HỀ RÂU THANH VIỆT

Logo nhan vat 1

Ng PhuongNHỚ HỀ RÂU THANH VIỆT

Đem mạng sống đổi lấy chén cơm manh áo !

– Nguyễn Phương

Những lúc trà dư tửu hậu, các bạn tôi ở nhà dưỡng lão Rosemont thường hỏi tôi về đời sống và tài nghệ của các nghệ sĩ cải lương trong các thập niên 40, 50, 60, 70. Nhiều bạn cho là nghệ sĩ ham vui, tiêu xài hoang phí, không biết nghĩ tới ngày mai nên về già thường bị lâm vào cảnh khốn cùng. Anh Bích, người cao niên nhứt trong bọn chúng tôi, nói :

“Nghệ sĩ thì cũng giống như dân bình thường ở các ngành nghề trong xã hội. Có người giàu người nghèo, người dư ăn dư để, người thiếu trước hụt sau. Nhưng có lẻ nghệ sĩ giống nhau ở chỗ là cuộc sống của họ chắc tràn đầy niềm vui, nụ cười. Cuộc sống đó chắc là phải khác với người dân bình thường. Có phải vậy không ?”

9-he-thanh-viet-1Đúng như lời anh Bích, đời nghệ sĩ có nhiều niềm vui nhứt là khi hát ở địa phương nào có nhiều khán giả thân quen, nghệ sĩ như được trở về với gia đình mình. Nhân nhắc đến chuyện tình cảm của khán giả dành cho nghệ sĩ, tôi nhớ tới hề Râu Thanh Việt, một nghệ sĩ mà khi đoàn hát hát ở bất cứ địa phương nào, Thanh Việt cũng như đang được trở về nhà của mình, khán giả thân quen giống như người trong một gia đình với Thanh Việt.

Thanh Việt theo cha dượng là nghệ sĩ Tám Huê đi hát cho các gánh hát nhỏ ở tỉnh. Lúc đó Thanh Việt mới 14 tuổi, đóng vai quân hầu, lính chạy hiệu, vai đầy tớ theo hầu, nịnh bợ các ông chủ. Vì hát cương nên khi ông thầy tuồng nhắc đến đâu, Thanh Việt hát tới đó. Vì không thuộc tuồng, Thanh Việt hát như người cà lăm, khán giả cười và thích anh hề bất đắc dĩ Thanh Việt.

Ông bầu thấy Thanh Việt diễu có duyên nên cho anh đóng thế vai hề của Hai Néo vì anh này thua bài, mắc nợ, bỏ gánh hát trốn đi. Thanh Việt hát thành công nhiều tuồng nhưng rồi gánh hát bị Ban Công tác Thành của Việt Minh liệng lựu đạn khi đang hát ở Miễu Quốc Công tỉnh Vĩnh Long. Gánh hát rã, đào kép đi tứ tán, Thanh Việt lên Saigon gia nhập nhóm nghệ sĩ tân nhạc và thoại kịch diễn ở Bar Hoàng Yến trong Giải Trí Trường Thị Nghè.

Thanh Việt để bộ râu dê dưới cằm, anh nổi danh là Hề Râu, ngoài cái duyên diễu trời cho và tài bắt chước giọng nói hoặc nhái điệu bộ của người khác, Thanh Việt không có tài ca nhạc nổi bật như Tùng Lâm, Xuân Phát, không ca vọng cổ hay bằng Văn Hường, Văn Chung nhưng khi xuất hiện trên sân khấu tân nhạc hay cải lương, Thanh Việt luôn tạo được những trận cười liên tục cho khán giả.

9 He thanh vet 7Năm 1960, trên sân khấu Đại nhạc hội Cù léc, Tùng Lâm, Xuân Phát, Phi Thoàn, Khả Năng, Thanh Việt, Thanh Hoài nổi danh Lục Hài Tướng.

Một sáng chúa nhựt, Thanh Việt hát Đại Nhạc Hội Cù Léc ở rạp Hào Huê (nơi đoàn Thanh Minh hát xuất tối), anh được bà Bầu Thơ nhờ hát thế vai thầy pháp trong tuồng Đoạn Tuyệt vì hề Kim Quang bị té xe Honda, đang điều trị tại nhà thương Chợ Rẫy. Sau đó hề Râu Thanh Việt ký contrat hát cho đoàn Thanh Minh Thanh Nga, chánh thức gia nhập làng cải lương. Thanh Việt là một trong những danh hề có thu nhập cao nhứt thời đó. Thanh Việt mua nhà ở Phú Nhuận, mua xe hơi, sống cuộc sống vô ưu và sung túc.

Sáng chúa nhựt nào Thanh Việt cũng có show hát Đại Nhạc Hội, tối hát cho đoàn Thanh Minh Thanh Nga. Những ngày không có tập tuồng, Thanh Việt đóng phim cho các hãng phim Mỹ Vân, An Pha, Việt Ảnh v.v…, hãng phim của các ông Lưu Trạch Hưng, Thái Thúc Nha, Trương Dĩ Nhiên, Bùi Sơn Duân… Từ năm 1967, Thanh Việt thường được mời đóng kịch hay diễn tuồng cải lương trên đài truyền hình, Thanh Việt nhận được từ 3.000 đến 5.000 đồng cho mỗi show diễn.

Những khi đóng các pha nguy hiểm trong phim, hề Râu Thanh Việt được tiền thưởng 9 He thanh vet 8riêng của chủ hãng phim từ 5.000 đồng đến 10.000 đồng cho một lần thu hình. Ngoài ra chủ hãng phim còn đóng tiền bảo hiểm cho diễn viên khi phim có thu hình những pha nguy hiểm.

Nhắc đến hề râu Thanh Việt đóng phim, tôi nhớ kỷ niệm khi giúp anh thực hiện một chuyến bay trong phim Triệu Phú Bất Đắc Dĩ do tôi sáng tác, đạo diễn Lê Hoàng Hoa, hãng phim Mỹ Vân sản xuất.

Phim Triệu Phú Bất Bất Đắc Dĩ là phim hài, hãng Mỹ Vân sản xuất để hát Tết nên có nhiều séquences chọc cười, kể chuyện Thanh Việt, một anh nhà quê, có nét mặt và vóc dáng giống như anh em song sanh với một tay buôn lậu nha phiến, bị tên này bắt về, tập cho cách ăn nói, đi đứng, giả dạng thế thân hắn để lừa gạt bọn lưu manh đối nghịch và cảnh sát.

Triệu phú giả Thanh Việt phải diễn cảnh bị bắn tung bay lên trời, anh ta bay một lúc rồi móc túi lấy bong bóng ra, thổi nhiều cái làm thành một chùm rồi nắm chùm bong bóng đó tà tà bay xuống đất an toàn, đó không phải là một cảnh dễ thực hiện.

Ở trong rạp hát, có điểm tựa, có chỗ để cột rõ rẽ và dây bay, không gian nhỏ hẹp đủ để thực hiện một chuyến bay cái rẹt, từ bìa sân khấu này qua bên kia, khoảng cách xa chỉ độ 8 thước.

Cảnh bay ngoài trời, Thanh Việt phải bay khỏi nóc nhà thật cao, rồi bay qua khỏi ngọn cây, bay một quãng thật xa mới từ từ đáp xuống đồng ruộng. Không có chỗ để làm điểm tựa để giữ cho Thanh Việt bay thật cao và thật xa. Quay phim ở ngoài trời, dưới ánh nắng chói chang, không dễ gì giấu được sợi dây bay móc trên lưng của Thanh Việt. Thanh Việt nghe đọc phân cảnh thu hình anh sẽ bay trên không, anh lắc đầu từ chối không chịu thực hiện.

Tôi giải thích cho anh biết, anh sẽ mặc áo bay như anh đã mặc và được kéo bay qua sân khấu khi anh đóng tuồng Cô Gái Đồ Long (kiếm hiệp của Kim Dung), an toàn và không mệt nhọc, khó khăn. Thêm nữa, anh sẽ được móc vô dây cable thép trên thang máy của Sở Cứu Hỏa, xe chạy chậm chậm, anh cũng bay chậm chậm theo tốc độ của chiếc xe cứu hỏa, an toàn là điểm chính yếu mà tôi nói nhấn đi nhấn lại cho Thanh Việt yên tâm. 9-he-thanh-viet-4Nhưng Thanh Việt nói anh biết là an toàn nhưng anh sợ, anh nói bay khơi khơi ngoài trời, rủi rớt là nát xương.

Ông chũ hãng phim Mỹ Vân hứa đóng tiền bảo hiểm nhân thọ cho Thanh Việt và thưởng cho Thanh Việt 5.000 đồng khi quay xong séquence này. Ông cũng hứa thưởng cho đạo diễn Lê Hoàng Hoa và équipe caméraman thu hình chung là 10.000 đồng và cho cá nhân tôi 5.000 đồng về sáng kiến tổ chức thực hiện cảnh hề Thanh Việt bay trên không, đúng theo phân cảnh của tôi viết. Ông Mỹ Vân nói : “Lịch sử điện ảnh Việt Nam sẽ ghi nhận lần đầu tiên hãng phim Mỹ Vân thực hiện được cảnh người bay ngoài trời một đoạn xa”.

Thanh Việt đồng ý thực hiện đoạn phim đó. Tôi và đạo diễn Lê Hoàng Hoa đến Sở Cứu Hỏa Đô Thành xin ông Trung Tá Chánh Sở chấp thuận cho một xe Cứu Hỏa có thang máy giúp hãng phim thực hiện cảnh trên. Ông Trung Tá chấp thuận vì ông quen thân với ông chủ hãng phim Mỹ Vân. Tôi mượn áo bay và dây cable bằng thép nhỏ thường dùng trên sân khấu Dạ Lý Hương, Sau đó tôi và đạo diễn Lê Hoàng Hoa đi Thủ Đức chọn cảnh trí, một nơi có hai villa, nhà này cách nhà kia một vuông vườn cây trái, phía sau là đồng ruộng.

Ngày quay phim, đạo diễn Lê Hoàng Hoa, équipe cameraman, Thanh Việt và tôi đến địa điểm sớm để đạo diễn giải thích nhiệm vụ của ba người mang ba máy quay phim sẽ thu hình ra sao, Thanh Việt sẽ diễn xuất thế nào và chiếc xe cứu hỏa dùng thang máy có cần câu đưa Thanh Việt bay trên không từ đâu đến đâu. 9 Luu Tr HungLê Hoàng Hoa giải thích vừa xong, có nhiều xe honda chở thanh niên nam nữ chạy ào vô phạm vi ngăn riêng cho phim trường.

Anh Tỷ quản lý của hãng phim và hai nhân viên cảnh sát được quận Thủ Đức phái đến giữ trật tự nhưng các thanh niên cho biết họ là bạn của Thanh Việt đến hoan nghinh và ủng hộ tinh thần Thanh Việt khi anh ấy thực hiện một cảnh thu hình nguy hiểm. Thanh Việt cũng xác nhận các bạn trẻ là fan ủng hộ anh. Đúng lúc đó ông Mỹ Vân và các ký giả kịch trường đến, ông Mỹ Vân đồng ý cho các bạn trẻ đứng sát vòng rào trật tự. Cuộc quay phim bắt đầu.

Thanh Việt được thang máy của xe cứu hỏa đưa lên núp trên mái nhà. Trước mặt Thanh Việt để một đống giấy carton, cắt hình ngói, sơn màu đỏ, bên dưới để một cây pháo lớn và nhiều bột phấn, vôi bột. Khi pháo nổ, giấy, vôi và phấn bị tung cao lên giống như mái nhà bị nổ tung văng lên gạch, ngói. Máy kéo của xe cứu hỏa kéo Thanh Việt bay vọt thẳng lên không trung, xe cứu hỏa chạy từ từ theo đường nhựa trước hai cái villa, Thanh Việt cũng được kéo bay từ từ theo hướng chạy của xe cứu hỏa.

Vì thang máy của xe cứu hỏa rất cao, khi thang máy nghiêng 45 độ, Thanh Việt giống như đang ở khơi khơi ngoài trời. Hình ảnh của xe cứu hỏa, sợi dây bay đều không lọt vô ống kính máy thu hình. Thanh Việt lấy bong bóng ra thổi, 9 He thanh vet 6nắm chùm bong bóng như để bay xuống, thang máy nghiêng nghiêng, Thanh Việt khuất khỏi tàn cây sau villa, đạo diễn Lê Hoàng Hoa hô tắt máy thu hình.

Ông Mỹ Vân và các chuyên viên đoàn quay phim quá mừng vì thành công mỹ mản. Mấy anh ký giả kịch trường, các fan của Thanh Việt và bà con lối xóm coi quay phim vỗ tay rân lên. Tôi bỗng nghe Thanh Việt la lên sau chòm cây : “Cứu… Trời ơi ! Cứu tôi ! Kẹt…Kẹt rồi…” Tôi và Lê Hoàng Hoa chạy đến thì thấy các anh lính xe cứu hỏa đang rồ máy cho cái trục dây cable thép của xe cứu hỏa tháo ra, quấn vô, nới lõng dây thép móc áo bay của Thanh Việt để cho anh ta bước xuống đất.

Nhưng dây thép bay của đoàn Dạ Lý Hương nhỏ sợi, dây cable của xe cứu hỏa lớn hơn nên dây thép bay của đoàn Dạ Lý Hương bị kẹt lại, không tháo ra được, thành ra Thanh Việt ngồi đu đưa trên trời, anh sợ quá và mắc tiểu nên tè đại trong quần.

Các anh lính cứu hỏa tiếp tục rồ máy cuốn vô, tháo ra để gỡ dây cable đang kẹt, tôi vội ngăn lại : «Đề nghị các anh ngừng quây cái trục đó nếu còn quây tới quây lui, nó nghiến đứt dây thép nhỏ thì Thanh Việt sẽ rớt xuống như trái mít rụng. Xin các anh nghiêng cho thang máy xuống nằm ngang tầm với chiếc xe, chân Thanh Việt đụng đất, tôi tháo cái móc bay nơi áo giáp của Thanh Việt để giải thoát anh ta khỏi sợi giây cable, sau đó các anh tìm cách gở giây cable nhỏ sau”.

Thanh Việt nói với tôi và Lê Hoàng Hoa “Nói thiệt với hai ông thầy, bị con vợ tôi nó bịnh sản hậu, 9-he-thanh-viet-2tôi lo tiền thuốc thang cho nó không đủ nên phải liều mạng nhận thâu hình cái séquence bay này, chớ nói thiệt, bay khơi khơi trên trời, sợ là té đái… Tôi đái trong quần khi dây bay rút tôi vọt mạnh lên trời, tới chừng kẹt dây bay, treo tòng teng quá lâu, lại sợ… tè tè trong quần nữa đó”.

Tôi cười: “Có bảo đảm an toàn nên mời quay đoạn phim này, Thanh Việt đã từng nhảy từ nóc lầu nhà máy giấy Cogido cao hơn năm thước xuống một đống thùng giấy carton khi quay phim Con Ma Nhà Họ Hứa. Lần này có mặc áo bay, móc dây bay, có gì mà sợ ?”

– Thì lần đó cũng cần tiền… một mình tui làm, nuôi năm bảy người… bán mạng đổi miếng cơm !

– Ông có đánh bài, binh xập xám hông ? Chớ bà con khán giả người ta đãi ông ăn nhậu hoài, có tốn kém gì đâu mà nói bán mạng kiếm cơm”.

Thấy Lê Hoàng Hoa nói vậy, Thanh Việt chấp tay xá xá rồi bỏ đi nhanh.

Thanh Việt hát cho đoàn Thanh Minh Thanh Nga, sau đó hát cho đoàn Dạ Lý Hương, đoàn Việt Nam của bầu Thu và là Thượng sĩ trong Tiểu đoàn 42 Chiến Tranh Chính Trị do Thiếu tá Sinh làm Tiểu đoàn trưởng.

Sau Tết Mậu thân 1968, nhiều nghệ sĩ gia nhập quân đội như Thành Được, Hùng Cường, Thanh Tú, Diệp Lang, Thanh Việt, Khả Năng, Phi Thoàn… 9-he-thanh-viet-5không hiểu bằng cách nào các anh vẫn có mặt hát hằng đêm ở các đại ban cải lương ở Saigon và vẫn thường thu hình đài truyền hình hay đóng phim của các hãng Mỹ Vân, Việt Ảnh, Alpha và hãng phim Dạ Lý Hương.

Sau năm 1975, các anh Phi Thoàn, Thanh Việt, Tùng Lâm, Thanh Hoài về miền Tây núp bóng trong các đoàn Văn công của tỉnh Cần Thơ, sau đó Thanh Việt hát cho đoàn hát ở Huyện Cầu Ngang. Dù hát cho Văn Công hay đoàn cải lương tỉnh, số lương quy định cho diễn viên hạng A là 10 đồng một suất hát, Thanh Việt không đủ sống, làm sao nuôi vợ con ? Vợ anh dẫn các con đi vượt biên, bị chết ngoài biển khơi. Thanh Việt hát chọc cho người khác cười nhưng đêm về nhớ vợ nhớ con, nhớ hoàn cảnh bi đát của mình, anh khóc thầm thâu đêm.

Tuy được khán giả nông thôn thương mến, thường tổ chức những bữa ăn ngon, có rượu giúp anh giải sầu nhưng uống rượu cho đến say té bờ té bụi chớ làm sao mà anh quên được cảnh tan nhà nát cửa, vợ con chết mất xác, bản thân anh lâm vào hoàn cảnh bế tắc.

Thêm nữa anh biết anh bị đau gan, không tiền thuốc thang chữa trị. Công ty điện ảnh trực thuộc Sở Văn Hóa Thông Tin thành phố ở đường Thi Sách Saigon đang thu hình một vidéo hài. Tình cờ đoàn quay phim biết có Thanh Việt ở Hậu Giang nên họ mời Thanh Việt thủ một vai nông dân cởi bò ra ruộng. Vì cần tiền để thuốc thang trị bịnh 9-he-thanh-viet-3đau gan, Thanh Việt nhận đóng tiểu phẩm hài đó.

Đạo diễn bảo Thanh Việt cởi bò ra ruộng, gặp một đứa trẻ chăn trâu, nó lấy roi quất vô mông con bò. Con bò giựt mình nên nhảy lồng lên. Thanh Việt bất ngờ, bị quăng té nhào xuống đất, bụng bị cấn vào một cục đá trên bờ đê, ngất xỉu. Thanh Việt được đưa vào Bệnh viện Cần Thơ, anh qua đời trước sự tiếc thương của bao khán giả và đồng nghiệp.

Thanh Việt chết vì tai nạn nghề nghiệp, không được bồi thường. Ngay khi quay phim một pha nguy hiểm, đạo diễn không hề nghĩ đến biện pháp bảo vệ an toàn cho diễn viên. Khi tai nạn chết người xảy ra, đạo diễn hay những người có trách nhiệm thực hiện đoạn phim đó vẫn không hề tỏ ra có trách nhiệm gì đối với người đã tử nạn hay đối với gia đình của nạn nhân.

Nghệ sĩ Thanh Việt chuyên mang nụ cười đến cho khán giả. Riêng phần anh, trước 1975, Thanh Việt đúng là có một cuộc sống huy hoàng, đi đóng phim dù gặp những cảnh nguy hiểm, anh được chủ hãng phim, đạo diễn, những chuyên viên kỹ thuật bảo vệ an toàn tối đa. (theo Nguyễn Phương 2015)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

Logo phiem

9 nuoc Phap 2VÀI CHUYỆN Ở

PARIS MÙA HÈ 2015

Nguyễn thị Cỏ May

Nói tới mùa hè là nói tới du lịch, mua sắm và ăn chơi . Kinh tế của nhiều nước ngày nay khá lên được cũng nhờ nghành du lịch mở mang. Mà nhìn chung chính nghành dịch vụ đóng góp phần quan trọng cho kinh tế quốc gia. Pháp từ nhiều năm nay vẫn là nước dẩn đầu về số du khách tới, kế đó mới là Anh. Năm rồi, 2014, du khách tới thăm viếng Pháp, đặc biệc là Paris, ăn chơi và mua sắm là 87,3 triệu lượt người. Năm nay, người ta hi vọng số du khách tới Pháp sẽ tăng hơn là giảm, nhờ du khách á châu tới đông đảo

Vẫn Paris bải biển

Năm nay, Thị xã Paris vẫn tổ chức “Paris Bải biển” dành cho dân ở Paris và vùng phụ cận không đi hè được, ở lại Paris, có chổ chơi, phơi nắng, tạm thời như được đi biển. Riêng năm nay, không riêng chỉ ở Paris, mà nhiều vùng ngoại ô cũng tổ chức “bải biển” với cát trắng mịn, chỉ không có biển, nhưng đủ lều trại, dù lộng, các bà, các cô đầm mặc 2 mảnh, nằm dài phơi nắng. 9 nuoc Phap 1Từ nằm trước, chánh quyền cấm  thoát y 100% nơi công cộng.

Muốn thoát y, cũng không ở đâu hơn cái xứ Pháp này bởi Pháp có nhiều bờ biển đẹp và nắng ấm. Cứ đi về miền nam nơi có nhiều trung tâm khỏa thân 100% để những người tới đây được cơ hội thật sự sống với thiên nhiên, thoải mái thoát tục .

Từ 20 tháng 7 tới 18 tháng 8/2015, dân Paris có thể bước ra khỏi nhà là tới ngay bải biển cát trắng mịn. Khỏi phải đi xa về miền nam hay ra ngoại quốc vì Corse, Maldives, Baléares, Crète,… ở ngay trước Tòa Đô chánh, trải dài trên đường Georges Pompidou và hồ Villette . Riêng khu vực Villette sẽ kéo dài tới 23 tháng 8/2015. Cũng trong Paris, năm nay, 2 Quận 14 và 20 cũng làm bải cát rìêng cho địa phương mình . Ngoài bải cát, còn nhiều tiết mục khác như văn nghệ, thể thao nhẹ, như beach-volley, basket-ball, tai-chi, khiêu vũ, baby-foot,… dưới sự hoạt náo và hướng dẩn của nhơn vìên chuyên môn .

Paris chợ chạy

Người Việt Nam ở tỉnh hay ở các nước khác Âu châu, vào mùa hè, thường đưa cả gia đình qua Paris chơi. 9 nuoc Phap 3Là dịp ăn uống những món ăn việt nam quen thuộc. Về trái cây, bà con sẽ tìm lại những thứ mà nhiều nơi khác không có như sầu riêng, măng-cụt, chôm-chôm, mít, xoài cát, bòn-bon, vải Thiều…

Riêng vải Thiều, vào mùa vải, người Việt ở Paris có thể ăn trái chín cây như đang ở tại quê hương làng Thiều vì các cô tiếp viên Hàng không Việt Nam mang tới đưa bán với giá từ 15 euros kg. Hoặc các cô cầm qua lấy chi phí 5 euros kg. Các cô còn nhận cầm về Việt Nam hay cầm từ Việt Nam qua, lấy tiền công cứ 5 euros kg. Vì cách làm ăn này mà máy bay VietnamAirlines, hạng doanh nhơn (Business Class) và Économic Lux thường có vài Toilettes bị đóng cửa, niêm yết «Không xử dụng được» .

Có lần, cách nay không lâu, máy bay đậu ở phi trường Paris để chờ kiểm soát an ninh bị an ninh không cho bay trở về Việt Nam ngay vì «Toilettes không xử dụng được», cần phải sửa chửa ! Toilettes hạng économic không bị tình trạng đặc biệc này vì số hành khách đông nên các tiếp viên không dám «đóng cửa».

Ở Paris 13, khu chợ Á châu, bên ngoài các chợ, trên lề đưởng Ivry là con đường chánh của khu chợ, từ ít lâu nay, xuất hiện một loại chợ chồm hổm bán rau cải, trái cây, vài loại bành thường thấy ở Việt nam như bánh bò, bánh da-lợn, bánh cam. Mùa Tết, có thêm các thứ bánh dành cho dịp Tết như bánh tét, bánh chưng, …

Người đi chợ có xu hướng tới mua rau quả ở lề đường vì thấy nó tươi hơn trong chợ. Giá tương đối rẻ hơn chút ít. Mà theo tâm lý các bà đi chợ, chổ nào bán rẻ hơn chỉ vài cắc, các bà tới đó mua, tuy phải đổ công đi một đoạn đường, tốn xăng, tốn sức. Thế mà có mấy ông đã dám phản đối ?

Nhiều người chọn mua hoa quả ở chợ lề đường này còn do một ảnh hưởng xã hội nữa. Cũng trong gần đây, chánh quyền Pháp khuyến khích dân chúng «đi chợ không quá 50 km». 9 nuoc Phap 4Chuyện này nảy sanh từ một chương trình nhằm giúp giải quyết phần nào nạn thất nghiệp trầm trọng của Pháp từ mấy năm nay. Khuyên trồng tỉa, chăn nuôi nhỏ, vừa tiêu thụ cho mình, vừa cung cấp cho xóm làng.

Ở khu Place d’Italie của Paris 13, có nhiều gia đình chỉ khai thác thửa đất chừng 100 m2, trồng hoa mầu, tiết kiệm cho gia đình không dưới 2500 euros tiền chợ rau cải/ năm, sau khi trừ mọi chi phí.

Trong những người bán hàng ở đây, có nhiều thứ rau quả thật sự do một vài gia đìng người Việt Nam và người Cao-miên cung cấp. Họ nhờ gốc nông dân nên chọn cách sinh sống bằng tiếp tục trồng tỉa khi tới tỵ nạn ở Pháp. Họ ở về phía Nam Paris, cách Paris chừng hơn 200 km, tức ở bên kia Sông Loire. Những thứ rau quả trồng vùng Paris không được vì lạnh thì có thể trồng ở đó được. Mùa hè, vài gia đình người Cao-miên chở bắp non và ngọt do họ trồng từ tháng 4 đem lên Paris bán 1 euro / trái. Quả thật, bắp rất ngon. Luộc cũng ngon mà nướng càng ngon hơn .

9 nuoc Phap 5Những gia đình làm nghề nông này, họ làm việc từ tháng 3, tới tháng 10, họ kéo nhau về xứ trốn lạnh, ăn Tết xong mới trở qua Pháp chuẩn bị cho mùa tới.

Khi chợ làm ăn được, thì cũng bắt đầu xuất hiện thứ « ư sản mại bản bốc lột sức lao động của giai cấp vô sản» Họ là những người không trồng tỉa, không lao động mà chỉ đi mua của nhà nông hay mua của chợ rau cải bán sỉ, đem ra phân phối cho người khác bán lẻ vì vốn liến của họ là chiếm được chổ ngồi bán trên lề đường. Những người này, không ai khác hơn là mấy chú Chệt. Người ngồi bán, ngoài vài bà Việt Nam, còn lại là dân Á Rặp, Chà và hay Tây Đen .

Một hôm chúng tôi theo dõi mới thấy khi trên chiếc bàn con của người bán hàng sắp hết hàng, có ngay một chú Chệt đem hàng tới để lên cho đầy mặt bàn. Vẫn là chuyện làm ăn bình thường nếu như không xảy ra cảnh một chú Chệt, đứng lẩn quẩn đó, khi thấy rau cải héo, bèn xách tới một sô nước nhỏ, lấy rau cải héo nhúng vào, lấy ra giủ vài cái, bổng nhiên rau cải tươi trở lại. Không biết sô nước đó chỉ là nước bình thường hay có khả năng mầu nhiệm khác hơn ? Như ở Việt Nam hiện nay. Theo kinh nghiệm thì cứ chổ nào có mấy chú Chệt là có đủ thứ mờ ám, gian lận, cai thầu. Lớn hơn là băng đảng thâu hụi chết, …

Nhưng chợ lề đường này, cứ vài hôm bị cảnh sát đuổi. Họ hốt cho vào bao, chạy. 9 nuoc Phap 6Cảnh sát đi khuất, họ trở lại, bán buôn nữa. Chợ vẫn tồn tại và có vẻ phát triển nên mới có vài chú Chệt mò tới, xỏm mủi vào !

Một thứ chợ Hè ở Paris 13

Phải chằng vì mùa hè năm nay ở Paris quá nóng mà từ hơn tháng nay xuất hiện một khu “chợ ăn hàng” (ăn quà, nói theo người Hà Nội) ở bên hông siêu thị Géant. Trước đây, chợ bắt đầu bán từ sau 12 giờ trưa, nay thì trể hơn, phải từ 3 giờ chiều Và chợ đông từ 6 giờ cho tới tối.

Chỉ có bán ăn mà thôi. Thức ăn, thức uống, được làm sẳn từ nhà, người bán chỉ đem ra bày lên chiếc bàn con, thứ bàn đi picnique. Thức ăn và uống có khá nhiều thứ khác nhau để khách hàng dễ lựa chọn. Thức uống đều lạnh, ướp lạnh hoặc với nước đá cục. Và những thứ uống cho mát vào mùa nóng nực. Như rau câu, xưng xáo, thạch, rau má, chè ngọt nhiều màu, …

Hôm qua, vào lối 3 giờ hơn, trời nóng như thiêu, như đốt, Cỏ May cũng ráng tới cho biết vì ngày hôm trước vừa nghe một nhà báo nói tới. Tuy ở vùng Paris khá lâu, nhưng Cỏ May thiệt tình vẫn chưa biết rành về khu chợ Paris 13 nên đã mất khá nhiều thì giờ tìm. Đi lòng vòng gần đó một hồi rồi phải hỏi. Cỏ May hỏi 1 người quét khu vực này, một người tàu chệt, nhưng anh ta lại không bìết. Tr chu Chet 1Trông thấy 2 nhơn viên an ninh khu vực – Cỏ May tới hỏi. Hai người này chỉ khoảng trống của khu vườn chơi dành cho trẻ con và người khu phố. Lúc bấy giờ chỉ mới có năm bảy người bán .

Cỏ May mua 1 trái bắp luộc để làm quen và hỏi chuyện. Người chủ hàng là một phụ nữ Cao miên. Bắp rất ngọt làm cho người ăn khó tránh nảy ra cái ý nghĩ “bắp luộc với đường” ? Nhưng người Cao miên chắc còn thật thà ! Xin kể một câu chuyện xưa về tánh thật thà của người Miên cho vui Một thanh niên người Miên đánh xe bò chở lúa. Khi xe lên dốc, thấy con bò đi chậm chạp, anh chàng bèn đứng lên, vác một bao lúa lên vai và nói với con bò “Tao vác phụ cho mày 1 bao cho xe nhẹ bớt” !

Ăn hết trái bắp, Cỏ May muốn uống nước. Bà Miên giới thiệu chè bánh lọt nước cốt dừa . Cỏ May thấy có món gì màu đen như xưng xáo Bà Miên múc cho 1 chén với mít và trái thốt nốt, thêm vào chén nước đá cục. Biết đúng xưng xáo, Cỏ May lại nghĩ không biết có phải thứ xưng xáo “quần lảnh” không ? Nhưng ngày nay, làm gì còn quần lảnh nữa. Nếu quần, thì chỉ có quần bò (jean) mà thôi.

Chú ba Tàu bán xưng xáo, cứ múc vào ly cho khách hàng mà không lấy được miếng xưng xáo nào hết. Lấy làm lạ, chú ta bèn bốc một miếng xưng xáo nắm kéo lên. Không phải xưng xáo nữa mà là chiếc quần lảnh của vợ phơi trên xào, đêm gió thổi, rớt xuống thau xưng xáo của chú ta lúc còn nóng, xưng xáo chưa đặt. 9 nuoc Phap 7Trong xóm lao động ở Sài gòn lúc bấy giờ chưa có đèn điện nên làm việc đêm tối khó tránh khỏi những tai nạn hay sai xót.

Tới hơn 5 giờ, người bán hàng, khách ăn hàng bắt đầu kéo tới. Nhìều người mua cầm về, kẻ mua ăn tại chổ. Nhiều người khác mua đem lại chiếu trải sẳn, cùng ngồi xúm xít ăn với nhau. Người bán phần lớn là người Miên, người Tàu, người Thái. Tới lúc Cỏ May ra về vẫn chưa thấy có bà Việt Nam nào trong số những người bán hàng ăn này

Thấy có 1 người Pháp chở hàng tới bằng chiếc xe rất xịn», tức rất đẹp. Người nhận hàng để bày bán là 1 phụ nữ Á châu. Cỏ May hỏi chuyện mới biết đó là bà vợ của ông là ngưòi Thái lan. Họ đã sống lâu năm ở Thái. Về Paris vì ông ấy còn bà mẹ lớn tuổi và đau yếu. Ngày kia, khi mẹ mất, ông ta sẽ trở qua Thái lan sống với vợ người Thái .

Theo những người bán hàng ở đây, sau 1 buổi tối, mỗi người kiếm được cả trăm euros. 9 nuoc Phap 8Tuy nhiên, người chỉ bán ít hàng thì kiếm kém hơn. Cảnh sát chưa đuổi. Chợ chưa chạy. Nhưng có lẽ chợ cũng chỉ tồn tại tới hết mùa hè mà thôi. Chợ không thuế, không tiền chổ .

Tới Paris, trông thấy dân chúng đủ chủng tộc sanh sống khá bình thường nên ít có ai nghĩ nước Pháp đang bị kinh tế khủng hoảng và đang sống bằng nợ cả ngàn tỷ euros mà chưa thoát ra được. Phải chăng nhờ chánh trị dân chủ và kinh tề thị trường không định hướng xã hội chủ nghĩa mà khả năng sản xuất xã hội vẫn còn vững mạnh ? (theo Nguyễn thị Cỏ May)

Mỹ Nhàn chuyển tiếp

Advertisements

Một phản hồi

  1. Toi dang tim 2 bo phim de download : Lenh Ba Xa va Trieu Phu Bat Dat Di . Hien nay van khong tim thay tren internet .

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: