THI CA MÙA THU

Logo vannghe A

NV Ng Quy DaiMùa Thu sắp tàn và mùa Đông sắp đến, chúng ta hãy cùng nghe những tác phẩm :

THI CA MÙA THU

Nguyễn Quý Đại      

Ở Âu Châu thời tiết bốn mùa thay đổi rỏ rệt, đông về lạnh lẽo tuyết rơi, những đàn chim én, chim oanh… bay đi tìm vùng nắng ấm, chỉ còn lại đàn qụa đen bay lượn tìm mổi. Mùa xuân cây lá đâm chổi nẩy lộc, mùa của lá hoa rực rỡ, tháng tư phải vặn đồng hồ thêm một giờ, ngày bắt đầu dài đêm ngắn, từ 4 giờ trời bắt đầu sáng, mặt trời chưa ló dạng đã nghe tiếng chim ca, nắng ấm mọi người bắt đầu chuẩn bị cho kỳ nghỉ hè tắm biển. Thu về các nông gia lo thu hoạch mùa làm lễ tạ ơn trời. Ánh nắng không còn gay gắt như những ngày hè oi bức, những đóa hồng nở muộn, những bụi cúc vàng lộng lẫy, cây lê, cây táo trái chín đỏ triểu nặng cành, lá bắt đầu vàng úa lià cành. Nhiều người thích mùa thu trầm lặng, nên thơ với những nét lãng mạn, quyến rủ… Vì thế các thi nhân đều ca ngợi nét đẹp của mùa thu, lá vàng rơi bay khắp mọi nẽo đường, mùa thu là xúc tác cho thi nhân làm thơ, soạn nhạc…

Đời sống thiên nhiên mênh mông, con người bé nhỏ trong cái bao la của vũ trụ theo định luật của tạo hóa, thời gian trôi đi mãi có đợi ai bao giờ. Tản Đà cảm thu với nỗi thơ thẩn, ngậm ngùi:

Tan DaTrận gió thu phong rụng lá vàng

Lá rơi hàng xóm lá bay sang

Vàng bay mấy lá năm già nữa

Hờ hững ai xuôi thiếp phụ chàng

-Trận gió thu phong rụng lá hồng,

Lá bay tường bắc lá sang đông

Hồng bay mấy lá năm hồ hết

Thơ thẩn kià ai vẫn đứng không

Mùa thu lá rơi lác đác cũng như một kiếp người phải trải qua… hết thời xuân trẻ đến cuối cuộc đời cũng như những chiếc lá vàng rơi… Đối diện với đời nhiều cạm bẩy, đắng cay, thất bại ê chề Tản Đà đã có tư tưởng yếm thế, chán đời dùng rượu để tiêu sầu:

Đêm thu buồn lắm Chị Hằng ơi !

Trần thế em nay chán nữa rồi…

Nguyễn Khuyến qua Thu Điếu với gió thu, nước thu, cái xào xạt của lá thu, cái huyền ảo của trăng thu, cái bảng lảng của trời thu như gieo vào lòng người biết bao nỗi buồn xa vắng

Nguyen KhuyenAo thu lạnh lẽo nước trong veo

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí

Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo

Tầng mây lơ lững, trời xanh ngắt

Ngõ trúc quanh co, khách vắng teo

Tựa gối ôm cần lâu chẳng được

Cá đâu đớp động dưới chân bèo

Ngày xưa thi sĩ Đinh Hùng trong chương trình “Tao Đàn đài Sài Gòn“ làm cho thính giả say mê, Đinh Hùng muốn cuộc đời lúc nào cũng réo rắt như tiếng lòng mình, mùa thu mang nặng những đợi chờ với bước chân em đi và trở lại với bài hát mùa thu. Trong nổi bâng khuâng nhớ nhà dưới trời thu hiu quạnh

Dinh HungHôm nay có phải là thu ?

Mây năm xưa đã phiêu du trở về.

Cảm vì em bước chân đi,

Nước nghiêng mặt ngọc lưu ly phớt buồn.

Ai về xa mãi cô thôn,

Một mình trông khói hoàng hôn nhớ nhà ?

Ngày em mới bước chân ra,

Tuy rằng cách mặt, lòng ta chưa sầu.

Nắng trôi vàng chẩy về đâu?

Hôm nay mới thực bắt đầu vào thu

Chiều xanh trắng bóng mây xưa,

Mây năm xưa đã phiêu du trở về.

Tr mua thu 4Rung lòng dưới bước em đi,

Lá vàng lại gợi phân ly mất rồi!

Trời hồng, chắc má em tươi,

Nước trong, chắc miệng em cười thêm xinh.

Em đi hoài cảm một mình.

Hai lòng riêng để mối tình cô đơn.

Tr mua Thu 2Hôm nay tưởng mắt em buồn:

Đã trông thấp thoáng ngọn cồn, bóng sương.

Lạnh lùng chăng, gió tha hương?

Em về bên ấy, ai thương em cùng?

Lưu Trọng Lư có chỗ đứng trên thi đàn nhờ thi tập Tiếng Thu với những nét đặc thù từ hạnh phúc đến tan vỡ, từ thực tế đến mộng mơ. Tiếng thở dài trong nỗi nghẹn ngào, niềm đau cô đọng. Hình ảnh con nai vàng ngơ ngác, giẫm lên những chiếc lá vàng kêu xào xạc làm rung động cõi lòng người đọc như gợi lại niềm luyến tiếc xa xôi…

Luu Trong Lu 2Em không nghe mùa thu

Dưới trăng mờ thổn thức ?

Em không nghe rạo rực

Hình ảnh kẻ chinh phu

Trong lòng người cô phụ ?

Em không nghe rừng thu

Lá thu kêu xào xạc

Con nai vàng ngơ ngác

Đạp lên lá vàng khô ?

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương đa tình lãng mạn, trong mối tình với thi hào Nguyễn Du „bóng nhạn về đâu mây ở lại, dế trùng như khóc nước trôi hờ“. Bóng nhạn ở đây là Nguyễn Du và mây là Xuân Hương, mùa thu mây giăng tối mịt mù, con nhạn kia vỗ cánh bay xa trong mây trời ảm đạm, mưa buồn… đưa người vào thế giới của mộng mơ, thương nhớ:

Tr gai bac 6Trời thảm mây giăng tối mịt mùng

Mưa thu tí tách nhỏ ngoài sân

Cây khô dài ngắn rơi hàng lệ,

Tàu chuối vàng tơi tiếng chậm nhanh

Ngâm dứt vàng đê mê sầu vạn dặm

Buồn giăng quạnh quẽ nỗi năm canh

Khuê phòng riêng khổ người nhan sắc

Một phiến sầu vương vẽ chẳng thành

(Mưa thu)

Tế Hanh đưa tiễn người tình ra đi trong đêm trăng, ý thu gợi cảm cảnh chia ly

Te HanhTiễn em trong cảnh thu tàn

Lòng ta muôn tiếng sao đầy lặng im

Ra về trong cảnh trời đêm

Vầng trăng như ánh mắt em dõi nhìn

Những cánh nhạn thưa dần trong mây chiều bát ngát, nàng mơ hồ xa xôi nhìn mùa thu với cây bàng trơ trụi, lá bàng rơi tự bao giờ !

Cây bàng đã rụng lá bàng

Cổng nhà ai đấy, có nàng nhìn xa

Ngan GiangGiàn hồng gió tạt là là

Tóc nàng vướng mấy cánh hoa sang mùa

Bên trời bầy én lưa thưa

Mây chiều bát ngát.. mơ hồ xa xôi..

Tiều phu gánh củi lên đồi,

Chuông chùa gần đấy gióng hồi thu không!

Quán đường heo hút lạnh lùng,

Có người khép cửa thư phòng ngâm thơ.

nữ sĩ  Ngân Giang

Mùa xuân náo nức, nắng xuân tươi sáng rực rỡ gợi cảm… ngược lại nắng thu vàng vọt với gió heo mây, cánh nhạn bay thưa thớt …

Van DaiHiu hắt chiều hôm ngọn gío thu

Vừng ô gác núi bóng thêm mờ

Ngập ngừng cánh nhạn bên trời thẳm

Thấp thoáng thuyền ngư bến nước xưa

Mù mịt bên cầu cây phủ khói

Trơ trơ sườn núi đá phôi mưa

Trên đường vô hạn người qua lại

Trông khách tha hương luống hững hờ

nữ sĩ Vân Đài

Nữ sĩ Tương Phố khóc cho tình yêu, thân phận đời ngang trái với „giọt lệ thu“ giải bày tâm sự đau thương để vơi đi phần nào nhớ thương người chồng bạc mệnh „Người buồn lại gặp cảnh thu, sầu riêng trăm mối bao giờ gỡ xong „!

Trời thu ảm đạm một màu

Gío thu hiu hắt thêm rầu lòng em

Trăng thu bóng ngả bên thềm

Tình thu ai để duyên em bẽ bàng

Nổi bật trong làng thơ mới, Xuân Diệu quan niệm „là thi sĩ, nghiã là ru với gió. Mơ theo trăng và vớ vẩn cùng mây“. Mùa thu mang lại cho thi nhân màu sắc tuyệt vời… đây mùa thu tới

9 Xuan Dieu 3Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang,

Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng;

Đây mùa thu tới- mùa thu tới

với áo mơ phai dệt lá vàng

Hơn một loài hoa đã rụng cành,

Trong vườn sắc đỏ rữa màu xanh;

Đôi cánh khô gầy xương mỏng manh.

Thỉnh thoảng nàng trăng tự ngẩn ngơ

Non xa khởi sự nhạt sương mờ…

Đã nghe rét mướt luồn trong gió…

Đã vắng người sang những chuyến đò

Mây vẫn từng không, chim bay đi

Khí trời u uất hận chia ly      

Ít người thiếu nữ buồn không nói,

Tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì?

Nhạc sĩ Ngô Thụy Miên ra đi làm người viễn xứ cùng với hơn 3 triệu người Việt cùng hoàn cảnh tâm trạng như anh, hướng về Quê Hương trong những dịp thu về với lá vàng bay !

9 Ngo Thuy Mien 2Em hỏi anh mùa thu Sài Gòn

Nắng còn vương vương trên hàng phố vắng

Em hỏi anh mùa thu Sài Gòn

Nước mắt bây giờ có như mưa tuôn…

Hay

Em có nghe mùa thu mưa giăng lá đổ

Em có nghe nai vàng hát khúc yêu đương

Mùa Thu cũng là mùa tan tác chia ly như tiếng thổn thức của nữ sĩ TTKH một thời gây sôi nổi về mối tình vổ cánh bay xa!

Tr mua Thu 3Một mùa thu trước mỗi hoàng hôn,

Nhặt cánh hoa rơi chẳng thấy buồn.

Nhuộm ánh nắng tà qua mái tóc.

Tôi chờ người đến với yêu thương…

Tôi sợ chiều Thu phớt nắng mờ

Chiều Thu hoa đỏ rụng chiều Thu

Tr mua thuGió về lạnh lẽo chân mây vắng

Người ấy bên sông đứng ngóng đò

(Hai sắc hoa ti gôn)

Trước 1975 thời kỳ phát triển mạnh về sáng tác âm nhạc hay phổ nhạc, Nhạc sĩ Phạm Duy sáng tác nhiều nhạc phẩm giá trị, phổ nhạc bài thơ của thi hào Guillaume Apollinaire “Mùa thu chết“ do thi sĩ  Bùi Giáng dịch sang Việt ngữ

… Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo

Em nhớ cho: Mùa thu đã chết rồi

Ôi ngát hương thời gian mùi thạch thảo

Tr mua Thu 1Em nhớ cho rằng ta vẫn chờ em

Vẫn chờ em, vẫn chờ em, vẫn chờ

Vẫn chờ… đợi em.

Tôi chưa đến Hà Nội vào mùa thu, nhưng Hà Nội 36 phố phường có nét đẹp riêng của nó, vào mùa hạ những hàng cây cổ thụ có nhiều bóng mát, giúp khách bộ hành thoải mái đi dạo quanh Hồ Hoàn Kiếm qua cầu Thê Húc vào đền Ngọc Sơn. Nhiều người có dịp đến Hà Nội vào những chiều cuối thu sương phủ mờ mờ và se lạnh, các cô gái Hà Thành mặc áo len quàng khăn tím đi xe Dream dưới những cơn mưa nhỏ hạt.. Mùa thu Hà Nội cũng là mùa cốm, cốm vốn là món quê hương quen thuộc ở vùng châu thổ sông Hồng.

Cốm thơm ngon nhất vào giữa thu, có lẽ nhờ sữa hạt lúa hấp thụ khí hậu của mùa thu. Hạt cốm có màu xanh thơm gói trong lá sen, buộc bằng sợi rơm vàng nhạt. Những ngày thu khi nắng đã nhạt và thoảng trong gió heo may… Mùa thu Hà Nội rõ nét có mùi thơm của hoa sữa, “Hà nội mùa thu“  của Trịnh Công Sơn

9 Trinh cong Son 1Cây cơm nguội vàng,

Cây bàng lá đỏ

Nằm kề bên nhau, phố xưa nhà cổ

Mái ngói thâm sâu

Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội

Mùa hoa sữa về thơm từng ngọn gió

Mùa cốm xanh về, thơm bàn tay nhỏ

Nhà thơ Phạm Chung với nhạc phẩm “Mùa xuân ngồi bên cửa sổ“ nhìn em lang thang trên đường Cổ Ngư thơ mộng dưới những hàng liễu rũ Hồ Tây.

Voi va 3Có phải mùa thu đã qua

Em lang thang qua phố phường Hà Nội

Mặt hồ Gươm pha sương, em soi đời u tối

Mùa cốm hồng không đợi

Em nhớ ai mà mưa bụi bay ?

Mùa thu quê nhà và mùa thu hải ngoại mang nỗi buồn viễn xứ, người lữ khách lưu dung trên đất khách quê người, nhạc sĩ Võ Hữu Toàn phổ nhạc “Mưa Paris – Mùa thu của tôi” giống như bài Paris có gì lạ không em ? dòng sông Seine mà nhiều người mơ ước đến thăm, nhưng thực tế nước đục ngầu với nét buồn nào đó xa xôi, Paris trong mùa mưa thu ôi nó buồn làm sao !

Tr Paris 2Paris buồn giữa trời thu

Cơn mưa ùa theo hối hả

Tiếng đàn cùng tiếng gió

Thở dài thành những cơn mưa

Em là mùa thu của tôi

Chẳng đợi chờ sao lại đến

Tr Paris 1Cũng đành một lần lỗi hẹn

Sông Seine buồn quá xa xôi…

Nhạc sĩ Minh Kỳ cảm thấy mùa thu vương nắng ấm quê hương, cuộc đời lưu vong của chúng ta, khó có thể nghe được tiếng tiêu ai thổi trong chiều thu trong gió…

Có chiều thu vương nắng cuối thu

Chi Hang 3Tiếng tiêu ai vọng đến thiết tha buồn

Man mác niềm vương vấn tình cố hương

Mối u hoài trầm tư khi chiều xuống

Mùa thu có lá vàng rơi rụng, có trăng thu huyền ảo thì cũng có nắng thu nhẹ, những lúc trời xanh mây trắng nắng hồng.

Đi dưới nắng thu người ta thấy tâm hồn thoải mái lâng lâng dưới lá vàng bay bay.

Tâm sự của năm tháng xa quê. Buồn người lữ thứ, một mình đi lang thang trong rừng thu, nơi đây thật vắng lặng, nhìn những chiếc lá vàng rơi rụng theo từng cơn gió rơi rớt phủ ngập đầy khắp nơi, tạo nên một tấm thảm mầu nâu đậm vàng. Thả Balô xuống, nằm ngửa mặt lên trời. Ôi một trời mênh mang thu vàng làm chết lịm hồn tôi. Cứ mỗi lần thu đến rồi lại đi. Sống nơi xứ người cứ mỏi mòn ngóng về Quê Mẹ. 38 Mùa thu rồi, ta vẫn chờ đợi… Còn bao thu nữa bạn ta ơi ? (theo Nguyễn Quý Đại)

Ngọc Sương chuyển tiếp

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: