Nhà thơ THIÊN HÀ

ĐỨA CON CỦA

ĐẤT MŨI CÀ MAU

– Quế Phượng

Nhà thơ Thiên Hà tên thật Dương Cao Thâm, sinh ngày 12/8/1941 tại Tân Duyệt, Đầm Dơi, Cà Mau. Làm thơ, viết văn, viết báo. Hội viên Hội Nhà Báo, huy chương vì sự nghiệp báo chí. Anh thường cho rằng mình là đứa con của đất Cà Mau vùng Bãi Bồi, U Minh Hạ, là một “người cầm viết ngẩn ngơ giữa trường-văn-trận-bút”; sống chết với văn thơ bút mực trên mảnh đất Sài Gòn từ những năm 1960.

Nhà thơ Thiên Hà góp mặt với đời hàng trăm bài thơ, truyện ký và hàng nghìn bài báo đủ thể loại. Có nhiều tác phẩm thơ văn xuất bản từ 1963 đến nay được đánh giá cao, trong đó có nhiều bài thơ được phổ thành ca khúc, tình khúc như Nhớ Nhau Hoài 1966, Gió Về Miền Xuôi 1967, Xa Dấu Ngựa Hồng 1970 (nhạc sĩ Anh Việt Thu); Áo Mới Ngày Xuân 1969, Tận Cùng Nỗi Nhớ 2008 (nhạc sĩ Song Ngọc); Chiều Hồ Lăk 2004, Đêm Lang Biang 2005 (nhạc sĩ Nguyễn Văn Hiên); Bài Ca M’Nông 2005 (nhạc sĩ Phạm Thư Sinh); Chiều Ghềnh Ráng 1999, Sài Gòn Nhớ Hà Nội 2001 (nhạc sĩ Vũ Trung)…

Trước năm 1975 sau khi đoạt giải truyện ngắn trên nhật báo Tiếng Chuông vào năm1962 với tác phẩm “Mình Nỡ Quên Sao”; nhà thơ Thiên Hà đã cho xuất bản nhiều thơ, truyện và sau này hàng năm anh đều thai nghén ra mắt một tập thơ hay truyện của chính anh, hoặc nằm trong hợp tuyển. Cụ thể :

Trước những năm 1975 với các tập : Tiếng Hờn (thơ – 1963) – Khoảng Tối Sau Lưng (truyện ngắn – 1965) – Tiếng Hát Quê Hương (trường ca – 1968) – Nhập Cuộc (bút ký – 1972) – Mặt Trời Phương Đó (truyện vừa – 1973).

Sau năm 1975 với các sáng tác phẩm : Gió Về Miền Xuôi (thơ – 2004) – Cuộc Tình Tay Ba (phóng sự – 2005) – Huyền Thoại Tình Yêu (Thơ – 2006) – Lật Lại Hồ Sơ Vụ Án (điều tra – 2006) – Nhớ Nhau Hoài (thơ nhạc – 2007) – Còn Thương Mãi Thương (thơ nhạc – 2007) – Bến Tâm Hồn (hợp tuyển – 2007) – Cõi Trú (thơ – 2008) và mới đây nhà thơ Thiên Hà tiếp tục cho ra mắt tập hợp tuyển Bến Tâm Hồn 2 và 3 mang các chủ đề “Một thời Sài Gòn”  và  “Tôi còn kỷ  niệm” (2009). Hiện giờ đang soạn tập thơ Bến Tâm Hồn 4 mang chủ đề “Sài Gòn ngày ấy bây giờ” gồm nhiều khuôn mặt văn nghệ sĩ gồm thơ văn nhạc họa, sẽ ra mắt vào năm 2010 tới đây.

Ngoài những thơ truyện đã xuất bản như đã nói trên đây, nhà thơ Thiên Hà còn có nhiều tác phẩm khác như : “Cuối Đường” tiểu thuyết đăng báo 1966; “Nghìn Đêm Ánh Sáng” tiểu thuyết bằng hình 1967; “Một Ngày Nào Đó” kịch bản phim 1970; “Trí Nhớ Của Tên Kiện Vong” kịch bản phim 1974; “Chuyên Án K98″ kịch bản phim 2008.

Trong các tác phẩm thơ ca của nhà thơ Thiên Hà có nhiều bài được phổ nhạc như đã nói, tuy vậy chỉ có 2 bài “Nhớ Nhau Hoài” và “Gió Về Miền Xuôi” được nhạc sĩ Anh Việt Thu phổ thành ca khúc đã gây được tiếng vang lớn trong giới hâm mộ âm nhạc, đến nay vẫn còn được nhiều ca sĩ trong và ngoài nước trình diễn trên sân khấu hay các album CD – VCD – DVD.

Các văn nghệ sĩ nhận xét

về nhà thơ Thiên Hà

Nhà thơ soạn giả Kiên Giang – Hà Huy Hà :

Qua bài “Nhà thơ trên báo, nhà báo trong thơ” của thi sĩ Kiên Giang Hà Huy Hà, đã viết :

– Bốn mươi năm trước tôi biết Thiên Hà – một sinh viên làm corretteur cho nhà in báo Nhân Loại, là em chú bác ruột với nhà văn Ngọc Linh là cậu của nhạc sĩ Nguyễn Đức. Thỉnh thoảng bắt gặp thơ Thiên Hà đăng báo rất có hồn khiến tôi đặc biệt chú ý đến cậu “thầy cò” cần mẫn, siêng năng lại làm thơ sao mà giống tôi, cũng xuất thân từ “thầy cò” .

Khi làm báo Tiếng Chuông, tôi lại biết thêm người bạn trẻ “thầy cò” ấy có truyện ngắn được tuyển đăng khá nhiều. Tôi không ngạc nhiên mà rất mừng khi Thiên Hà nhận giải thưởng truyện ngắn báo Tiếng Chuông vào năm 1962, rồi được các chủ báo mời viết feuilleton, phụ trách trang trong các nhật báo về văn học nghệ thuật; bình chọn thơ và thực hiện tiểu thuyết hình (roman photo) cho một số tuần báo, được minh tinh Thẩm Thúy Hằng nhận đóng vai chính độc quyền cho  sáng tác phẩm của Thiên Hà…

… Từ chỗ ngồi “thầy cò”, thế đứng anh thợ chụp hình, đến dáng dấp nhà thơ, nhà văn, nhà báo, bất kỳ tư thế nào Thiên Hà cũng đứng thẳng ngẩng cao.

Sau ngày đất nước thống nhất, Thiên Hà từ Huyện Đoàn Thủ Đức cùng anh em “khai sinh” tờ báo Tuổi Trẻ. Thiên Hà hiển nhiên là nhà báo đích thực. Nhiều năm qua Thiên Hà còn là một trong những cây bút chủ lực của báo Công An  thành phố. Nay đã nghỉ hưu.

Vốn là nhà thơ trước khi làm báo, Thiên Hà giấu tay mặt trong tay trái, nên có người lầm tưởng trái tim nhà thơ “đóng băng”. Tưởng vậy mà không phải vậy ! Thiên Hà vẫn làm thơ – những vần thơ trong sáng hồn nhiên, chân thật và rất …  tình như con người thật của thi nhân.

Cố nhà văn Sơn Nam viết :

Hơn bốn mươi năm trước, Thiên Hà – chàng trai miệt rừng đước Cà Mau đến với làng văn, làng báo Sài Gòn, chẳng sợ ai và cũng chẳng nịnh ai. Khi tôi mới ra tù, còn bị quản thúc mọi người không dám tới gần sợ liên lụy, vậy mà Thiên Hà không ngại đến với tôi, mà còn tỏ ý muốn kết thân, muốn được tôi viết lời bạt cho tập truyện ngắn “Khoảng tối sau lưng” của cậu ta.

Tôi hỏi: “Bộ Thiên Hà không sợ… sao không nhờ Ngọc Linh, anh em trong nhà viết, chắc sẽ êm hơn…”, Thì Thiên Hà cười nhẹ : “Bởi vì anh Ngọc Linh có Đôi mắt người xưa nhìn thấu tim đen, em ngại lắm; còn anh Sơn Nam là ngọn núi trời Nam có Hương rừng Cà Mau nên em muốn được chút “hương” của “rừng” vậy mà!”. Nghe sao mà chân tình thân thiết khiến tôi có thiện cảm với người bạn trẻ này.

Từ đó Thiên Hà tự khẳng định được thế đứng bằng khả năng thơ văn chữ nghĩa, rồi ngẩng cao ngọn bút chiến đấu dọc ngang qua từng thời kỳ cho tới hôm nay, đủ cho anh em bè bạn nở mặt nở mày…

Nếu như Kiên Giang bảo Thiên Hà là “nhà thơ trên báo nhà báo trong thơ” có tình, có tâm trong từng con chữ; Nguyễn Quang Sáng  cho rằng trong Thiên Hà đã thể hiện hai con người vừa thơ vừa báo, hỗ tương bổ sung nên một Thiên Hà “hảo hớn” hữu dụng cho đời, thì  Sơn Nam này luôn coi Thiên Hà là “đứa con” của Hương rừng Cà Mau, biết cầm viết …. giữa đất trời – Một đồng nghiệp có nhân cách lớn, đồng hành suốt mấy chục năm, trải bao biến đổi thăng trầm mà vẫn một mực thủy chung với ngòi bút. Không hề than van, không hề kêu ca, cũng không hề sợ hãi trước những thách thức khó khăn là tính cách chàng trai miệt rừng đước năm nào.

Nhà văn Trương Đạm Thủy viết :

– Trong một tình cờ tôi gặp lại Thiên Hà, người bạn cũ sau mấy chục năm xa vắng. Cái khoảng vắng nhau ấy cũng gần bằng với cái khoảng thời gian hai đứa chúng tôi lang thang kiếm sống ở mảnh đất Sài Gòn trước đó rất xa.

Năm 1962 tôi, Thiên Hà và Dương Trữ La không hẹn mà gặp nhau ở  “Giải truyện ngắn báo Tiếng Chuông”. Con đường dẫn vào “trường văn trận bút” và tình bạn văn nghệ thân thiết giữa ba chúng tôi cũng từ đó bắt đầu .

Thiên Hà có một căn phòng thuê ở xóm An Đông trên đường Pétrus Ký (đường Lê Hồng Phong bây giờ). Dương Trữ La thì trọ nơi một căn gác ở Vườn Chuối, đường Phan Đình Phùng (nay tên đường Nguyễn Đình Chiểu). Tôi thì  nay tạt vào với Dương Trữ La, mai lại ghé qua Thiên Hà để cùng thức đêm nói chuyện đời, chuyện nghề nghiệp, chuyện tương lai. Mới chân ướt chân ráo bước vào làng văn, làng báo Sài Gòn, ở tuổi đôi mươi còn nhiều tham vọng, cả ba đều đính ước với nhau sẽ chọn nghề này đi suốt cuộc đời mình .

Dương Trữ La từ một tay chuyên viết truyện ngắn đã được “ông thầy” Bình Nguyên Lộc cho đứng chung tên trên một feuilleton của một tờ báo lớn.

Thiên Hà vừa làm corretteur (thầy cò) sửa bài cho một nhà in, vừa làm thơ, viết văn, phụ trách một số trang văn nghệ, tân nhạc, điện ảnh cho một vài tờ tuần báo. Biết nghề mình rất dễ có một lúc mưa lúc nắng thất thường, nên mỗi lần nhận được tiền nhuận bút, Thiên Hà thường mua cả chục ổ bánh mì rồi dùng giấy báo gói thật kín, sau đó ném lên nóc mùng. Có đêm tôi ghé qua và ở lại, Hà đi mua sữa lấy bánh mì dự trữ ra và hai đứa dùng bữa tối “thịnh soạn” …

Gác thơ của Thiên Hà không có tủ, chỉ có một cái rương cũ đựng quần áo đặt dưới gầm giường, nhưng lại có một chiếc bàn khá bề thế kê liền một kệ sách giá trị, đủ chỗ cho hai đứa viết lách. Cái mùng thì buông rủ quanh năm, “cần gì phải vén lên thả xuống cho mệt !”, nhà thơ thường hóm hỉnh nói như thế. Còn sàn gác phòng cu cậu thì chẳng còn ai có thể thấy mặt sàn đâu cả. Giấy nháp viết dở dang, giấy báo cũ xem rồi được ném vô tư xuống đó. “Tao không lười nhưng tao thích trang trí cho phòng tao một kiểu đề-co như thế”, anh chàng Hà thường hay biện hộ như vậy .

Cái thú chơi ngông cũng là một trong những …  phong cách của chàng lãng tử xứ Cà Mau này. Hồi đó trên bờ kè bến Bạch Đằng vào buổi chiều có những người bày bán bia rượu. Khách nhậu ngồi hoặc nằm tùy ý trên những tấm đệm bàng trải sát bờ sông. Thiên Hà thường đèo tôi trên chiếc Vespa cà tàng ra “nằm” nhậu bia ở đó. Uống xong chai nào Hà mua mấy chiếc bong bóng hơi cột vào cổ chai rồi ném xuống dòng sông. Con nước chiều dật dờ mang những chai và bóng trôi đi …  chẳng biết sao “gã thi sĩ gàn” này lại thích trò chơi đó đến nỗi bây giờ tôi không sao nhớ nổi là đã có mấy trăm “chiếc thuyền chai” như thế đã từng trôi dạt trên bến Bạch Đằng .

Chuyện mới đó mà hơn 40 năm phiêu bạt. Qua rồi một thời trai trẻ biết bao vật đổi sao dời với mỗi người một cuộc sống, một số phận, chợt buồn, chợt mừng khi gặp lại nhau kẻ còn người mất. Dương Trữ La đã trở thành người thiên cổ. Ba đứa bạn thân ngày nào nay còn lại hai … và chợt nhận ra sợi nhớ bạc mái đầu.

QUẾ PHƯỢNG

Advertisements

Một phản hồi

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: