Nhạc sĩ NGUYỄN ÁNH 9

NGƯỜI TÌNH TRONG

“KHÔNG”

CỦA NGUYỄN ÁNH 9

- thụyvi

Hình như trong tất cả chúng ta có ít nhất một lần từng nghe ca khúc của nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9. Như thời trước “Không”, “Buồn ơi chào mi”…. hoặc bây giờ là “Tình khúc chiều mưa”, “Lặng lẽ tiếng dương cầm”…

Nguyễn Ánh 9 tên thật là Nguyễn Đình Ánh, sinh ngày 1/1/1940 tại Phan Rang. Hiện ông vẫn còn khoẻ mạnh vui thỏa với niềm đam mê âm nhạc tại một điểm hẹn do chính ông gầy dựng : Quán café Tiếng Dương Cầm (373 Nguyễn Trọng Tuyển, Q.Tân Bình, Saigon)

“ …Cách đây mấy thập niên, cuộc đời nghệ sĩ của Nguyễn Ánh 9 tưởng chừng như dừng lại ở vai trò một nhạc sĩ hòa âm và đệm dương cầm cho một số phòng trà, nhưng nó đã thay đổi trong chuyến đi Nhật vào tháng 8/1970, cùng với Khánh Ly biểu diễn tại hội chợ Osaka (Nhật). Sau buổi diễn, khi cùng với Khánh Ly đứng chờ thang máy lên phòng khách sạn, thấy ông mang vẻ mặt buồn buồn, Khánh Ly lên tiếng hỏi : “Còn thương nó không bạn ?”, ý muốn hỏi về một người tình của Nguyễn Ánh 9 vào thời đó. Câu hỏi như đụng thấu tâm can, với cảm xúc dạt dào, trong vòng vài tiếng đồng hồ, ông viết xong một bản nhạc với những lời lẽ thật lạ. Lúc đầu ông lấy tựa “Không, Không… tôi không còn yêu em nữa”, do được tác động cảm hứng thêm từ một ca khúc của Christopher “Non, Non, Je ne t’aime plus”… Về sau, Nguyễn Ánh 9 cắt gọn tất cả, chỉ còn lại một chữ “KHÔNG” duy nhất.

Khi bài “Không” được phổ biến, tên tuổi của Nguyễn Ánh 9 được mọi người hâm mộ, anh mới thật sự có cảm hứng sáng tác những ca khúc mới lần lượt như “Ai đưa em về”, “Một lời cuối cho em”, “Chia phôi”, “Không 2″, “Trọn kiếp đơn côi”… vào cuối năm 1971 và đầu năm 1972…

Bản nhạc “Không” cũng trở thành một trong những nhạc phẩm gắn liền với cuộc đời ca hát của Elvis Phương, cũng như một số ca khúc khác của Nguyễn Ánh 9 như “Ai đưa em về”, “Chia phôi”, “Lời cuối cho em”,… được Elvis Phương trình bày thường xuyên trên sân khấu của vũ trường Queen Bee (*).

Hẳn chúng ta đang tò mò về “người tình” của Nguyễn Ánh 9 ? Điều còn làm cho chúng ta bất ngờ, ông Nguyễn Ánh 9 không giống như phần đông những nghệ sĩ khác – lê thê nhiều mối tình. Người tình trong bản “Không” là người tình, là tình yêu duy nhất trong đời của người nhạc sĩ.

