ này phải đợi khoảng 6 tháng để được duyệt xét. Chỉ có những trường hợp y tế khẩn cấp mới có thể được quan tâm như một lý do chính đáng để thúc đẩy việc duyệt xét nhanh hơn. Ðiều cần là kiên nhẫn và quan tâm đến việc liên lạc với Lãnh sự Hoa Kỳ để hỏi thăm về kết quả duyệt xét hồ sơ. (theo Lê Minh Hải)

Yên Huỳnh tổng hợp chuyển tiếp

CÀ PHÊ LÚ CÀ PHÊ NGÓ

Logo Phong su

9 Cafe ngo 1CÀ PHÊ NGÓ

Ngồi quán cà phê là một thói quen của nhiều người Việt. Do đó, có nhiều loại hình quán cà phê để thỏa mãn nhu cầu của hàng triệu triệu con người muốn tìm đến hương vị đằm thắm lan tỏa bên tách cà phê. Tuy thế, ở đây chúng ta không bàn tới sự tinh tế vốn có ở cà phê mà là sự thỏa mãn vui vẻ, thư giãn sau những giờ làm việc căng thẳng như lời quảng cáo trên báo của một quán cà phê tại Garden Grove.

Buổi tối trước ngày trở về Dallas, anh P. thổ địa ở Quận Cam rủ tôi đi uống cà phê. Nhiều năm trước, chính anh dẫn tôi và vài người bạn đi uống cà phê Lú để giới thiệu nét sinh hoạt cà phê đang thời đình đám tại Garden Grove. Anh nói, đám đàn ông, không ai sang Cali mà không ghé đến các quán cà phê “tươi mát” một lần cho biết. Lần đó trở về, tôi viết bài “Ừ, sao bé không lắc”, gởi cho anh P. xem chơi.

Lần này, anh gợi ý viết thêm một bài “Cà phê Bikini” cho vui chẳng hạn. “Ý kiến hay. Ðến quán cà phê tắm biển đêm, ngồi ngắm nhìn các em mặc hai mảnh lượn lờ cũng là điều thú vị. Vậy là mấy quán cà phê ở đây đã thay đổi hình thức phục vụ, nhẹ nhàng hơn, không còn bốc lửa như xưa nữa phải không ?”.

Không trả lời chỉ cười cười, rồi lấy phôn gọi hẹn thêm hai chiến hữu. “Càng đông càng hao, hai ông này hết xí quách rồi nhưng khoái uống cà phê dòm nói chuyện tào lao cho đã miệng,9 Cafe ngo 2 chứ chẳng lẽ vào quán tui với ông ngồi ngó ly cà phê tan đá rồi về”.

Trên đường, P. nói mấy quán cà phê Bikini nhiều người đồn ầm lên cũng là chuyện bình thường ở huyện. Thiếu gì quán cà phê, quán bar của Mỹ, của người Mexico cho các cô phục vụ mặc những bộ bikini gợi cảm làm vui mắt thực khách. Anh kể có lần đi Orlando ở Florida, mấy thằng bạn rủ đi quán cà phê Java Girls để xem các cô gái da trắng có bốc lửa bằng các cô phục vụ ở quán cà phê tại Garden Grove. “Tôi thấy, nhiều người có ý kiến không mấy thiện cảm về cách thức phục vụ của quán.

Quán muốn có khách đông phải làm điều gì đó lạ thường một chút, nhưng không vượt quá giới hạn cho phép kinh doanh, có nghĩa là mọi thứ tuân thủ theo pháp luật thì điều đó hiển nhiên trở thành chuyện bình thường. Tôi nhớ một cô tiếp viên trẻ măng nói rằng, chúng tôi thích khoe những gì đẹp nhất khi tôi sở hữu một thân hình đẹp, tất nhiên trong bộ độ tươi mát mà không lố lăng. Ðúng thật, các cô phục vụ ở đó đều trẻ đẹp, quán lúc nào cũng đông khách, không chỉ có cánh đàn ông mà cả rất đông cánh phụ nữ đến quán.”

Chuyện vãn trên đường rồi cũng đến điểm hẹn. Mấy chiến hữu của P. đến thật đúng giờ. Chúng tôi vào quán. Dù đã gần 10 giờ tối, khách vẫn còn rất đông, P. đi thẳng vào cái bàn trống giữa quán, “ngồi ở đây cho thoải mái con mắt dòm bốn phương tám hướng”. Thế nhưng P. chiều ý tôi, trở ra phía góc ngoài tìm cái bàn dựa lưng vào tường, 9 Cafe ngo 3ở đây kín đáo hơn một chút, có khi chụp được vài tấm hình từ chiếc iPhone mà không bị ai chú ý. “Thôi đi ông, ở đây cấm chụp hình, quay video. Ông đừng tưởng cô chủ quán xinh đẹp đang đứng sau quầy thu tiền vừa mới chào hỏi mình là người hiền lành. Mọi động tĩnh đều được giám sát bằng camera và cả “đôi mắt mang hình viên đạn” của đám đệ tử lảng vảng trong quán.

Cứ thưởng thức cà phê, ngồi ngắm mấy cô mặc bikini đi tới đi lui phục vụ, họ làm gì thì mặc họ, khoe hàng cho mình xem thì cứ xem, thích bo thì cứ bo, không thì cười trừ cũng được. Trừ khi đánh lộn nổ súng xảy ra thì ở vị trí này đúng là thuận tiện cho chuyện xách dép bỏ chạy”.

Hai ông bạn của P. đồng ý với vị trí mà tôi chọn lựa khá an toàn và góc quan sát rộng lại thoát hiểm dễ dàng. “Trời, mấy bác nói y như chuyện trinh thám. Ði uống cà phê thôi chứ có gì mà hình sự ra thế. Ngồi ở đây chẳng qua tránh bớt tiếng nhạc ồn, nói chuyện cho thoải mái, chứ mấy cái bàn ở giữa sàn sát rạt nhau trò chuyện ồn ào như giữa chợ”,9 Cafe ngo 4 tôi giải thích cho xong chứ không phải tôi thủ chân chạy trước.

Lướt qua một vòng, tôi thấy trong đám thực khách ít có người nào đi một mình, thường thì từ hai người trở lên. Tuy vậy, chẳng ai vào đây để trò chuyện tỉ tê, ngay cả hai đôi trai gái trẻ người Mỹ vừa mới bước chân vào quán ngồi cạnh bàn chúng tôi. Ðôi lúc khách trong quán trao đổi nhau vài câu, thời gian còn lại là làm động tác cầm cái ly lên uống ực một ngụm với cung cách chẳng phải thưởng thức hương vị của thứ cà phê thơm ngon nức tiếng mà chủ yếu vào đây để nhìn các cô tiếp viên trong bộ bikini mát mẻ đi tới đi lui vừa châm nước trà vào ly vừa trò chuyện vài câu với khách. Một cô tiếp viên người Mỹ thân hình thon thả trong bộ bikini bình thường đến bàn nhỏ nhẹ hỏi chúng tôi uống gì.

Thật ra chuyện mấy cô tiếp viên người Mỹ hay Mễ đến làm ở các quán cà phê của người Việt cũng là chuyện bình thường. Anh P. cho biết : “Bạn có thể bắt gặp các cô gái đó làm ở các quán cà phê tại Quận Cam này khá nhiều. Quán nào cũng có, họ chỉ làm tạm thời ngoài công việc chính hoặc là sinh viên còn đi học, công việc nhẹ nhàng lại có tiền lương khá cao”. Theo P., các cô gái phục vụ khác màu da chẳng qua làm cành hoa trang trí sở thích thị hiếu của thực khách trong quán cà phê “hấp dẫn” của người Việt thu hút đủ các sắc dân.

9 Cafe ngo 5

Tuy nhiên, đừng lầm tưởng các cô tiếp viên người Mỹ có tinh thần “cởi mở”. Các cô lại là những người ít “chịu chơi” nhất trong đám chịu chơi. Thường chỉ làm công việc đi tới đi lui châm nước trà hay bước ra gần cửa canh chừng cảnh sát để các bạn đồng nghiệp da vàng đi lòng vòng mở toang chiếc áo nhỏ bé “khoe hàng” hoặc đi từng bàn nhảy nhót theo tiếng nhạc xập xình, rung lắc ép sát thân hình vào khách bất kể đàn ông hay phụ nữ làm cho quán xá “máu lửa” hẳn lên. Bao nhiêu con mắt trong quán đổ dồn vào màn trình diễn, nói hay thì chẳng là hay, nói dở thì cũng chẳng có gì là dở. Nói đúng ra là xả láng phục vụ khách hàng chẳng sợ tay “cớm” nào giả dạng thường dân vào đây bắt quả tang tại chỗ.

Kinh doanh cà phê bikini chẳng gì sai trái. Chuyện sai trái vi phạm ở hầu hết các quán bikini là những màn trình diễn phục vụ quá lố 9 Cafe ngo 6vượt mức quy định của một tiệm bán thức uống giải khát không có độ cồn, khiến một quán cà phê thuần túy bỗng chốc trở thành một quán “sếch” không chuyên. Ðó mới là vấn đề “nóng” của một xã hội tự do trong khuôn khổ pháp luật có quy định hẳn hoi cho từng loại nghề kinh doanh. Chính vì thế, không ít các quán cà phê bikini tại Garden Grove gần đây trở thành tâm điểm gây tranh cãi dẫn đến tòa án thành phố thụ lý một số đơn kiện chống lại một số quán cà phê bikini vi phạm những quy định như cho tiếp viên ăn mặc quá hở hang, khói thuốc tràn đầy trong quán, đánh bạc trá hình, thậm chí có nơi bị tình nghi là tụ điểm hoạt động băng nhóm xã hội đen gây mất an ninh trật tự trong thành phố.

Anh P. kể, năm trước có quán GZ bị cảnh sát truy gắt gao vì những vi phạm cho tiếp viên ăn mặc hở hang phải rời bỏ Garden Grove xuống tận thành phố nhỏ Stanton làm ăn. Nhưng thành phố này mới đây lại kiện ra tòa án yêu cầu đóng cửa quán cà phê bikini này vì cần phải bảo vệ giữ gìn văn minh đô thị. Quán cho thực khách hút thuốc và trong quán có máy đánh bạc. Chuyện một thành phố nhỏ có cuộc sống bình yên đi kiện để tòa án đóng cửa một quán cà phê bikini là điều hiếm xảy ra.

Bo tay 1Ngay cả Garden Grove có số lượng hàng chục quán cà phê bikini cũng chưa từng phải nhờ đến án lệnh của tòa. Thành phố Stanton phải lập ra một quy định mới, một tiếp viên ăn mặc hở hang tại nơi công cộng là mang tội tiểu hình. Người vi phạm bị phạt $1,000 và tối đa 6 tháng tù giam.

Dường như phong trào cà phê bikini đang nở rộ khắp cả các thành phố có đông người Việt sinh sống ở California. Do cạnh tranh ác liệt, cho nên các quán cà phê phải có “chiêu”. Thường thì những quán cà phê bikini chịu chơi tới bến lúc nào cũng đông khách như kiến cỏ từ sáng tới khuya. Chỉ mất 5 đô ly cà phê, một chi tiêu khá rẻ cho con mắt sau những giờ làm việc căng thẳng. (theo TN)

Yên Huỳnh chuyển tiếp 

Cau hoi 6LÀM CÔNG NHÂN VỆ SINH Ở MỸ

CÒN KHÓ HƠN ĐỖ ĐH HARVARD

Nhân viên thu gom rác và lái xe rác ở New York có thể nhận được mức lương 100.000 USD, cao hơn nhiều cử nhân đại học.

Công nhân vệ sinh là một trong những công việc được “thèm muốn” nhất ở thành phố New York, Mỹ. Năm 2014, hơn 90.000 người đã nộp hồ sơ xin làm công nhân vệ sinh, trong khi số người được tuyển chỉ khoảng 500 người. Tỷ lệ chọi khoảng 1:180, nghĩa là chỉ có 0,5% người nộp đơn được nhận vào làm. Trong khi đó, theo số liệu đánh giá các trường ĐH từ USnews, tỷ lệ thi đỗ vào ĐH Harvard là 5,8%. Vì thế, nhiều người cho rằng để trở thành công nhân vệ sinh ở New York còn khó hơn 9 CN ve sinh 1vào ngôi trường Harvard danh tiếng.

Để có được công việc “trong mơ” này, bạn phải đủ 17 tuổi rưỡi trở lên, có giấy phép lái xe thương mại và phải làm bài thi viết cũng như kiểm tra sức khỏe. Nếu bạn vượt qua các bài thi, bạn vẫn có thể sẽ phải đợi 7 năm trước khi chính thức nhận được lời mời làm việc.

Một trong những lý do nhiều người nộp đơn xin làm công nhân vệ sinh là tiền lương. Tiền lương năm đầu tiên khá thấp, 33.746 USD (hơn 750 triệu đồng), nhưng nếu làm thêm giờ thì có thể kiếm được 47.371 USD. Sau 5 năm rưỡi, tiền lương trung bình năm nhảy lên 88.616 USD. Con số này không phải nhỏ khi so sánh với tiền lương trung bình của các tài xế lái xe (77.991 USD) và giáo viên (68.151 USD) ở New York.

Theo đại diện của Sở vệ sinh môi trường thành phố New York, các công nhân vệ sinh có nhiều cơ hội được trả tiền làm thêm giờ: 9 CN ve sinh 2“Khi thành phố có trận tuyết lớn, chúng tôi chuyển sang chế độ làm việc 12 giờ mỗi ngày, vì thế họ có thể nhận được nhiều tiền hơn. Mùa đông năm 2014 rất khắc nghiệt, các công nhân vệ sinh đã được trả lương trung bình lên đến 95.000 USD/năm”.

Bên cạnh đó, công việc này còn có nhiều ưu đãi khác như trả thêm 10% lương nếu làm việc ca tối, gấp đôi lương cho ngày Chủ nhật, có 25 ngày nghỉ sau 6 năm làm việc, không giới hạn số ngày nghỉ ốm, chế độ hưu trí tốt và chế độ chăm sóc sức khỏe tốt.

Noel Molina và Tony Sankar, làm công việc thu gom rác ở New York đã 10 năm. Theo CNN, Molina kiếm được 112.000 USD trong năm 2015 với công việc lái xe rác, Sankar kiếm được 100.000 USD khi đi theo xe để thu gom túi rác. Molina bỏ học sau khi hết lớp 10 và làm việc ở công ty quản lý rác thải, giờ đây lương của anh còn cao hơn nhiều cử nhân đại học.

9 CN ve sinh 3

Theo David Antonacci, chủ công ty quản lý rác thải Crown Container, công việc vất vả và khó tìm người có kỹ năng tốt là lý do công việc này được trả lương cao và tăng mạnh mấy năm gần đây. (theo Tuệ Anh)

Phan Tất Đại chuyển tiếp 

Logo van de

Tr nuoc My 1TÔI LÀ AI ? 

Một bài viết hay dành cho những người Việt tại Hoa Kỳ…

Có phải nếu mình ở một nơi nào trên dưới ba mươi năm thì mình là người thuộc địa phương đó, đúng không ? Đã biết bao nhiêu lần tôi đặt ra câu hỏi đó sau một ngày nhìn vào lịch thấy con số ghi năm đã bước vào năm thứ ba mươi của một người tị nạn.

Bây giờ có ai mới quen gặp tôi, hỏi  Bà ở đâu đến vậy ? Thì chắc tôi sẽ trả lời rất tự nhiên, tôi ở San Jose, hay khi đang đi du lịch thì sẽ trả lời, tôi ở Mỹ đến. Tôi sẽ không trả lời là tôi ở Việt Nam đến nữa, chỉ trừ người ta hỏi, bà là người nước nào ? Thì lúc đó tôi chắc chắn nói, tôi là người Việt Nam, để cho họ không nhầm với người Trung Hoa, Nhật, hay Phi.

Đúng, tôi ở Mỹ trên dưới ba mươi năm rồi, tôi là một người Mỹ. Bây giờ thử xem lại con người Mỹ của tôi.

Trước tiên mặt mũi, chân tay tôi chẳng có gì thay đổi cả. Vẫn khuôn mặt cấu trúc ít góc cạnh của người Á Đông và cái mũi tẹt khiêm tốn, tóc sợi to và đen, khi có tóc bạc thì nhìn thấy ngay, muốn giấu thì phải nhuộm.

Đối với người Á Đông thì tôi được gọi là người có nước da trắng, nhưng mầu trắng này thực ra là mầu ngà, và đứng cạnh một ông Tây, bà Mỹ nào thì nó vẫn cho cái căn cước da vàng rất rõ rệt. Khi tôi nói tiếng Anh thì cách phát âm vẫn có vấn đề, 9 Toi la ai 1đôi khi nói nhanh quá thì sẽ vấp phải lỗi nói tiếng Anh theo cách dịch tiếng Việt trong đầu. Như thế bị chê là nói tiếng Anh bể (broken English). Về cách phục sức, nhà ở, xe cộ bên ngoài, tôi có thể không kém một người Mỹ chính gốc.

Nhưng khi bước vào nhà tôi, từ những bức tranh treo ở phòng khách, bát đũa bầy ở bàn ăn, chai nước mắm, hũ dưa cải trong bếp và nhất là sách, báo tiếng Việt ở khắp nơi trong nhà, thì chắc ai cũng sẽ nhận ra ngay đó là một gia đình Việt Nam. Như thế thì tôi là người San Jose hay người Hà Nội, người Mỹ hay người Việt ? Tôi ở đất này đến ba mươi năm rồi cơ mà.

Người ở Lạng Sơn, Thanh Hóa ra Hà Nội ở trên dưới ba mươi năm thì tự nhận mình là người Hà Nội; người ở Hải Phòng, Hải Dương vào Sài Gòn lập nghiệp từ năm 75, 76 tự nhận mình là người trong Nam.

Tôi ở Mỹ tìm về Việt Nam không ai chịu nhận tôi là người Việt nữa, dù tôi có yêu quê hương đến quặn thắt cả ruột gan, có gặp lại họ hàng nước mắt khôn cầm thì khi thăm viếng, hỏi han, họ vẫn thỉnh thoảng nói rất tự nhiên: chị đâu có phải là người Việt nữa, bây giờ chị là người Mỹ rồi, chắc cái này không hạp với chị, cái kia chị không ăn được, cái nọ chị không biết đâu.

Những lúc đó tôi chẳng biết mình phải phản ứng thế nào cho đúng. Cứ cãi tôi vẫn Việt, hay nhận đúng rồi tôi là Mỹ? Không, cả hai cùng sai cả. Những khi cần quyên tiền đóng góp vào việc công ích nào ở Việt Nam thì ai ai cũng nhắc lại cho tôi đến ngàn lần tôi là một người Việt Nam chính gốc. Rằng tôi phải có bổn phận và tình thương với đất nước, đồng bào. Tình thương thì nhất định lúc nào tôi cũng đầy ắp trong ngực rồi, Tr Nuoc My1tôi chẳng cần ai nhắc nữa, nhưng bổn phận thì cho tôi… nghĩ lại.

Tôi đã đóng góp bổn phận của tôi cho đất nước đó rồi. Một mối tình chết tức tưởi trong chiến tranh hơn ba mươi năm về trước, xương thịt của người tôi yêu nằm trong lòng đất, rồi lại phải đào lên, đốt thành tro than, bị đuổi mộ như đuổi nhà, đã trả bổn phận đó thay tôi rồi. Không đủ hay sao ?

Bây giờ tôi phải có bổn phận đóng thuế hàng năm ở đất nước tôi đang sống để phụ với chính phủ sửa đường, xây trường học và nuôi những người ở khắp nơi mới tới, như trước kia đất nước này đã nuôi người Việt, vì giấy tờ cá nhân hiện tại xác định tôi là người Mỹ. Tôi phải làm bổn phận công dân.

Có những ngày tôi lái xe bị kẹt ở xa lộ vào một buổi chiều mưa mùa thu; hay một buổi sáng mùa xuân vắng lặng, êm ả, đứng trong nhà nhìn ra mặt hồ, tôi cảm nhận được nơi mình đang hiện diện không phải là quê mình, không phải nước mình.

Chẳng có một lý do gì cụ thể, chỉ là những giọt mưa đập vào kính xe, chỉ là mặt nước hồ gờn gợn sóng. Mưa trên xa lộ Mỹ nhắc nhớ đến những cơn mưa tháng Năm ở Thị Nghè, nhà mình ở Trần Quý Cáp, nhà anh ở trước rạp ciné Eden đứng trú mưa với nhau.

Nước ở hồ San Jose trước nhà nhắc đến nước sông ở bến Bạch Đằng mỗi lần qua phà sang bên kia Thủ Thiêm chơi với bạn, 9 Toi la ai 2hay sóng nước ở bắc Mỹ Thuận những lần qua phà đi thăm họ hàng ở tận Bạc Liêu. Những lúc đó tôi bất chợt bắt gặp mình Việt Nam quá, vì những cái bóng Việt Nam thật mờ, thật xa lại chồng lên hình ảnh rõ rệt ngay trước mặt mình. Và kỳ diệu làm sao, những cái bóng đó nó mạnh đến nỗi mình quên mất là mình đang ở Mỹ. Chắc tại tôi là người Việt Nam .

Lại có những lần ở Việt Nam, tôi bị muỗi đốt kín cả hai ống chân, bị đau bụng liên miên cả tuần lễ. Đi đâu cũng phải hỏi đường, ai nhìn mình cũng biết mình từ đâu đến và đang đi lạc. Tiền bạc tính hoài vẫn sai. Nhiều khi đứng chênh vênh trên đường phố Sài Gòn, biết đất nước này vẫn là quê hương mình, những người đi lại chung quanh là đồng bào mình, nhưng sao không giống Việt Nam của mình, hình như đã có điều gì rất lạ.

Ngôn ngữ Việt thì thay đổi quá nhiều, pha trộn nửa Hán nửa Ta, chắp đầu của chữ này với cuối chữ của chữ kia, làm nên một chữ mới thật là “ấn tượng”. Cách phát âm của người Hà Nội bây giờ không giống cách phát âm cũ của ông bà, cha mẹ tôi ngày trước, và họ nói nhanh quá, tôi nghe không kịp. 9 Toi la ai 3Cái tiếng nói trầm bổng, thanh lịch, chậm rãi, rõ ràng từng chữ của thời xa xưa bây giờ chỉ còn là cổ tích.

Ngửng mặt lên nhìn bầu trời, vẫn bầu trời xanh biếc của thời tuổi trẻ, cúi xuống nhìn mặt đất, vẫn mặt đất thân quen, nhưng sao lòng hoang mang quá đỗi, và thấy đã có một khoảng cách nghìn trùng vô hình giữa mình và quê hương đất Việt. Chắc tôi là người Mỹ !

So sánh thời gian tôi sinh ra, sống ở Việt Nam và thời gian tôi bỏ Việt Nam ra đi, sống ở Mỹ, hai con số đó đã gần ngang nhau. Tôi được học từ nhỏ quê hương là nơi tổ tiên lập nghiệp, là nơi chôn nhau cắt rốn. Ở trong nước có bài hát nổi tiếng “Quê hương mỗi người có một”, như là chỉ một mẹ thôi. Nhưng có người lại nói: Nơi nào mình sống ở đó suốt một quãng đời dài, có những người thân chung quanh mình, hưởng những ân huệ của phần đất cưu mang mình, thì nơi đó cũng được gọi là quê hương mình. Như vậy thì tôi có một hay hai quê ?

Tôi sống ở Mỹ thì bạn bè gặp nhau thường nói : Cái này người Việt mình không hạp, hoặc người Mỹ họ mới thích nghi được việc này, người Việt mình không quen. Khi đi dự buổi tiệc cuối năm của một công ty lớn ở Mỹ, toàn là những người Mỹ sang trọng thì thấy rõ ngay mình là người Việt đi lạc, dù mình có sang trọng, lịch sự như họ. Tr suy nghiHóa ra ở Mỹ hay về Việt Nam mình đều lạc chỗ cả.

Tôi nhớ mấy năm trước có lần trò chuyện với mẹ của một người bạn, lúc đó cụ ngoài 80 hãy còn minh mẫn, cụ theo đạo Phật. Trưởng nam của cụ và con dâu cụ tự nhiên rủ nhau theo đạo Công giáo. Găp tôi, cụ hỏi : Không biết anh Bình nhà tôi khi chết thì đi đâu ? Phật giận anh ấy, vì anh ấy bỏ đi, Chúa chắc gì cho anh ấy vào, vì anh ấy mới quá ! Năm nay cụ ngoài 90 tuổi rồi và không may, cụ bị Alzheimer. Vậy là cụ không còn minh mẫn để lo con mình không có chỗ dung thân cho phần hồn. Bây giờ thỉnh thoảng nghĩ lại những lời cụ nói, thấy mình ngay ở đời sống này cũng đã là một vạt nắng phất phơ bay. Quê nhà, quê người, quê Mỹ, quê Việt. Chao ôi ! Cái thân cỏ bồng.

Nhưng lạ lắm, tôi biết chắc mình là người Việt, nhất là khi tôi nằm mơ. Trong giấc ngủ tôi thường gặp cha mẹ, gặp ngay trong những ngôi nhà cũ ở Việt Nam , gặp bạn bè cũng gặp trên đường phố Việt Nam từ ngày rất xa xưa, và bao giờ trong mơ cũng đối thoại bằng tiếng Việt. Tỉnh dậy đôi khi vẫn ứa nước mắt, dù là một giấc mơ vui. Thấy nhớ quê nhà quá đỗi !Cau hoi 4

Tôi nhớ lại trong những truyện ngắn, những bài thơ Đường tôi đọc thời rất xa xưa về người bỏ làng đi xa lâu năm trở về không ai nhận ra nữa. Hồi đó sao mà mình thương những ông già trong thơ đó thế ! ây giờ nghĩ lại thì người trong sách đó còn may mắn hơn mình, họ đâu có đi đến tận một nước khác như mình. Họ chỉ bỏ làng, chứ không bỏ nước. Thế mà khi về còn ngơ ngác, bùi ngùi, tủi thân vì lạc chỗ ngay trong làng mình.

So sánh tôi với người bỏ làng ra đi trong những trang sách đó thì hoàn cảnh của tôi đáng buồn hơn nhiều. Không những đã bỏ làng, bỏ nước đi, còn nhận quốc tịch của một nước khác.

Khi về đổi họ thay tên.

Núi chùng bóng tủi, sông ghen cạn dòng.

(theo Trần Mộng Tú)

Kiều Văn chuyển tiếp 

MỘT THỜI VĂN HÓA XI NÊ

Logo Van nghe

9 Cinema Hue 1MỘT THỜI

VĂN HÓA XI NÊ

Có thể nói rằng cinema (điện ảnh hay còn gọi là chiếu bóng) là món ăn hấp dẫn cho nhãn căn và nhĩ căn của một thời.

Được đi xem xi nê với cả gia đình là niềm khao khát của những học sinh bậc tiểu học. Các anh chị lớn trong nhà thì có cơ hội để diện những bộ áo quần mà vào ngày thường đi học không mặc được. Với những đứa nhỏ cùng lứa như tôi thì ăn mặc lịch sự, sạch sẽ. Sự háo hức được thêm phần hấp dẫn do khi vào rạp luôn có quà như kẹo cao su, ô mai,… hoặc khi đang đứng chờ thì được ăn kem, ăn chè, uống coca…

Thời đó mua vé vào các rạp xi nê rất dễ; trên vé có số ghế, nếu vào sớm thì tự tìm chỗ ngồi, nếu vào trễ khi đèn đã tắt thì sẽ có người hướng dẫn cầm đèn pin xem vé và chỉ chỗ ngồi. Mỗi rạp có ba loại ghế ngồi tương ứng với ba loại vé được bán ra. Vé hạng lầu thì ngồi trên lầu, vé hạng nhất thì ngồi hạng nhất ở phía trên, vé hạng nhì ngồi sát màn hình. Tùy vào mỗi hạng mà loại vé có giá tiền khác nhau. Không như các rạp ở Sài Gòn chiếu liên tục (permanent) trong ngày, những rạp ở Huế chiếu theo xuất, mỗi xuất 2 giờ.

Do nhà ở gần hai rạp xi nê Châu Tinh và Hoàn Mỹ, nên thời niên thiếu tôi thường được gia đình cho xem những phim hài, những phim thiếu nhi hoặc những phim võ thuật nhẹ nhàng. Giai đoạn này, tôi nhớ nhất là phim Độc thủ đại hiệp do Vương Vũ giữ vai chính, Tinh võ môn chiếu ở rạp Khải Hoàn, ở bên ngoài rạp có treo tấm pano lớn cỡ 2m x 3m hình Lý Tiểu Long bay đá, phim Khuyển tặc nói về những chú chó thông minh chiếu ở rạp Châu Tinh, phim Tình thù rực nắng, phim Mùa thu lá bay, Luân vũ trong bóng mờ của nước ngoài, Vết thù trên lưng ngựa hoang của Việt Nam chiếu ở rạp Tân Tân diễn viên chính là Trần Quang,… thuộc thể loại tâm lý dành cho người lớn.9 Cinema Hue 4

Những diễn viên đóng phim võ thuật nổi danh thời đó là : Vương Vũ, Trần Tinh, Khương Đại Vệ, Địch Long, La Liệt, Trịnh Phố Phối,… và không thể thiếu Lý Tiểu Long, các nữ diễn viên nổi tiếng từ bên kia đại dương thường xuất hiện trên màn ảnh đại vĩ tuyến (cinemascope, tức màn ảnh rộng) như : Marilyn Monroe, Elisabeth Taylor, Brigitte Bardot, Ingrid Bergman, Sophie Marceau,… cùng các diễn viên nam như: James Dean, Richard Burton, Anthony Quinn, Alain Delon, Humphrey Bogart,… Đối với những phim dành cho người lớn thì trẻ em dưới 18 tuổi bị cấm không được vào rạp.

Sau này lớn hơn một chút mới có cơ hội đi xi nê một mình, cái cảm giác ngồi đợi đèn tắt, xem chiếu dạo (chiếu thử những phim mới, ngày nay gọi là trailer) trước khi vào phim chính sung sướng vô cùng. Thời đó, vào rạp xi nê không được hút thuốc, không chen lấn, mọi người ngồi xem rất tập trung không ồn ào, la ó, người nào việc đó, những cặp tình nhân thường ngồi ở những ghế sát hai bên tường để tránh gặp người quen và dễ tâm sự, dỗ dành. Thời gian này các phim nước ngoài đều có phụ đề Việt ngữ, hoặc phụ đề cả ba ngôn ngữ Việt, Anh, Hoa hoặc Việt, Hoa đối với phím nói tiếng 9 Cinema Hue 7Pháp hoặc tiếng Anh.

Giai đoạn sau này có tình trạng bán vé chợ đen ở các rạp, cảnh chen lấn mua vé, chen lấn vào rạp, rồi khi có những pha “hấp dẫn” thì một số thanh niên la ó, huýt còi miệng hay đập ghế rất ồn ào. Thời gian này có những phim gây ấn tượng như: Mối tình đầu của đạo diễn Hải Ninh, vai chính là diễn viên Thế Anh trong vai Ba Duy, các nữ diễn viên danh tiếng như Trà Giang, Như Quỳnh, phim Tội lỗi cuối cùngcủa đạo diễn Trần Phương, diễn viên chính là Phương Thanh trong vai Hiền “cá sấu” đóng với Trần Quang, phim Mùa gió chướng, Cánh đồng hoang, phim nhiều tập Ván bài lật ngửa, vai chính là Nguyễn Chánh Tín của Việt Nam, phim Anh không thể nói lời vĩnh biệtNhững tên cướp biển của thế kỷ XX,Thầy Lang,… của nước ngoài. Và một giai đoạn các rạp chiếu phim cổ tích, thần thoại của Nga và các nước Đông Âu như: Trẻ mãi không giàRuslan và LutmilaNàng công chúa và hạt đậuCô gái trên cái chổi,… Thời gian này phim đã có thuyết minh tiếng Việt.

Những tờ program

Có những phim do không có tiền hoặc vì lý do nào đó không được vào xem nhưng do tò mò và muốn biết nội dung câu chuyện nên đám trẻ chúng tôi thường lai vãng quanh các rạp để xin các tờ program (tờ giới thiệu tóm tắt nội dung phim). Nếu được các anh chị, chú bác tặng luôn thì sướng rơn chạy về khoe với đám bạn, còn không thì mượn đọc ké và học thuộc để ra vẻ biết chuyện về làm oai với mấy đứa khác.

9 Cinema Hue 3Cũng có nhiều người thích sưu tập program như một thú vui, đôi khi để lưu dấu một kỷ niệm hẹn hò với người bạn gái của mình, hay một biến cố nào đó trong cuộc sống.

Tờ program ngoài việc tóm tắt nội dung phim, còn làm công việc quảng bá hình ảnh của các diễn viên, những thần tượng của nghệ thuật thứ bảy hay các đạo diễn tên tuổi các nhà văn lừng danh. Hồi đó, tờ program được in một màu trên nhiều cỡ giấy, nhưng cỡ tương đương với khổ A4 là nhiều nhất, có khi màu đỏ, khi màu xanh hoặc màu tím hay màu đen, màu vàng.

Có những tờ program lại sử dụng thơ Việt làm cảm đề cho phim Tây, rồi lại dùng nhan đề của các tác phẩm văn học Việt Nam có tiếng thời đó để đặt đề cho phim nước ngoài. Như phim Devorce (Ly hôn) do cặp đôi diễn viên nổi tiếng thời đó Elisabeth Taylor và Richard Burton đóng được đặt tên là Đoạn tuyệt, cũng là nhan đề một tác phẩm của nhà văn Nhất Linh. Với phim Fanny có nhan đề tiếng Việt là Tình nơi bến cũ đã sử dụng bài thơ Hai sắc hoa Tigôn làm cảm đề cho phim, trên tờ program này còn đưa ca dao tục ngữ Việt Nam vào để minh họa thêm cho nội dung phim:

Trăm năm dù lỗi hẹn hò

Cây đa bến cũ con đò khác đưa

Hoặc thơ Nguyễn Bính trong bài Lỡ bước sang ngang:

Em từ lỡ bước sang ngan

Là tan vỡ giấc mộng vàng từ đây

Nhưng câu đầu đã trở thành dị bản, vì bản chính bài thơ của Nguyễn Bính là:

Chuyến này chị bước sang ngang

Là tan vỡ giấc mộng vàng từ đây

Hoặc phim Le jour le plus long (The longest day) nếu dịch đúng nghĩa là Ngày dài nhất nhưng lại được dịch là 9 Cinema Hue 2Máu xương tạo anh hùng để nói về trận đánh trong chiến tranh thế giới thứ hai tại bờ biển Normandie của Pháp.

Có những tờ program song ngữ, Việt Anh hoặc Việt Pháp. Dòng trên cùng của program là một câu khẩu hiệu để tuyên truyền cho chủ trương của chế độ thời đó. Điều đặc biệt là mỗi tờ program đều có số và ngày kiểm duyệt. Một vài địa chỉ in tờ program thời đó là Nhà in Phương Nam 41 Nguyễn Phi, Sài Gòn và Nhà in Phúc Thịnh, 45 Nguyễn Phi, Sài Gòn.

Vẽ trên pano giới thiệu quảng bá phim

Một điều không thể thiếu là các bảng pano như cuốn hút người xem vào các rạp, đó là cái tài của người vẽ. Họ luôn bắt được cái thần và nhân vật chính trong phim rồi bằng trí nhớ, các họa sĩ đã phóng bút trên tấm pano dài và cao gấp hai gấp ba người mình, có khi vẽ trên nhiều tấm pano cỡ lớn rồi ráp lại. Dạo đó ở Huế có những người vẽ pano như: Lê Vinh, Duy Hinh, Hồ Công Thành, Lê Văn Mỹ,… nhưng người vẽ có hồn và nhanh nhất là ông Lê Vinh. Có cơ hội được nhìn ông vẽ mới thấy được tài năng thật sự, ông vẽ rất nhanh, người đứng xem xung quanh chưa kịp nhìn ra điều gì, chỉ thấy màu sắc, rồi chỉ thêm thắt, nhấn nhá vài chi tiết là ra ngay gương mặt diễn viên chính đang biểu hiện pha hấp dẫn nhất trong phim.

Người cùng thời ông Lê Vinh kể rằng, vào khoảng cuối thập niên 60, ông vào Sài Gòn để xâm nhập vào thế giới xi nê, ông được thuê vẽ cho những rạp lớn ở Sài Gòn, 9 Quang cao 1sau khi xuất chiêu trên những tấm pano cỡ lớn, ông đã được giới giang hồ Sài Gòn mời về Cố đô với lý do Sài Gòn không phải là đất làm ăn của ông! Thật ra, do tài năng của ông đã khiến các đối thủ không cạnh tranh nổi, nên đã thuê giới giang hồ hành xử như vậy. Trong thập niên 60 và 70, ở Sài Gòn có họa sĩ Dương Tuấn Kiệt, được mệnh danh là ông hoàng vẽ tranh xi nê.

Thế hệ trẻ thường được đứng xem ông Lê Vinh vẽ pano xi nê ngay cạnh các rạp từ đường Chi Lăng đến đường Trần Hưng Đạo. Có nhiều lúc ông đã dùng bẹ chuối làm dập một đầu hoặc cái chổi lớn thay cho bang xô để vẽ, giai đoạn đó chất liệu để vẽ thường là bột màu trộn keo, được hòa trong các xô lớn. Khi Lê Vinh vẽ, người xem thường đứng gần để nhìn thủ pháp của ông, người xem chưa kịp nhìn ra hình thể gì cho đến khi tấm pano được dựng lên trên cửa hiệu rạp xi nê mọi người mới trầm trồ thán phục.

Ông Lê Vinh thường đi bộ và dắt theo mấy cây cọ ở chiếc giầy cao cổ như phong cách sống của mình. Ông có gương mặt và dáng đi, đứng rất phong trần và sang trọng như một số nam diễn viên điện ảnh nổi tiếng thời đó, với mái tóc hơi dài chải ngược phía sau, để lộ vừng trán cùng những nếp nhăn của thời gian; có lẽ ông ảnh hưởng phong cách của các diễn viên Charles Bronson, James Dean,… là những tài tử gạo cội có phong thái từng trải và phong lưu.

Hẳn vì vậy ông đã vẽ chân dung của tài tử này mà họa sĩ Đinh Cường đã viết khi ghé nhà Trịnh Công Sơn ở đường Gia Long (Phan Đăng Lưu bây giờ): “Tôi còn nhớ rõ, ở chân cầu thang lên lầu, bên vách, Sơn treo bức hình James Dean thật lớn, hình như Lê Vinh vẽ. Lúc đó, Lê Vinh là họa sĩ vẽ phông xi-nê rất giỏi, không ai vẽ đẹp và nhanh bằng – cả Sài Gòn và Huế”.

Ngoài ra, tên tuổi của ông Lê Vinh cũng được biết đến khi vẽ minh họa cho những phim cao bồi, người xem nói ông vẽ các chàng cao bồi viễn tây và những chú ngựa còn đẹp hơn cả trong phim. Cũng vì thế mà đã có người từ xa xôi khăn gói đến để xin thụ giáo ông. Một trong những người học trò ruột của ông Lê Vinh là Hồ Công Thành, anh có riêng một phòng vẽ ở đầu đường Phan Đăng Lưu, người mà anh vẽ có hồn nhất là Che Guevara. Lũ trẻ chúng tôi mỗi lần ngang qua đều dừng lại trước của hiệu Hồ Công Thành để chiêm ngắm những chân dung gây sửng sốt bởi nét vẽ rất ấn tượng của anh.

9 Cinema Hue 6Một trong những tấm pano quý hiếm tại rạp Hưng Đạo được chụp lại, cùng hai chàng cao bồi trong phimHận thù trong dòng máu do họa sĩ Lê Vinh và những học trò thực hiện vào gần cuối thập niên 60 là một minh chứng cho tài năng của ông Lê Vinh.

Các rạp xi nê ở Huế

Khi tôi biết xem xi nê thì ở Huế có bốn rạp: trên đường Trần Hưng Đạo có rạp Hưng Đạo là lớn nhất, rồi rạp Tân Tân ở phía đối diện chợ Đông Ba chếch về cầu Trường Tiền. Ở đường Chi Lăng có rạp Châu Tinh cách cầu Gia Hội chừng ba trăm mét, đi về phía gần đường Nguyễn Du thì có rạp Khải Hoàn thời trước có tên là LiDo và sau này đổi thành Khải Hoàn rồi Hoàn Mỹ sau ngày giải phóng.

Theo những fan của cinema thời trước năm 1975 thì ở trong Thành Nội có rạp Lửa Hồng, qua cầu Trường Tiền có rạp Morin, ngoài ra thời đó Huế còn có rạp hát Đồng Xuân Lâu dành cho hát bội, ca Huế, cải lương nằm trên đường Phan Đăng Lưu ngày nay.

Nhắc đến rạp Tân Tân ở Huế, tôi chợt nhớ một kỷ niệm thật buồn cười nhưng rất đẹp, đó là buổi xế chiều mùa thu năm 1993 khi chở người yêu ngang qua đường Trần Hưng Đạo, tôi hỏi thích xem xi nê không ? Người yêu gật đầu, tôi gửi xe rồi vào mua vé, nhưng lại quên mất mình không đủ tiền, xe đã gửi, người yêu thì đứng đợi vào xem phim, tôi phân vân vài phút thì gặp quý nhân xuất hiện.

Còn nhớ như in gương mặt anh Hiền làm ở Faflm Huế cười khi thấy tôi lúng túng, không hiểu sao anh Hiền lúc đó đứng ở cửa kiểm soát vé; tôi đến mượn tiền anh mua vé, anh bảo thôi vào đi, vậy là tôi nhanh chân dắt tay người yêu vào. 9 Cinema Hue 5Ngồi xem một lúc thì mới nói thật cho người yêu biết. Bây giờ mỗi lần kể lại cho con nhỏ nghe cả hai đều cười. Vậy là đã hai mươi năm trôi qua.

Kết cuộc của các rạp xi nê

Và cái ngày mà cinema lụi tàn nhanh chóng chính là do sự ra đời của băng video và đầu máy đọc băng. Nhà nhà mua sắm đầu máy về, kết nối vào tivi rồi đi thuê băng để biến phòng ngủ, phòng khách ở nhà thành “rạp chiếu bóng”, cũng từ đây nảy sinh ra nhiều câu chuyện khác về giáo dục trong gia đình; rồi những năm tiếp theo thì đĩa VCD, DVD ra đời cùng các thiết bị điện tử với giá ngày một rẻ. Cùng với chất lượng phục vụ không tốt và sự thiếu quan tâm, đầu tư của các ban ngành quản lý đã góp thêm phần đóng cửa vĩnh viễn các rạp xi nê ở Huế và một số nơi khác.

Hiện tại, ở Huế chỉ còn rạp xi nê Đông Ba (rạp Tân Tân cũ) hoạt động èo uột, sử dụng một phần mặt bằng cho thuê kinh doanh. Rạp Châu Tinh biến thành điểm cho thuê đám cưới. Rạp Hoàn Mỹ bỏ hoang. Rạp Hưng Đạo là Nhà Văn hóa Thành phố thường cho thuê mặt bằng để các trường, cơ quan đoàn thể làm lễ tổng kết, tốt nghiệp và tổ chức các sự kiện văn hóa.

Bây giờ là kỷ nguyên của internet, tất cả nền tri thức của con người được đưa vào kho chứa đó kể cả nghệ thuật thứ bảy. Nhưng làm sao để có được cái không khí đi xem xi nê của ngày xưa, cái cảm giác chờ đợi khi hẹn hò người yêu, cảm giác ngồi bên cạnh một người xa lạ nhưng cùng chung cảm nhận về bộ phim,Quay phim rồi nghe những tiếng khóc thổn thức, những trận cười như điên, những run rẩy vì hồi hộp đến nghẹt thở trong những pha hành động gay cấn…

Và cuối cùng là cảm giác tiếc nuối khi ra về, về đến nhà mà bộ phim vẫn theo mình vào trong giấc ngủ, có khi còn không ngủ được vì tức, vì thương nhân vật. Đó là sức nặng, sức mạnh của điện ảnh, của nghệ thuật thứ bảy mà người xem đã góp phần tôn vinh nó, tôn vinh các nghệ sĩ… Còn nhớ khi vào trong các rạp thì các poster giới thiệu các diễn viên, các đạo diễn luôn treo ở những vị trí rất trang trọng. Bây giờ những điều đó chỉ còn lại trong ký ức của một vài người thuộc thế hệ xa xưa. (theo Hoàng Diệp Lạc)

NHỚ… NGHỀ VỄ QUẢNG CÁO PHIM

Theo thời gian, với sự phát triển của công nghệ in ấn, các rạp phim không còn sử dụng pano giới thiệu phim được vẽ bằng tay. Nghề vẽ quảng cáo phim lặng lẽ đi vào quên lãng…

Lang thang trên mạng Internet, bất chợt nhìn thấy bức ảnh rạp Tân Tân năm 1967, phía trước mái vòm treo loạt pano quảng cáo phim, chợt nhớ lâu lắm rồi các rạp phim không còn sự hiện diện của các pano quảng cáo phim khổ lớn được vẽ bằng tay.

9 Quang cao 2

Họa sĩ Trần Hòa Ân (sinh năm 1937, người làm nghề vẽ quảng cáo phim lâu năm nhất ở Nha Trang) cho biết: Rạp phim đầu tiên ở Nha Trang có sử dụng họa sĩ vẽ quảng cáo phim là rạp Tân Tân. “Năm 1953, ông Tôn Thất Đệ mua lại rạp Abraham do người Pháp xây dựng từ những năm cuối thập niên 30 và đổi lại tên rạp là Tân Tân.

Để hút khách, ông chủ đã thuê một thợ vẽ người Sài Gòn ra làm quảng cáo cho rạp phim. Tuy nhiên, đến năm 1956, vì một lý do chủ quan, ông thợ vẽ đã bỏ vào Sài Gòn. Từ vị trí phụ vẽ tôi được đưa lên làm thợ chính vì ông chủ không kiếm ra người làm”, ông Ân kể. Sau rạp Tân Tân, đến lượt rạp Minh Châu có thợ vẽ quảng cáo. “Ông chủ rạp Minh Châu đã mời ông Chín (thường gọi là Chín Minh Châu), một thợ vẽ của đoàn cải lương về vẽ quảng cáo phim cho rạp của mình”, ông Ân nhớ lại.

9 Quang cao 3

Đến thập niên 60, với sự ra đời của nhiều rạp phim mới, những người làm nghề vẽ quảng cáo phim ở Nha Trang khá đông. Có thể kể đến Lê Vũ vẽ cho rạp Nha Trang, Trần Hòa Ân vẽ cho rạp Tân Tân, rạp Tân Tiến có Phạm Mậu, rạp Hưng Đạo có Lê Tình, rạp Minh Châu có ông Chín…

Nghề vẽ quảng cáo phim hồi ấy thu nhập cũng khá ổn định, thợ vẽ phải ăn lương tháng như một thành phần của rạp phim. Thời bấy giờ, thông tin về phim ảnh còn khan hiếm, người ta xem phim nhiều khi chỉ dựa vào tên của diễn viên, đạo diễn. Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra cho người vẽ quảng cáo phim rất cao.

Theo những người trong nghề, nhìn qua thì vẽ quảng cáo phim tưởng là giản đơn, nhưng cũng cần có nghề, phải biết chọn những cảnh ấn tượng (ảnh) để đưa lên bảng pano quảng cáo, phải biết sắp xếp các cảnh sao cho hấp dẫn, nói như ông Trần Hòa Ân là “nhìn vào tấm pano giới thiệu phim người xem phải thấy diễn viên như đang cử động…”.

9 Quang cao 4

“Trong làng vẽ quảng cáo phim ở Nha Trang, 2 họa sĩ Trần Hòa Ân và Chín Minh Châu được người trong nghề xếp vào lớp đàn anh. Anh Ân có lối vẽ hiện đại, mạnh về bố cục và ý tưởng, trong khi anh Châu lại có kiểu vẽ mang hơi truyền thống (tả thực) bởi ảnh hưởng của lối vẽ cải lương. Tôi và anh Phạm Mậu ảnh hưởng bởi lối vẽ của anh Ân”, họa sĩ Lê Vũ nói.

Mấy mươi năm đã trôi qua, nhưng kỷ niệm về nghề vẽ quảng cáo phim ai cũng bồi hồi. Họa sĩ Lê Vũ kể : “Có lần nhân dịp Tết năm Ngọ, anh Chín Minh Châu vẽ một con ngựa thật to chồm ngang phía trước rạp Minh Châu. Đến phim cao bồi, anh ấy vẽ thêm người cao bồi tay cầm súng ngồi trên ngựa rất ấn tượng. Đến cảnh khác lại dựa theo đó mà thay đổi. Khi chiếu phim về lực sĩ Hercules, anh ấy lại vẽ hình Hercules cơ bắp cuồn cuộn tay cầm 2 xích sắt đặt ngay cổng rạp, người đi qua đi lại vẫn đi giữa 2 chân của chàng lực sĩ”.

Họa sĩ Trần Hòa Ân được nhiều người trong nghề đánh giá cao khi vẽ pano quảng cáo bộ phim The Longest day (Ngày dài nhất) – bộ phim về quân đồng minh đổ bộ vào bờ biển Normandie (Pháp), trận đánh đưa đến bước ngoặt của thế chiến thứ hai dẫn đến những thất bại của quân phát xít Đức về sau. “Cả tấm pano lớn tôi vẽ một bãi biển, lệch về bên trái là một khẩu súng cắm trên cát, Tr bang hoangphía trên nòng súng chụp cái mũ sắt. Thay vì giới thiệu tên diễn viên như thường lệ, phía trên tôi vẽ từng khuôn mặt diễn viên trong những ô nhỏ liên tiếp nhau như cuộn phim kéo ngang qua màn ảnh…”, họa sĩ Trần Hòa Ân nhớ lại.

Ở Nha Trang, từ những năm 90 của thế kỷ trước, các rạp chiếu phim hoạt động ngày càng khó khăn nên những người làm nghề vẽ quảng cáo phim đã chuyển nghề. Cách đây khoảng 10 năm, mỗi lần đến mùa phim Tết, Trung tâm Điện ảnh Khánh Hòa vẫn sử dụng các tấm pano khổ lớn để giới thiệu phim. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, các rạp phim đã “đoạn tuyệt” với việc vẽ pano giới thiệu phim, thay vào đó các poster phim được in khổ lớn… Ngày còn nhỏ, tôi rất mê các tấm pano giới thiệu phim, không ít lần tôi đã ngồi hàng giờ chỉ để xem người thợ vẽ các gương mặt tài tử điện ảnh, các cảnh chiến đấu rất hấp dẫn.

Những lần không có tiền xem phim, nhìn các pano ấy, tôi cứ tưởng tượng ra những trường đoạn hành động hấp dẫn, những tình huống ngặt nghèo mà nhân vật chính phải đối mặt… Với tôi, những tấm pano quảng cáo phim ấy giống như biểu trưng của một thứ ánh sáng văn hóa. Bây giờ, cái “ánh sáng” ấy đã được thay thế bằng những “ánh sáng” hiện đại hơn nhưng sao không có cảm xúc như ngày xưa! (theo Thành Nguyên)

Nguyễn Văn Danh chuyển tiếp