Hãy nghe ông tâm sự :

“18 tuổi, tôi gặp mối tình đầu. Hai người tình thơ trẻ bị cuốn vào niềm đam mê choáng váng và mãnh liệt. Nhưng dường như là số phận, những mối tình quá đẹp, thường khó vẹn toàn. Gia đình cô gái không đồng ý cho con mình yêu anh nhạc sĩ nghèo, sống lang bạt kỳ hồ. Ngăn không được lòng đôi trẻ, cha mẹ cô dùng kế ly gián, gây nghi ngờ hờn giận cho hai người. Để cách ly, cô ấy bị bố mẹ bắt sang Pháp sống, hòng ngăn cản mối tình “rồ dại” với chàng nhạc sĩ…

Trong tâm trạng tan nát, bẽ bàng vì lầm tưởng bị người tình phụ rẫy, tôi viết bài “Không” với những lời như từ chối, như cố quên. Sau này, khi tôi đã có vợ con, chúng tôi gặp lại nhau thì mới vỡ lẽ rằng, trước đây, cô ấy bị bố mẹ giấu hết thư và không cho liên lạc với tôi. Đến bây giờ cô ấy vẫn sống một mình với dư âm mối tình đầu.

- Hồi nhỏ tôi học rất giỏi, ba mẹ muốn tôi trở thành kỹ sư, bác sĩ, chứ không ưa nghệ sĩ. Ba cho tôi lựa chọn, một là làm theo bố mẹ, hai là ra khỏi nhà. Tôi đã chọn cách thứ hai.

- Cái tên Nguyễn Ánh 9 có liên quan gì tới mối tình này không, thưa ông ?

- Đây là tên mà cô ấy đặt cho tôi. Khi tôi viết những bản nhạc đầu tiên, lấy tên thật là Nguyễn Đình Ánh thì dài quá, mà viết là Nguyễn Ánh thì lại trùng với tên của vua Gia Long. Bởi vậy, cô ấy bảo, chữ Nguyễn Ánh có 9 ký tự, mà số 9 theo quan niệm phương Đông là số may mắn, bởi vậy, nên lấy bút danh là Nguyễn Ánh 9.

- Sau khi biết người yêu đầu tiên vẫn cô đơn, cảm giác của ông như thế nào ?

- Tôi có lỗi rất lớn với gia đình bởi tới giờ tôi vẫn yêu người đó. Nhưng đó là một tình yêu rất xa. Mỗi khi buồn, tôi lại nhớ tới những kỷ niệm xưa và nỗi buồn qua đi. Người ấy đã lấy thành công của tôi để làm niềm vui cho mình. Nghĩ tới điều này càng làm tôi buồn thêm. Tất cả tình khúc của tôi chỉ dành cho người ấy.

- Một tình yêu đẹp thế có làm vợ ông chạnh long ?

- Chắc là vợ tôi cũng khổ lắm, nhưng cô ấy rất dễ thương. Cô ấy hiểu và không trách móc, thậm chí còn an ủi tôi. Vợ tôi quá tuyệt vời, thành ra tôi cảm thấy có tội với cả hai người. Hạnh phúc của tôi là có được một tình yêu chân thực, một người vợ hiền và những đứa con ngoan. Thế là quá nhiều với một con người rồi.

- Sáng tác nhạc bằng chính nỗi đau của mình phải chăng là một sự hành hạ bản than ?

- Mỗi lần sáng tác, tôi đều mong có người ấy ở bên cạnh và cảm giác thường trực của tôi là xót xa. Tôi cố gắng có được thành công để người đó thấy rằng sự hy sinh của cô ấy là xứng đáng….” (**)

Chúng ta hãy bỏ qua những điều tiếng, bỏ qua những phê phán nặng phần đạo đức. Người viết muốn chúng ta cùng chiêm nghiệm, cùng chiêm ngưỡng một mối tình. Một cuộc tình đẹp, đẹp, tuyệt đẹp. Đẹp chung thủy với những ký ức ngọt ngào. Cùng chiêm ngưỡng một nhân cách hành xử của người vợ như hạt tinh khiết lưu ly không tỳ vết bởi đã vượt qua những nỗi ghen tương thường tình.

Và, cùng chiêm ngưỡng sự thật thà thẳng thắn đáng kính trọng của một người đàn ông :

…. “ Tình đầu là mật ngọt, là rượu say, là trọn vẹn nồng nàn, đắng nghét. Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 đã viết tất cả các tình khúc trong đời mình từ dư âm ấy. Giờ đây, đã gần ở tuổi “cổ lai hy”, nhạc sĩ vẫn còn choáng váng: Vết bỏng của tình đầu vĩnh viễn không nguôi dịu. Đôi khi tôi cứ nghĩ đó là nỗi đau trời cho. Nếu thành vợ chồng chắc gì tình yêu sống mãi. Vì không có nhau trọn vẹn nên cô ấy mãi trẻ trung, nhẹ nhàng và thanh cao, lúc nào cũng là thiếu nữ đôi mươi trong tâm hồn tôi. Ký ức về cô ấy là điểm tựa để tôi nương vào, giữ gìn những gì trong lành nhất cho âm nhạc và đời sống của mình”.

Năm 1965, ông lập gia đình và tin tưởng những dông bão của mối tình đầu sẽ ngủ yên. Chăm chút, trách nhiệm hết mực với vợ con, nhưng ông không giấu lòng mình : “Vợ tôi là một người phụ nữ dịu hiền nhân hậu, có lẽ chẳng người phụ nữ nào đủ vị tha và hy sinh cho chồng mình như cô ấy. Tôi mắc nợ trọn kiếp với người bạn đời, bởi tình yêu đã vĩnh viễn câm lặng, trái tim tôi không còn cảm giác sau hình ảnh của mối tình đầu”.

Năm 1974, ông gặp lại người tình xưa khi cô về Sài Gòn, cô vẫn một mình, vẫn yêu ông và chẳng oán trách gì. Đã lỡ làng, có xót xa thì cũng đành sống cho hết bi kịch một kiếp người. Họ lại xa nhau, lần này là mãi mãi, để vùi chôn những dấu yêu xưa cũ vào đáy lòng mình, nhức buốt, cho tới hơi thở cuối cùng.

Người vợ hiền của nhạc sĩ quả là đáng trân trọng bởi sự nhẫn nại, bao dung và tình yêu quá lớn bà dành cho ông. Gần 40 năm kết tóc se tơ, bà chưa từng dằn vặt chồng, luôn câm lặng chịu đựng, và chỉ nén khóc khi còn một mình ngồi nghe lại những bản tình ca ông viết cho người phụ nữ kia. Trong bi kịch này, bà mới thực sự là người bị tổn thương. Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 coi vợ như là ân nhân của đời mình, ông nói: “Càng về già, càng thương bà ấy hơn. Tôi “gác kiếm” còn vì muốn có thời gian chăm sóc và bù đắp cho vợ. Tôi coi việc ấy là hệ trọng với những năm còn lại của đời mình”.

Vì thế, ông chẳng nỡ đi đâu xa sợ bà một mình sẽ buồn, làm một việc nhỏ, ông cũng tâm niệm dành thành quả và niềm vui ấy cho vợ. Ở tuổi xế chiều, ông đã thấy quý giá vì được sống trọn đời bên một người phụ nữ, chẳng vì lửa nồng tình yêu mà vì hơi ấm bền bỉ, yên lặng và thiêng liêng của nghĩa nhân duyên. Thứ tình không ồn ào ấy đã cưu mang những lỗi lầm ông vung vãi suốt thời trai trẻ.” ( ***)

Kính mời chúng ta cùng thưởng thức KHÔNG do Elvis Phương trình bày :

Không ! Không ! / Tôi không còn yêu em nữa

Không ! Không ! / Tôi không còn yêu em nữa

Không ! Không ! / không còn yêu em nữa em ơi

Tình đời thay trắng đổi đen / Tình đời còn lắm bon chen / Tình đời còn lắm đam mê / Nên tình còn lắm ê chề

Tình mình có nghĩa gì đâu / Tình mình đã lắm thương đau / Tình mình gian dối cho nhau / Thôi đành hẹn lại kiếp sau

Không ! Không ! / Tôi không còn, tôi không còn yêu em nữa

Không ! không ! / không còn, tôi không còn yêu em nữa

Không ! không ! / Tôi không còn, tôi không còn yêu em nữa em ơi.

(Lời bài hát “Không”).

Bản KHÔNG nổi tiếng trong nước. Ngoài ra còn được dịch ra một số thứ tiếng ở châu Á, như tiếng Hoa, tiếng Nhật,… Một bản tiếng Hoa của bài “Không” do Đặng Lệ Quân (Teresa Teng) trình bày.

Một phiên bản tiếng Nhật của bài Không do ca sĩ Teresa Teng -Japanese (anata) trình bày.

. thụyvi (Hầm Nắng Michigan, 7-6-2011)

Người viết cảm ơn và xin phép được trích từ : (*) nhạc SO. Net. (**) Bài phỏng vấn của Thu Hương (VNExpress). (***) Website của NA9

Mời các bạn nghe nhạc phẩm Không của nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 qua tiếng hát Elvis Phương và Đặng Lệ Quân (Teresa Teng) trình bày :

http://youtu.be/1K3bRlAGdGw

http://youtu.be/aJMjKsVjyzw

http://youtu.be/6tjmH2QfdUY

Quế Phượng (tuyển từ Youtube)

50 NĂM ÂM NHẠC

NGUYỄN ÁNH 9

Nguyễn Ánh 9 là một trong những nhạc sĩ kỳ cựu này, được các con – nhạc sĩ Nguyễn Quang và Quang Anh – tổ chức  show “50 năm âm nhạc” tối Thứ Sáu 2/7/2010 năm rồi tại rạp Heritage Forum ở Anaheim.

Mấy cô ca sĩ chắc ít khi nào dám tổ chức “live show” có con số như vậy, lý do là sợ người ta biết tuổi mình. Nhưng mấy ông nhạc sĩ thì không sao; con số càng cao càng chứng tỏ mấy ông đã sống trong nghề lâu, có nhiều bài hát được ưa thích, và vẫn còn đứng trong ánh sáng. Và hình như đây không phải là lần đầu tiên ông tổ chức “live show”, dù ông đã nói nhiều lần rằng ông không phải là nhạc sĩ chuyên nghiệp.

Rạp hát Heritage Forum

Rạp hát Heritage Forum là một rạp hát hoàn toàn mới mẻ đối với khán giả Việt Nam, chưa có show nhạc Việt  nào được tổ chức ở đây cả. Đây là một rạp hát đẹp, mới, với khu parking rộng rãi, lại không xa trung tâm Little Saigon lắm, thật là một địa điểm lý tưởng. Rạp được thiết kế theo hình tròn, sân khấu tròn ở giữa, chỗ ngồi của khán giả bao quanh, cao hơn, lại không cách biệt lắm với sân khấu, dễ tạo không khí thân mật gần gũi với người trình diễn, hơn là những sân khấu có bục cao. Rạp có thể chứa được hơn 2.500 người, nhưng cũng có thể chứa 1.500 người mà không thấy trống vắng, khi chỉ sử dụng 1 nửa sân khấu, như trường hợp đêm nhạc này.

Chương trình

Chương trình được quảng cáo khoảng một tháng trước, với nhiều tên ca sĩ nổi tiếng từ Việt Nam sang biểu diễn, giàn nhạc thì có cả orchestra và nhiều nhạc công tên tuổi, nhưng phải dời ngày trình diễn không biết vì lý do gì. Có lẽ vì dời ngày, nên show nhạc khá luộm thuộm, khai mạc trễ hơn 1 giờ đồng hồ, chương trình bị ngắn đi, ca sĩ đổi khác hoàn toàn, nhiều cô lên “complain” là không có tên trên poster, tiết mục và ca sĩ được giới thiệu hơi… loạn; giới thiệu xong chờ vài phút mới thấy họ chạy lạch bạch xuống sân khấu. Tuy vậy, nói chung là khán giả đã có được một đêm nhạc đáng ghi nhớ, nhờ vào những giọng ca hàng đầu quá xuất sắc như Hồng Nhung, Mỹ Linh, Nguyễn Hồng Nhung, Ánh Tuyết, Elvis Phương…, và tài hòa âm  của nhạc sĩ Nguyễn Quang (con ông), cũng như âm thanh và ánh sáng rất tốt.

Nguyễn Ánh 9 và các nam ca sĩ

Bắt đầu chương trình là nam ca sĩ kỳ cựu Elvis Phương với ca khúc Một Lời Cuối Cho Em, sau màn giới thiệu từng nhạc công trong ban nhạc khá bắt mắt. Elvis Phương vẫn giữ được phong độ ngày nào với giọng ca mạnh mẽ và có phần điêu luyện hơn. Anh có cách trình diễn tự tin, chuyên nghiệp, xứng đáng là một ca sĩ hàng đầu của Việt Nam trước 75 cho đến tận bây giờ.

Sau đó nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 được MC Denny Dũng mời ra sân khấu để giới thiệu bản nhạc đầu tay bất hủ “Không” của ông, được hát bởi Elvis Phương cùng giàn  nhạc Nguyễn Ánh 9 cũ trước 75, gồm có Duy Khiêm bass, Quốc Thái trống và một cây saxo tạm thay thế người cũ đang bệnh. Bằng một  phong cách điềm đạm và thân mật, nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 cho biết, Elvis Phương là người đã làm cho bài ca này nổi tiếng, đưa sự nghiệp sáng tác của ông lên. Quả thật Elvis Phương là ca sĩ lý tưởng hát bài này, một bài ca quá “hùng hồn” để chối bỏ tình yêu, với chất giọng mạnh mẽ của anh.

Chương trình chỉ có một nam ca sĩ khác là Kasim Hoàng Vũ, người khá nổi tiếng ở Việt Nam. Anh ăn diện lạ mắt với búi tóc quăn xòe sau gáy và bộ đồ vest công phu. Nhưng phải nói là anh hát không được rõ lời, cũng như chưa được tự tin lắm để có thể gây sự chú ý đến khán giả Little Saigon khó tính.

Nguyễn Ánh 9 còn trở lại sân khấu một vài lần để giới thiệu hai người con trai tài ba của ông, cũng như kể một vài giai thoại trong đời nhạc sĩ.

Các diva nhạc Việt

Chương trình đã được hâm nóng với các diva của âm nhạc Việt kể trên. Hồng Nhung trong chiếc áo đầm mini (mà có lẽ cô không nên mặc) rất duyên dáng, cải chính “tin vịt” của MC đưa ra là cô đến trễ vì bị kẹt xe. Cô kể lại từ lúc 11, 12 tuổi hát trong chương trình thiếu nhi, nhưng vẫn lén ngân nga ca khúc người lớn “Ai Đưa Em Về” của Nguyễn Ánh 9, và bắt vào bài hát một cách tự nhiên và điêu luyện. Tiếc thay, cô chỉ được cho hát có 1 bài và hẹn sẽ trở lại.

Ánh Tuyết, ca sĩ thuần túy miền Bắc (dù cô là người Trung), nổi tiếng từ rất nhiều năm qua. Trước kia, cô phát âm theo kiểu Bắc trước 75, tức là các chữ s,x  và ch,tr phân biệt rõ ràng, tuy đúng “văn phạm” nhưng chẳng thể nghe ra là giọng Bắc Hà Nội. Cô cũng là một trong những ca sĩ hiếm hoi hát giọng “head voice” một cách điêu luyện cỡ Thái Thanh hay Kim Tước của miền Nam. Cô vẫn thường hát những ca khúc của Thái Thanh như Dòng Sông Xanh hay Ô Mê Ly… Nhưng cô cũng hát nhạc “easy listening pop” hay không kém. Ánh Tuyết hôm nay trình bày 2 ca khúc tuyệt vời của Nguyễn Ánh 9 là Cô Đơn và Mùa Thu Cánh Nâu. Bài sau ít được nghe và lần này được hòa âm hoàn toàn tân kỳ với hơi hướng nhạc jazz nghe thật hay. Điều hay hơn nữa là Ánh Tuyết đã bỏ hết lối phát âm xưa, nên nghe bài hát thật toàn hảo. Cô còn trở lại ở phần 2 với ca khúc “Tình Chết Mùa Đông” rất hay, mặc dù có chút trục trặc với ban nhạc.

Mỹ Linh là một diva khác đã hâm nóng không khí đêm nhạc, với giọng hát mượt mà và mạnh mẽ, đủ để chuyên chở những đỉnh cao  của bài hát. Cô phát âm thật chính xác, rõ từng nguyên âm. Điều hay nữa là cô đã mất đi gần hết cái chất giọng ồm ồm khi hát những nốt thấp trong bài. Cô không còn những nét thanh thoát lúc trẻ hơn, nhưng vẫn còn là một người đẹp thật quyến rũ.

Nhưng phải đợi đến Nguyễn Hồng Nhung thì sân khấu mới nổ tung. Xuất hiện cũng như mọi lần, trong chiếc áo sexy xẻ đến rốn, Nguyễn Hồng Nhung chứng tỏ “star quality” của mình đã nở rộ. Thân hình thon mảnh, gợi cảm, gương mặt mũm mĩm trắng bóc, giọng Bắc kỳ thánh thót, lời ăn tiếng nói đong đưa nhí nhảnh…, cô ca sĩ nổi lên ở hải ngoại này càng ngày càng nổi đình đám. Giọng hát và cách trình diễn của cô cũng đã tiến bộ vượt bực và đêm nay cô hoàn toàn chinh phục khán giả qua hai ca khúc, một mới tinh là Trôi Theo Dòng Đời và một cũ là Tình Yêu Đến Trong Giã Từ.

Từ những diva trong buổi nhạc này, tôi kết luận là hát tân nhạc thì phải hát bằng giọng Bắc Hà Nội, và phát âm chính xác từng nguyên âm của từng chữ. Được như vậy thì nghe thật thích thú và cảm thấy tiếng Việt thật là tuyệt diệu.

Chương trình cũng có sự xuất hiện của Fatima với nhiều cố gắng, Thanh Mai với giọng hát êm ái thuần hậu và Phương Hồng Quế mượt mà. MC Denny Dũng làm tròn nhiệm vụ đáng khen mặc dù anh phải đương đầu với nhiều trục trặc.

Cảm nghĩ

Nhạc Nguyễn Ánh 9 có nhiều bài thật hay với nhịp điệu mới mẻ gợi cảm, nhưng cũng có một số bài nghe không “đã” lắm. Điều đáng nói là những gì ông đã cống hiến cho đời, từ tài năng sáng tác cũng như tài đánh đàn dương cầm của mình, qua những năm tháng dài của cuộc sống, vượt qua biết bao khó khăn khổ nhọc gây ra bởi thời cuộc. Người ta trân quý những cống hiến đó của ông, bằng chứng là những giúp đỡ tận tình của những ca sĩ tài năng đến với ông trong buổi nhạc này. Nhạc sĩ Nguyễn Quang thì quá là giỏi và có nhiều sáng kiến độc đáo. Tiếc là anh chưa được đánh giá đúng mức và hình như là anh có nhiều bực bội trong buổi nhạc hôm nay, nên phong cách quậy quậy của anh làm khán giả có phần “nervous”. Hy vọng trong tương lai anh sẽ có nhiều dịp thi thố tài năng và được thành công hơn nữa.

Trần Hương (trích Web Viễn Đông)

About these ads

2 phản hồi

  1. Mùa Thu Cánh Nâu,tựa đề bài hát này có nghĩa là gì mong nhạc sĩ giải thích dùm tụi em đc kg?.Cám ơn nhạc sĩ nhiều!!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 48 other followers

%d bloggers like this: